---
title: "მექრთამეობის პრევენცია"
url: "https://legal.ge/ka/service/korporatsiuli-da-komertsiuli-samartali-ka/meqrtameobis-preventsia-ka"
field: "კორპორაციული და კომერციული სამართალი"
description: "მექრთამეობის რისკების პრევენცია ბიზნესში. შიდა კონტროლი, ABAC პოლიტიკა და ტრენინგები. სპეციალისტები Legal.ge-ზე."
reviewed: "2026-07-09"
updated: "2026-10-15"
publisher: "legal.ge"
---

# მექრთამეობის პრევენცია

> Source: legal.ge, https://legal.ge/ka/service/korporatsiuli-da-komertsiuli-samartali-ka/meqrtameobis-preventsia-ka

მექრთამეობის პრევენცია წარმოადგენს კონკრეტულ და მიზანმიმართულ ზომებს, რომლებიც ფოკუსირებულია ქრთამის მიცემის (აქტიური მოსყიდვა) და აღების (პასიური მოსყიდვა) რისკების აღმოფხვრაზე. განსხვავებით ზოგადი ანტიკორუფციული პოლიტიკისგან, ეს სერვისი კონცენტრირებულია ფინანსურ კონტროლსა და სისხლისსამართლებრივი რისკების მართვაზე. საერთაშორისო კომპანიებისთვის, რომლებიც საქართველოში ოპერირებენ, ეს საკითხი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან მათზე ვრცელდება არა მხოლოდ საქართველოს კანონმდებლობა, არამედ ისეთი ექსტრატერიტორიული აქტები, როგორიცაა აშშ-ის FCPA და ბრიტანული UK Bribery Act. ქრთამი შეიძლება შენიღბული იყოს როგორც „საკონსულტაციო მომსახურება“, „საქველმოქმედო შენატანი“ ან „წარმომადგენლობითი ხარჯი“. კვალიფიციური იურისტი ეხმარება კომპანიას, შექმნას ძლიერი ფარი, რომელიც დაიცავს მას მექრთამეობაში ჩართვისგან და შესაბამისი სისხლისსამართლებრივი დევნისგან.

## რას მოიცავს ეს მომსახურება?

მექრთამეობის პრევენციის სერვისი მოიცავს პრაქტიკულ მექანიზმებს:

-   **ფინანსური ტრანზაქციების მონიტორინგი:** მაღალი რისკის გადახდების (მაგ. ნაღდი ფული, ოფშორული ანგარიშები) იდენტიფიცირება და კონტროლის მექანიზმების დანერგვა.
-   **ABAC (Anti-Bribery and Corruption) მუხლები ხელშეკრულებებში:** კონტრაქტებში სპეციალური პუნქტების ჩადება, რომლებიც ავალდებულებს პარტნიორებს დაიცვან კანონი და ანიჭებს კომპანიას აუდიტის უფლებას.
-   **საჩუქრებისა და მასპინძლობის რეესტრი:** სისტემის დანერგვა, სადაც თანამშრომლები არეგისტრირებენ მიღებულ ან გაცემულ საჩუქრებს, რათა გამოირიცხოს ფარული მოსყიდვა.
-   **ურთიერთობა საჯარო სექტორთან:** მკაფიო პროტოკოლის შექმნა იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა იურთიერთონ თანამშრომლებმა სახელმწიფო მოხელეებთან (მაგ. ნებართვების მიღებისას).
-   **შიდა გამოძიება:** საეჭვო ფაქტების გამოვლენის შემთხვევაში სწრაფი და კონფიდენციალური მოკვლევა.

## ხშირი სიტუაციები (მაგალითები)

მექრთამეობის რისკები ხშირად იმალება შემდეგ სიტუაციებში:

-   **საბაჟო პროცედურები:** აგენტი სთავაზობს კომპანიას „დაჩქარებულ მომსახურებას“ ქვითრის გარეშე თანხის გადახდის სანაცვლოდ. ეს არის კლასიკური ქრთამი.
-   **ლიცენზიის მიღება:** მშენებლობის ნებართვის მისაღებად შუამავალი ითხოვს „საკონსულტაციო თანხას“, რომელიც რეალურად განკუთვნილია ჩინოვნიკისთვის.
-   **საქველმოქმედო ფონდები:** საჯარო მოხელე „ურჩევს“ კომპანიას, გადარიცხოს თანხა კონკრეტულ ფონდში დადებითი გადაწყვეტილების სანაცვლოდ.
-   **დასაქმება:** გავლენიანი პირის ნათესავის ფიქტიური დასაქმება კომპანიაში კეთილგანწყობის მოპოვების მიზნით.

