---
title: "აუცილებელი მოგერიების ფარგლების გადაცილება (მუხლი 113)"
url: "https://legal.ge/ka/service/crim-siskhlis-samartali-ka/autsilebeli-mogeriebis-farglebis-gadatsileba-mukhli-113-ka"
field: "სისხლის სამართალი"
description: "აუცილებელი მოგერიების ფარგლების გადაცილება: მუხლი 28 და მკვლელობის შემამსუბუქებელი შემადგენლობა მუხლი 113-ით. Legal.ge."
reviewed: "2026-07-09"
updated: "2026-10-14"
publisher: "legal.ge"
---

# აუცილებელი მოგერიების ფარგლების გადაცილება (მუხლი 113)

> Source: legal.ge, https://legal.ge/ka/service/crim-siskhlis-samartali-ka/autsilebeli-mogeriebis-farglebis-gadatsileba-mukhli-113-ka

## სერვისის შესახებ

აუცილებელი მოგერიების ფარგლების გადაცილება — სისხლის სამართლის ის კვანძია, სადაც დაცვა და ბრალდება ერთსა და იმავე ფაქტებს სრულიად სხვადასხვანაირად კითხულობს: ერთი მხარისთვის ეს თავდაცვაა, მეორისთვის — თავდასხმის გაგრძელება გაქრობილი საფრთხის პირობებში. საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი ამ სფეროს ორი დონით აწყობს: აუცილებელი მოგერიების ზოგადი ინსტიტუტი, რომლის ფარგლებში მოქმედება მართლსაწინააღმდეგოდ არ ითვლება, და მისი ფარგლების გადაცილებით მკვლელობა — ცალკე შემამსუბუქებელი შემადგენლობა. ეს გვერდი ხსნის, როგორ მუშაობს ეს ორი დონე პრაქტიკულად და რას ნიშნავს ის, რომ დროულობა და პროპორციულობა გადაწყვეტილების ორი ღერძია.

## აუცილებელი მოგერიება: როდის არის მოქმედება მართლსაწინააღმდეგო

კოდექსის 28-ე მუხლის პირველი ნაწილი ზოგად წესს აყალიბებს: მართლსაწინააღმდეგოდ არ მოქმედებს ის, ვინც აუცილებელი მოგერიების მდგომარეობაში, ესე იგი მართლსაწინააღმდეგო ხელყოფისას აზიანებს ხელმყოფს თავისი ან სხვისი სამართლებრივი სიკეთის დასაცავად. მეორე ნაწილი ამ უფლებას უზომო ხასიათს აძლევს: აუცილებელი მოგერიების უფლება პირს აქვს იმის მიუხედავად, შეუძლია თუ არა მას თავიდან აიცილოს ხელყოფა ან საშველად მოუხმოს სხვას. ეს ნიშნავს, რომ დაცვა „გაქცევის“ ან „დახმარების მოწოდების“ ალტერნატივას არ მოითხოვს — მოგერიების უფლება ინახება მაშინაც, როცა თავის აცილება შესაძლებელი იყო.

მესამე ნაწილი ქონებრივ განზომილებასაც ამატებს: ხელმყოფის დაზიანება მართლსაწინააღმდეგო ხელყოფით წართმეული ქონების ან სხვა სამართლებრივი სიკეთის დასაბრუნებლად მართლზომიერია იმ შემთხვევაშიც, თუ ეს მოხდა უშუალოდ ხელმყოფის ხელში ამ სიკეთის გადასვლისთანავე და თუ მისი დაუყოვნებლივ უკან დაბრუნება ჯერ კიდევ შეიძლებოდა. ანუ მოგერიების ინსტიტუტი ქვეყნიერების დაბრუნებასაც ფარავს — მაგრამ მხოლოდ მყისიერ, დროულ რეაქციასთან ერთად.

სრული ტექსტი ხელმისაწვდომია legal.ge-ზე შესვლის შემდეგ: https://legal.ge/ka/service/crim-siskhlis-samartali-ka/autsilebeli-mogeriebis-farglebis-gadatsileba-mukhli-113-ka

### უნდა იცილებდეს თუ არა პირი საფრთხეს მოგერიებამდე?

არა — მოგერიების უფლება პირს აქვს იმის მიუხედავად, შეუძლია თუ არა ხელყოფის თავიდან აცილება ან სხვის მოხმობა.

### რა არის ფარგლების გადაცილება?

მომგერიებლის მიერ თავდაცვის აშკარა შეუსაბამობა მასზე თავდასხმის ხასიათთან და საშიშროებასთან — ასე განმარტავს ამ ცნებას კოდექსის 28-ე მუხლის მეოთხე ნაწილი.

### როგორ ისჯება მკვლელობა გადაცილებით?

გამასწორებელი სამუშაოთი ორ წლამდე, შინაპატიმრობით ექვსი თვიდან ორ წლამდე ან თავისუფლების აღკვეთით ერთიდან სამ წლამდე.

### შეიძლება თუ არა ქონების ძალით დაბრუნება?

დიახ, თუ რეაქცია მყისიერია — ხელმყოფის ხელში გადასვლისთანავე, სანამ დაუყოვნებლივ დაბრუნება შესაძლებელი იქნებოდა.