---
title: "ინვესტორ–სახელმწიფო არბიტრაჟი (ICSID)"
url: "https://legal.ge/ka/service/davebis-gadatsqveta-da-sasamartlo-ka/investor-sakhelmtsipo-arbitrazhi-icsid-ka"
field: "დავების გადაწყვეტა და სასამართლო წარმომადგენლობა"
description: "ინვესტორ–სახელმწიფო არბიტრაჟი (ICSID) და „არბიტრაჟის შესახებ“ კანონის მოქმედების სფერო — მუხლი 1 და 2, გამიჯვნა ხელშეკრულებითი რეჟიმისგან. Legal.ge."
updated: "2026-10-14"
publisher: "legal.ge"
---

# ინვესტორ–სახელმწიფო არბიტრაჟი (ICSID)

> Source: legal.ge, https://legal.ge/ka/service/davebis-gadatsqveta-da-sasamartlo-ka/investor-sakhelmtsipo-arbitrazhi-icsid-ka

ინვესტორ–სახელმწიფო არბიტრაჟი ფუნდამენტურად განსხვავებული რეჟიმია იმ კომერციულ არბიტრაჟთან შედარებით, რომელსაც „არბიტრაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონი აწესრიგებს. ეს გვერდი განმარტავს, სად გადის საზღვარი: რას მოიცავს ამ კანონის მოქმედების სფერო მუხლი 1-ის მიხედვით, რა როლი აქვს მუხლი 2-ში განწერილ ინსტიტუციურ წესებზე შეთანხმების ინკორპორაციის ნორმას, და რატომ არ ცვივდება ხელშეკრულებითი (საერთაშორისო საინვესტიციო) არბიტრაჟი ამ კანონის ჩარჩოში. ICSID აქ წარმოვაჩენთ როგორც საერთაშორისო ხელშეკრულებებზე აგებულ რეჟიმს — ზოგადი, ინსტიტუციური აღწერით, ვინაიდან აღნიშნული კონვენციების ტექსტი ქართულ სამართლებრივ კორპუსში არ იძიება და მათი დეტალური ანალიზი ცალკე კვლევის საგანია.

## კანონის მოქმედების სფერო და მისი ზღვარი (მუხლი 1)

მუხლი 1 ადგენს, რომ „არბიტრაჟის შესახებ“ კანონი განსაზღვრავს საქართველოში არბიტრაჟის შექმნის, საარბიტრაჟო წარმოებისა და საარბიტრაჟო გადაწყვეტილების წესებს, ისევე როგორც საქართველოს ფარგლებს გარეთ გამოტანილი გადაწყვეტილების ცნობისა და აღსრულების წესებს. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, არბიტრაჟი უფლებამოსილია განიხილოს პირთა თანასწორობაზე დამყარებული კერძო ხასიათის ქონებრივი დავა, რომლის მოწესრიგებაც მხარეებს შეუძლიათ ერთმანეთს შორის, და „საჯარო და კერძო თანამშრომლობის შესახებ“ კანონით გათვალისწინებული საჯარო და კერძო თანამშრომლობის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული დავა. აქედან მკაფიოდ ჩანს ზღვარი: ინვესტორსა და სახელმწიფოს შორის ხელშეკრულებაზე — ორმხრივ საინვესტიციო ხელშეკრულებასა თუ ენერგეტიკული ქარტიის ხელშეკრულებაზე — დაფუძნებული დავა ამ კატეგორიებში არ ჯდება. ასეთი დავა წარმოიშობა არა კერძო სამართლის, არამედ საერთაშორისო საჯარო სამართლის წყაროდან და მისი განხილვა საერთაშორისო ხელშეკრულებებით შექმნილი მექანიზმების ფარგლებში ხდება. ამ გამიჯვნის ცოდნა დაზღვევის ღირებულება აქვს: კანონით გათვალისწინებული არბიტრაჟის კომპეტენციის ფარგლებში დარჩენილი დავა ეროვნული წესებით მიდის, ხელშეკრულებითი დავა კი სრულიად სხვა წესებს ექვემდებარება, დაწყებული ფორუმის არჩევნიდან დამთავრებული გადაწყვეტილების აღსრულების რეჟიმით.

სრული ტექსტი ხელმისაწვდომია legal.ge-ზე შესვლის შემდეგ: https://legal.ge/ka/service/davebis-gadatsqveta-da-sasamartlo-ka/investor-sakhelmtsipo-arbitrazhi-icsid-ka

### ავრცელდება თუ არა „არბიტრაჟის შესახებ“ კანონი ICSID არბიტრაჟზე?

არა — კანონის მოქმედების სფერო კერძო ქონებრივ დავებსა და საჯარო-კერძო თანამშრომლობის ხელშეკრულებებს მოიცავს; ინვესტორ–სახელმწიფო დავა ხელშეკრულებითი რეჟიმია.

### რა წესით აღიარებენ ICSID გადაწყვეტილებებს?

საერთაშორისო კონვენციით დადგენილი სპეციალური წესით, და არა ეროვნული არბიტრაჟის კანონის ზოგადი ნორმებით.

### რა არის გადამწყვეტი კვალიფიკაციისთვის?

დავის წყარო: კერძო ხელშეკრულება თუ საერთაშორისო საინვესტიციო ხელშეკრულება — აქედან გამომდინარეობს ფორუმი და გამოსაყენებელი წესები.