## საქართველოს კანონმდებლობა

**საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი** (მუხლები 338, 339) მკაცრად სჯის ქრთამის აღებას და მიცემას. განსაკუთრებით საყურადღებოა **იურიდიული პირის სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა** — კომპანია შეიძლება დაჯარიმდეს, ჩამოერთვას ქონება ან ლიკვიდირებულ იქნეს, თუ მისი მენეჯმენტი ჩართული იყო მექრთამეობაში. საერთაშორისო დონეზე, საქართველო ასრულებს GRECO-სა და OECD-ის რეკომენდაციებს, რაც ნიშნავს, რომ კანონმდებლობა მუდმივად მკაცრდება.

## პროცესი: როგორ მუშაობს სპეციალისტი?

იურისტი აანალიზებს კომპანიის ფინანსურ ნაკადებს და მაღალი რისკის ოპერაციებს. იქმნება „წითელი ალმების“ (Red Flags) სია — მაგალითად, ბუნდოვანი მომსახურების ხელშეკრულებები. შემდეგ ინერგება ავტორიზაციის მრავალდონიანი სისტემა (4-eyes principle) გადახდებზე. იურისტი ასევე ატარებს ტრენინგებს თანამშრომლებისთვის, რათა მათ იცოდნენ, როგორ მოიქცნენ, თუ ვინმე ქრთამს შესთავაზებს ან მოსთხოვს.

## რატომ Legal.ge?

მექრთამეობის პრევენცია მოითხოვს სისხლის სამართლისა და კორპორაციული ფინანსების ცოდნას. Legal.ge-ზე წარმოდგენილი სპეციალისტები დაგეხმარებიან ისეთი სისტემის შექმნაში, რომელიც დაიცავს თქვენს ბიზნესს კრიმინალური რისკებისგან. ჩვენ უზრუნველვყოფთ, რომ თქვენი კომპანია იყოს „სუფთა“ კანონისა და ინვესტორების წინაშე.

### რა შემადგენლობა აქვს ქრთამის აღების დანაშაულს?

მოხელის ან მასთან გათანაბრებული პირის მიერ, პირდაპირ ან არაპირდაპირ, ფულის, ფასიანი ქაღალდის, სხვა ქონების, ქონებრივი სარგებლის ან სხვა არამართლზომიერი უპირატესობის მიღება ან მოთხოვნა, ასეთის შეთავაზების ან დაპირების მიღებაც კი, თანამდებობრივი ინტერესებისთვის განხორციელებული ქმედების, თავისკავების ან სამსახურებრივი მფარველობის სანაცვლოდ, ქრთამის აღებად კვალიფიცირდება.

### ეხება თუ არა მექრთამეობის პასუხისმგებლობა კერძო სექტორს?

დიახ. კოდექსის 221-ე მუხლი საწარმოში ან სხვა ორგანიზაციაში მმართველობით, წარმომადგენლობით ან სპეციალური უფლებამოსილებით მოქმედ პირებსაც კრავს პასუხისმგებლობაში, თუ ისინი სამსახურებრივი ვალდებულებების დარღვევით მომსყიდველის ინტერესებისთვის მოქმედებენ.

### როდის თავისუფლდება ქრთამის მიმცემი პასუხისმგებლობისგან?

მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ქრთამის მიცემის შესახებ ნებაყოფლობით განაცხადებს სისხლის სამართლის პროცესის მწარმოებელ ორგანოს. გათავისუფლების თაობაზე გადაწყვეტილებასაც ეს ორგანო იღებს, ამიტომ განცხადების ფორმა და დროულობა გადამწყვეტია.

### რა სასჯელი ემუქრება მოხელეს ქრთამის აღებისთვის?

ბაზისი შემადგენლობა ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ექვსიდან ცხრა წლამდე; კვალიფიცირებული შემადგენლობები შვიდიდან თერთმეტ და თერთმეტიდან თხუთმეტ წლამდე აღკვეთას ითვალისწინებს, რაც ოდენობას, გამოძალვასა და სხვა ნიშნებზეა დამოკიდებული.