---
title: "ქურდობის მსხვერპლის დაცვა"
url: "https://legal.ge/ka/service/crim-siskhlis-samartali-ka/qurdobis-mskhverplis-datsva-ka"
field: "სისხლის სამართალი"
description: "ქურდობის მსხვერპლის დაცვა: ზიანის ანაზღაურების სარჩელი განაჩენზე, 1 თვის განხილვა და 7 დღიანი საჩივარი. Legal.ge."
reviewed: "2026-07-09"
updated: "2026-10-29"
publisher: "legal.ge"
---

# ქურდობის მსხვერპლის დაცვა

> Source: legal.ge, https://legal.ge/ka/service/crim-siskhlis-samartali-ka/qurdobis-mskhverplis-datsva-ka

## სერვისის შესახებ

ქურდობის მსხვერპლის დაცვა ორ სხვადასხვა ღერძზე მიდის: ერთია სისხლისსამართლებრივი დევნა — დამნაშავის დასჯა; მეორეა ქონებრივი აღდგენა — მოპარულის ან ზიანის დაბრუნება. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი მეორე ღერძს სპეციალური ნორმებით აწყობს, და სწორედ ისინი არის ამ გვერდის საგანი: ზიანის ანაზღაურების სარჩელის დასაშვებობა, მისი ფორმა, განხილვის წესი და გასაჩივრება. მთავარი განცხადება, რომელსაც ეს გვერდი აკეთებს: ქურდობის სისხლისსამართლებრივი დევნა მსხვერპლის ქონების დაბრუნებას ავტომატურად არ ახდენს — ეს სარჩლით ხდება.

## რატომ არ აბრუნებს დამნაშავის დასჯა ქონებას

სისხლის საქმეზე განაჩენი პასუხობს კითხვაზე — დამნაშავეა თუ არა პირი და რა სასჯელი ეკისრება. ქონებრივი ინტერესი — მოპარული ნივთის ღირებულება, ზიანი, დაკარგული სარგებელი — ამ განაჩენში ფაქტად რჩება, მაგრამ თანხად არ გადაიზრდება. სწორედ აქ ერთვება სამოქალაქო-საპროცესო გზა: კოდექსის 309¹⁶-ე მუხლით დადგენილი წესით შეიძლება განხილულ იქნეს სარჩელი დანაშაულის ან ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურების შესახებ. მსხვერპლის პრაქტიკული დასკვნა ასეთია: სანამ დევნა მიმდინარეობს, ქონებრივი ფაილი პარალელურად ეწყობა — ჩანაწერები, ქვედანაყოფები, შესყიდვის დოკუმენტები, დაზიანების ფოტოფიქსაცია — რათა განაჩენის კანონიერ ძალაში შესვლისთანავე ეს მასალა სარჩელის საძიებო ნაწილად იქცეს. განაჩენი, რომელიც ქურდობის ფაქტს ადასტურებს, სამოქალაქო სარჩელისთვის საძიებო საფუძველი ხდება — და მსხვერპლი ამ საფუძველზე აღწევს ანაზღაურებამდე.

## სარჩლის მომზადება: ფაქტი და ოდენობა

კოდექსის 309¹⁷-ე მუხლი ქურდობის მსხვერპლისთვის მომზადების ორ პუნქტს ასახელებს. პირველი: სარჩელს უნდა დაერთოს კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო განაჩენი ან ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის განმხილველი ორგანოს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომლითაც დასტურდება ზიანის მიყენების ფაქტი. მეორე: თუ ეს აქტი ზიანის გაანგარიშებას არ შეიცავს, სარჩელს შეიძლება დაერთოს უფლებამოსილი პირის ან ორგანოს მიერ შედგენილი დოკუმენტი, რომელშიც განსაზღვრული იქნება მიყენებული ზიანის ოდენობა. ქურდობის შემთხვევაში ეს ნიშნავს: ნივთის ღირებულების, დაზიანების და შესაძლო დანაკარგების დოკუმენტირებული გაანგარიშება სარჩელთან ერთად უნდა იდოს სასამართლოს წინაშე.

## განხილვა: რას ადგენს სასამართლო უკვე დადგენილად

კოდექსის 309²⁰-ე მუხლი მსხვერპლის ტვირთს ამსუბუქებს: ზიანის ანაზღაურების შესახებ სარჩელს სასამართლო განიხილავს წარმოებაში მიღებიდან 1 თვის ვადაში, და განხილვისას სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს ზიანის მიყენების ფაქტს, რომელიც განაჩენით ან ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით დასტურდება. ქურდობა რომ დადასტურებულია კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით, მსხვერპლს აღარ უწევს თავიდან დაამტკიცოს ის, რაც სისხლის საქმეში დაიდო — დარჩენილი საკითხი მხოლოდ თანხაა. 1 თვის ვადა კი ნიშნავს, რომ სარჩელი წინასწარ მომზადებული უნდა იყოს: განაჩენის კანონიერ ძალაში შესვლისთანავე ის წარმოებაში უნდა აღიწყოს. ეს რიტმი მსხვერპლის ხელშია: დაგვიანებული მომზადება თვეებს აყოვნებს, მზა ფაილი კი განხილვას ტექნიკურ პროცედურად აქცევს — დადგენილი ფაქტი უკვე დგას, დარჩენილი მხოლოდ ანაზღაურების არითმეტიკაა.

