---
title: "ავტორის უფლება შემოქმედლებისთვის"
url: "https://legal.ge/ka/service/intelektuturi-sakutrebis-samartali-ka/avtoris-ufleba-shemoqmedlebistvis-ka"
field: "ინტელექტუალური საკუთრების სამართალი"
description: "ავტორის უფლება შემოქმედლებისთვის — კანონის 5, 9, 17 და 18-ე მუხლები: დაცვის ობიექტი, წარმოშობა, პირადი და ქონებრივი უფლებები. Legal.ge."
reviewed: "2026-02-16"
updated: "2026-11-07"
publisher: "legal.ge"
---

# ავტორის უფლება შემოქმედლებისთვის

> Source: legal.ge, https://legal.ge/ka/service/intelektuturi-sakutrebis-samartali-ka/avtoris-ufleba-shemoqmedlebistvis-ka

## ავტორის უფლება შემოქმედლებისთვის

ყოველი შემოქმედლისთვის საავტორო უფლების სამი საყრდენი კითხვა „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის ოთხი მუხლით პასუხობს: რა ხდება დაცული და რა არასოდეს (მუხლი 5); როდის და როგორ იბადება უფლება — ყოველგვარი ფორმალობის გარეშე (მუხლი 9); რომელი პირადი უფლებები არასოდეს ტოვებენ ავტორს (მუხლი 17); და რას შეუძლია ავტორს ქონებრივ სფეროში — ლიცენზიასა თუ გასხვისებაში (მუხლი 18). ამ გვერდზე ეს ოთხი ბლოკი ერთად განვმარტავთ ისე, როგორც პრაქტიკოს შემოქმედს სჭირდება.

## რა იცავს კანონი და რას არა — მუხლი 5

საავტორო უფლება ვრცელდება მეცნიერების, ლიტერატურისა და ხელოვნების ნაწარმოებებზე, რომლებიც ინტელექტუალურ-შემოქმედებითი საქმიანობის შედეგია — განურჩევლად დანიშნულებისა, ავკარგიანობისა, ჟანრისა, მოცულობისა, გამოხატვის ფორმისა და საშუალებისა. დაცვა ეხება ნაწარმოებს, რომელიც ობიექტური ფორმით არსებობს — გამოცემა ან საჯარო გაცნობა აუცილებელი არაა. მაგრამ აქვეა საზღვარიც: საავტორო უფლება არ ვრცელდება იდეებზე, მეთოდებზე, პროცესებზე, სისტემებზე, საშუალებებზე, კონცეფციებზე, პრინციპებზე, აღმოჩენებსა და ფაქტებზე — მაშინაც კი, თუ ისინი ნაწარმოებშია გამოხატული. ანუ იდეა თავისუფალია, ფორმა კი — დაცული; სწორედ ეს განსხვავება განსაზღვრავს, რას შეიძლება მოითხოვოს ავტორმა და რას არა.

## უფლების დაბადება ფორმალობების გარეშე — მუხლი 9

საავტორო უფლება ნაწარმოებზე წარმოიშობა მისი შექმნის მომენტიდან. ნაწარმოები შექმნილად ითვლება, როდესაც ის რაიმე ობიექტური ფორმით არის გამოხატული — აღქმისა და რეპროდუცირების საშუალებას რომ იძლევა. რეგისტრაცია, სპეციალური გაფორმება ან სხვა ფორმალობა აუცილებელი არაა: ტექსტი, დაწერილი რვეულშივე, უკვე დაცულია. ავტორს თავისი უფლების განცხადებისთვის შეუძლია გამოიყენოს საავტორო უფლების დაცვის ნიშანი, რომელიც ნაწარმოების ყოველ ეგზემპლარზე დაისმება და სამი ელემენტისგან შედგება: © ნიშნის, უფლების მფლობელის სახელის და ნაწარმოების პირველი გამოცემის წლის. ეს ნიშანი უფლებას არ ქმნის — ის მხოლოდ მის განცხადებას ემსახურება.

სრული ტექსტი ხელმისაწვდომია legal.ge-ზე შესვლის შემდეგ: https://legal.ge/ka/service/intelektuturi-sakutrebis-samartali-ka/avtoris-ufleba-shemoqmedlebistvis-ka

### როდის იბადება საავტორო უფლება?

შექმნის მომენტიდან — როგორც კი ნაწარმოები ობიექტური ფორმით გამოიხატება; არც რეგისტრაცია სჭირდება და არც გაფორმება.

### რა არ იცავება?

იდეები, მეთოდები, პროცესები, სისტემები, კონცეფციები, პრინციპები, აღმოჩენები და ფაქტები — მათ გამოხატულობაც კი არ იცავს.

### რა რჩება ავტორს გაყიდვის შემდეგ?

პირადი უფლებები: ავტორობა, სახელი, ხელშეუხებლობა, რეპუტაციის პატივისცემა და გამოხმობა.

### რა არის გამოფიტვის წესი?

ასლის პირველი გაყიდვით საქართველოში ამოიწურება ავტორის უფლება შემდგომ გავრცელებაზე — გაქირავების გამონაკლისით.