---
title: "თანამშრომელი დაცვა"
url: "https://legal.ge/ka/service/crim-siskhlis-samartali-ka/tanamshromeli-datsva-ka"
field: "სისხლის სამართალი"
description: "თანამონაწილეობა დანაშაულში: სახეები, პასუხისმგებლობის წესი, ექსცესი და დაცვის გზები Legal.ge."
reviewed: "2026-07-09"
updated: "2026-11-03"
publisher: "legal.ge"
---

# თანამშრომელი დაცვა

> Source: legal.ge, https://legal.ge/ka/service/crim-siskhlis-samartali-ka/tanamshromeli-datsva-ka

## დანაშაულში თანამონაწილეობის ცნება და სამართლებრივი მნიშვნელობა

ბრალდება ხშირად ერთდროულად რამდენიმე პირს ეხება, და აქ ცენტრალური კატეგორია თანამონაწილეობა ხდება: კანონის თანახმად, დანაშაულში თანამონაწილეობა ნიშნავს ორი ან მეტი პირის განზრახ ერთობლივ მონაწილეობას განზრახი დანაშაულის ჩადენაში. ეს განმარტება ორ აუცილებელ ელემენტს აერთიანებს — პირთა რაოდენობას და განზრახულობას: შემთხვევითი, ურთიერთშეუთანხმო ქმედებები თანამონაწილეობას არ ქმნის, და არაგანზრახილი დანაშაულის ერთობლივ ჩადენასაც ეს ინსტიტუტი არ მოიცავს. თანამშრომელის საქმეებში დაცვის პირველი ამოცანა სწორედ ამ საზღვრების დადგენაა: ვინ, რა როლით და რომელი განზრახვით მოქმედებდა, რადგან აქედან გამომდინარეობს როგორც პასუხისმგებლობის ფაქტი, ისე მისი ხარისხი და კვალიფიკაციის ჩარჩო.

## თანამონაწილის სახეები და მათი გამიჯვნა

კანონი განასხვავებს თანამონაწილის სახეებს: ორგანიზატორია ის, ვინც მოაწყო დანაშაულის ჩადენა ან ხელმძღვანელობდა მის განხორციელებას, აგრეთვე ის, ვინც შექმნა ორგანიზებული ჯგუფი ან ხელმძღვანელობდა მას; წამქეზებელია ის, ვინც დაიყოლია სხვა პირი განზრახი დანაშაულის ჩასადენად; დამხმარე კი — ის, ვინც ხელი შეუწყო დანაშაულის ჩადენას. ამსრულებლის როლი ცალკე დგას: სწორედ ის ახორციელებს დანაშაულს უშუალოდ. გამიჯვნა პრაქტიკულია, რადგან თითოეულ ფორმას საკუთარი მტკიცებითი სახე აქვს: ორგანიზატორობა მოქმედებათა სისტემას ითხოვს, დაყოლიება — ზეგავლენისა და მიზნის დადგენას, დახმარება კი — იმის ჩვენებას, თუ რა კონკრეტული ქმედებით შეუწყო ხელი პირმა ჩადენას. როლის არასწორი კვალიფიკაცია ბრალდებას ასუსტებს, ამიტომ დაცვა აქ დეტალურ ფაქტობრივ ანალიზს აგებს: გადამოწმდება კომუნიკაციები, შეხვედრების ფაქტები, თანხების მოძრაობა და თითოეული მონაწილის ქცევა მომენტამდე, რათა დადგინდეს, რეალურად ვინ განსაზღვრავდა და ვინ აღასრულებდა გადაწყვეტილებას. ასეთი ანალიზი ხშირად აჩვენებს, რომ ერთი პირის როლი ბრალდების მიერ აღწერილზე მნიშვნელოვნად ვიწროა.

## პასუხისმგებლობის დაკისრების წესი

კანონი თანამონაწილეობის პასუხისმგებლობას ინდივიდუალურ საფუძველზე აგებს: ამსრულებელსა და თანამონაწილეს სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა დაეკისრებათ მხოლოდ საკუთარი ბრალისთვის ერთიანი მართლსაწინააღმდეგო ქმედების საფუძველზე, დანაშაულის ჩადენაში თითოეულის მონაწილეობის ხასიათისა და ხარისხის გათვალისწინებით. თანაამსრულებლის პასუხისმგებლობა განისაზღვრება კოდექსის შესაბამსი მუხლით, ამ მუხლზე მიუთითებლად, ხოლო ორგანიზატორის, წამქეზებლისა და დამხმარისი — შესაბამისი მუხლით, ამ მუხლზე მითითებით. მნიშვნელოვანია ნიშნების გადატანის წესებიც: მართლსაწინააღმდეგო ქმედების დამახასიათებელი ნიშანი სხვა ამსრულებელს ან თანამონაწილეს შეერაცხება, თუ მას ეს ნიშანი შეცნობილი ჰქონდა, ხოლო პერსონალური ნიშანი — მხოლოდ იმ ამსრულებელს ან თანამონაწილეს, რომელსაც იგი ახასიათებს.

სრული ტექსტი ხელმისაწვდომია legal.ge-ზე შესვლის შემდეგ: https://legal.ge/ka/service/crim-siskhlis-samartali-ka/tanamshromeli-datsva-ka

### რა არის თანამონაწილეობა კანონის გაგებით?

ორი ან მეტი პირის განზრახ ერთობლივი მონაწილეობა განზრახი დანაშაულის ჩადენაში. ერთობლივობას განზრახულობა აერთიანებს — შეუთანხმებელი ქმედებები ამ ცნებაში არ ჯდება.

### როგორ ცხადდება ორგანიზატორობა?

ორგანიზატორი დანაშაულს მოაწყობს, მის განხორციელებას ხელმძღვანელობს, ანდა ქმნის ორგანიზებულ ჯგუფს და ხელმძღვანელობს მას — ეს მოქმედებათა სისტემურ ანალიზს მოითხოვს, არა ერთეულ ჟესტს.

### რას ნიშნავს პერსონალური ნიშანი?

ბრალისთვის ან პიროვნებისთვის დამახასიათებელი ნიშანი — ის მხოლოდ იმ მონაწილეს შეერაცხება, ვისაც რეალურად ახასიათებს, და სხვებზე არ ვრცელდება.

### როდეს არის ექსცესი დაცვის საფუძველი?

როცა ამსრულებელი სხვების განზრახვას სცილდება და ისეთ ქმედებას ჩადენს, რომელიც მათ განზრახვაში არ იყო — ამ ნაწილზე სხვები პასუხს არ აგებენ.