---
title: "ინსტიტუციური და ად ჰოკ არბიტრაჟი"
url: "https://legal.ge/ka/service/davebis-gadatsqveta-da-sasamartlo-ka/institutsiuri-da-ad-hok-arbitrazhi-ka"
field: "დავების გადაწყვეტა და სასამართლო წარმომადგენლობა"
description: "ინსტიტუციური და ად ჰოკ არბიტრაჟი: ინსტიტუტის წესების ინკორპორაცია, არბიტრთა რაოდენობა და განხილვის წესი — კანონის მუხლი 2, 10, 24. Legal.ge."
updated: "2026-10-14"
publisher: "legal.ge"
---

# ინსტიტუციური და ად ჰოკ არბიტრაჟი

> Source: legal.ge, https://legal.ge/ka/service/davebis-gadatsqveta-da-sasamartlo-ka/institutsiuri-da-ad-hok-arbitrazhi-ka

როდესაც მხარეები საარბიტრაჟო დებულებას აწყობენ, ერთ-ერთი პირველი გადაწყვეტილება შეეხება იმას, ადმინისტრირებული არბიტრაჟი იქნება თუ ად ჰოკ — ანუ სპეციალიური ინსტიტუტის მართვის გარეშე, მხოლოდ მხარეთა და არბიტრთა მიერ ორგანიზებული განხილვა. „არბიტრაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონი ორივე მოდელს ერთნაირად აღიარებს, თუმცა თითოეულისთვის სხვაგვარად ივსება ის ხარვეზები, რომლებიც დებულებაში ან შეთანხმებაში განუზღვრელი რჩება. ამ გვერდზე განვმარტავთ კანონის მუხლებს 2, 10 და 24: რა ჰქვია ინსტიტუტის არჩევანს იურიდიულ ეფექტს, როგორ განისაზღვრება არბიტრთა რაოდენობა და ვინ ადგენს განხილვის წესს, თუ მხარეები ამაზე ვერ შეთანხმდნენ.

## ინსტიტუტის არჩევანი და მისი წესების ინკორპორაცია (მუხლი 2)

მუხლის მე-2 პუნქტი შეიცავს იმ ნორმას, რომელიც ინსტიტუციურ არბიტრაჟს მისცემს გადამწყვეტი მნიშვნელობას: მხარეთა შეთანხმება კონკრეტულ საარბიტრაჟო დაწესებულებაზე მოიცავს შეთანხმებას ამავე საარბიტრაჟო დაწესებულების წესებზე. ეს ნიშნავს, რომ როცა ხელშეკრულებაში მიუთითებთ კონკრეტულ არბიტრაჟის ინსტიტუტს, კანონის თვალსაზრისით თქვენ თანხმდებით არა მხოლოდ იმაზე, თუ სად განიხილება დავა, არამედ იმ წესებზეც, რომლებითაც ეს ინსტიტუტი საკუთარ განხილვებს მართავს. ზოგადად, მხარეები შეიძლება შეთანხმდნენ საარბიტრაჟო წარმოების წესებზეც: ასეთი შეთანხმება მოიცავს იმ წესებს, რომლებზედაც მხარეები საარბიტრაჟო შეთანხმებაში მიუთითებენ. ად ჰოკ არბიტრაჟის დროს ეს ნორმა პირიქით მუშაობს: ინსტიტუტი არჩეული არ არის, ამიტომ წესების წყაროს მხარეთა პირდაპირი შეთანხმება წარმოადგენს, ხოლო ხარვეზის შემთხვევაში — კანონის დისპოზიტიური ნორმები და არბიტრაჟის საკუთარი გადაწყვეტილება.

## არბიტრთა რაოდენობა (მუხლი 10)

მუხლი 10 განსაზღვრავს: არბიტრაჟი შედგება ერთი ან რამდენიმე არბიტრისგან. არბიტრთა რაოდენობას და მათი დანიშვნის წესს განსაზღვრავენ მხარეები, ხოლო მხარეები ნიშნავენ თანაბარი რაოდენობის არბიტრებს, თუ მხარეთა შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. თუ საარბიტრაჟო შეთანხმებით არბიტრთა რაოდენობა ლუწი რიცხვით არის განსაზღვრული, უკვე დანიშნული არბიტრები ვალდებული არიან დანიშვნიდან 10 დღის ვადაში დანიშნონ კიდევ ერთი არბიტრი, რათა კოლეგიამ გადაწყვეტილება მიიღოს. თუ არბიტრთა რაოდენობა მხარეთა შეთანხმებით არ იქნება განსაზღვრული, არბიტრაჟი უნდა შეიქმნას სამი არბიტრის შემადგენლობით — ეს დეფოლტი მნიშვნელოვანია იმ შემთხვევებისთვის, როდესაც დებულებაში რაოდენობა დაუზუსტებლად ჩაიწერა. ინსტიტუციურ არბიტრაჟში ეს საკითხი, ჩვეულებრივ, ინსტიტუტის წესებით წყდება, ად ჰოკ არბიტრაჟში კი ზუსტად ამ ნორმაზე აწყდებით ხარვეზის მომენტში.

სრული ტექსტი ხელმისაწვდომია legal.ge-ზე შესვლის შემდეგ: https://legal.ge/ka/service/davebis-gadatsqveta-da-sasamartlo-ka/institutsiuri-da-ad-hok-arbitrazhi-ka

### რა ეფექტი აქვს ინსტიტუტზე მითითებას დებულებაში?

შეთანხმება კონკრეტულ საარბიტრაჟო დაწესებულებაზე მოიცავს შეთანხმებას მისივე წესებზე — ინსტიტუტის რეგლამენტი დებულების ნაწილი ხდება.

### რამდენი არბიტრია დეფოლტად?

თუ რაოდენობა შეთანხმებით არ არის განსაზღვრული, არბიტრაჟი სამი არბიტრის შემადგენლობით შეიქმნება.

### ლუწი რაოდენობის შემთხვევაში რა ხდება?

დანიშნული არბიტრები ვალდებული არიან 10 დღის ვადაში კიდევ ერთი არბიტრი დანიშნონ.

### ვინ ადგენს განხილვის წესს შეთანხმების არარსებობისას?

მუხლი 24-ის თანახმად, არბიტრაჟი თავად განსაზღვრავს წესს, კანონის მოთხოვნათა დაცვით.