## გასაჩივრება: 7 დღიანი ფანჯარა

კოდექსის 309²¹-ე მუხლით ზიანის ანაზღაურების შესახებ სასამართლო გადაწყვეტილება 7 დღის ვადაში საჩივრდება სააპელაციო სასამართლოში. თუ სასამართლომ თანხა სრულად არ დაადგინა ან გაანგარიშებაში შეცდომა დაუშვა, სწორედ ეს 7 დღეა კორექციის ფანჯარა — და ის მხოლოდ მაშინ მუშაობს, როცა მსხვერპლის მხარე გადაწყვეტილების მიღების დღესვე არის მობილიზებული. გასაჩივრების ეს ფანჯარა ქურდობის საქმეებში განსაკუთრებით მგრძნობიარეა: ნივთების ღირებულების შეფასება ხშირად სწორედ აპელაციაზე ისწორებს თავს, და დაუყოვნებელი საჩივარი აქ ფულად განსხვავებად თარგმნილ ინტერესია.

ქურდობის საქმეში ქონებრივი ინტერესი ორ ფორმად იყოფა: მოპარული ნივთის აღდგენა ნატურაში და მისი ღირებულების ანაზღაურება. სამოქალაქო-საპროცესო გზა ამ ორს შორის ზღვარს თავად სასამართლოს გადაწყვეტილებამ დგენს, და მსხვერპლის სარჩელი ორივე მიმართულებას ფარავს. ამ გვერდის აქცენტი სწორედ ამ მეორე ღერძზეა: როგორ აქციოს მსხვერპლმა სისხლის საქმის შედეგი ფულად მოთხოვნად, რომელიც სასამართლოს განაჩენით აღსრულდება.

## ხშირად დასმული კითხვები

### ბრუნდება თუ არა ქონება დამნაშავის დასჯით?

არა — სისხლისსამართლებრივი დევნა ქონებრივ აღდგენას ავტომატურად არ ახდენს; ზიანის ანაზღაურება სარჩლით ხდება, კოდექსის 309¹⁶-ე მუხლით დადგენილი წესით.

### რა დასაბუთება სჭირდება თანხას?

განაჩენით დასტურდება ფაქტი; ოდენობა კი გაანგარიშებით — თუ განაჩენი თანხას არ შეიცავს, სარჩელს უფლებამოსილი პირის ან ორგანოს დოკუმენტი დაერთვის.

### რამდენ ხელში განიხილება სარჩელი?

წარმოებაში მიღებიდან 1 თვის ვადაში, და ქურდობის ფაქტი ამ განხილვაზე უკვე დადგენილად ითვლება.

### რა მოელის გადაწყვეტილებას, თუ თანხა არ კმარა?

გასაჩივრების 7 დღიანი ფანჯარა: გადაწყვეტილება სააპელაციო სასამართლოში 7 დღის ვადაში საჩივრდება.

## როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე

ჩვენ ვიცავთ ქურდობის მსხვერპლის ქონებრივ ინტერესს მთელ ჯაჭვზე: ვადგენთ, რა დასტურდება განაჩენით და რა დარჩენილია დასაბუთებლად; ვამზადებთ ზიანის გაანგარიშების დოკუმენტს მოპარული ნივთების ღირებულებით; ვწერთ ზიანის ანაზღაურების სარჩელს, რომელიც განაჩენის კანონიერ ძალაში შესვლისთანავე წარმოებაში იწყებს 1 თვიან რიტმს; და საჭიროების შემთხვევაში 7 დღეში ვრთავთ აპელაციურ დაცვას. მიმართეთ — მიიღეთ ისეთი წარმომადგენლობა, რომელიც სასჯელს ანაზღაურებასთან აერთიანებს და შედეგს ფულად ღირებულებამდე მიიყვანს.

### აბრუნებს თუ არა დასჯა მოპარულ ქონებას?

არა — ქონებრივი აღდგენა ცალკე სარჩლით ხდება, რომელიც განაჩენზე აყრებს საფუძველს.

### რა უნდა დაერთოს ზიანის სარჩელს?

კანონიერ ძალაში შესული განაჩენი ან ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ხოლო ოდენობის გაანგარიშების არარსებობისას — უფლებამოსილი პირის ან ორგანოს დოკუმენტი.

### რამდენ ხელში განიხილება საქმე?

სარჩელი წარმოებაში მიღებიდან 1 თვის ვადაში განიხილება; ქურდობის ფაქტი დადგენილად ითვლება.

### როგორ საჩივრდება გადაწყვეტილება?

ზიანის ანაზღაურების შესახებ გადაწყვეტილება 7 დღის ვადაში საჩივრდება სააპელაციო სასამართლოში, კოდექსის 309²¹-ე მუხლის თანახმად.