---
title: "ორმაგი დანიშნულების ტვირთების ექსპორტი"
url: "https://legal.ge/ka/service/samkhedro-da-erovnuli-usafrtxoebis-samarTali-ka/ormagi-danishnulebis-tvirtebis-eqsporti-ka"
field: "სამხედრო და ეროვნული უსაფრთხოების სამართალი"
description: "ორმაგი დანიშნულების ექსპორტი: შემოსავლების სამსახური, ვარსკვლავები და ნუსხებს მიღმა მოქმედი ვალდებულება. Legal.ge."
reviewed: "2026-04-12"
updated: "2026-10-14"
publisher: "legal.ge"
---

# ორმაგი დანიშნულების ტვირთების ექსპორტი

> Source: legal.ge, https://legal.ge/ka/service/samkhedro-da-erovnuli-usafrtxoebis-samarTali-ka/ormagi-danishnulebis-tvirtebis-eqsporti-ka

## ორმაგი დანიშნულების ტვირთების ექსპორტის განსაკუთრებული რეჟიმი

ორმაგი დანიშნულების პროდუქცია — პროდუქცია, მათ შორის კომპიუტრული პროგრამა ან ტექნოლოგია, რომელიც შეიძლება გამოყენებულ იქნეს როგორც სამოქალაქო, ისე სამხედრო მიზნებისთვის — საკონტროლო რეჟიმის ცალკე სამყაროა, და მისი სამი თვისება განასხვავებს სამხედრო პროდუქციის საქმისგან: სხვა გამცემი ორგანო, საკონტროლო ნუსხებს მიღმა მოქმედი ზოგადი ვალდებულება და ვარსკვლავით მონიშნული პოზიციების განსაკუთრებული წესი. კანონის მიხედვით, ორმაგი დანიშნულების პროდუქციაზე ნებართვებს გასცემს საჯარო სამართლის იურიდიული პირი — შემოსავლების სამსახური, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მმართველობის სფეროდან: ექსპორტის, იმპორტის, ტრანზიტის, საბროკერო მომსახურებისა და ტექნიკური დახმარების ნებართვები. აღვნიშნავთ განსხვავებასაც: ევროპული ინსტინქტებით ნაცნობი ზოგადი ექსპორტის ავტორიზაციები და სტატუტში გაერთიანებული საკონტროლო სიები ქართულ სისტემაში არ არსებობს — ნუსხები მთავრობის დადგენილებით ცხოვრობს, და ზოგადი ვალდებულება ექსპორტიორის თვითშეფასებაზე კი არა, გამცემის გაფრთხილებაზეა აწყობილი. ტერმინოლოგიაც კანონით არის გაწერილი: ბროკერი რეზიდენტია, რომელიც საბროკერო მომსახურებას ახორციელებს, გადამზიდველი კი პროდუქციის ტრანზიტის განხორციელებისთვის პასუხისმგებელი პირი.

## გამცემი ორგანო და ვარსკვლავების რეჟიმი

შემოსავლების სამსახურის მიერ გაცემული ნებართვები, გარდა სხვისა, გაიცემა თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო-ტექნიკურ საკითხთა მუდმივმოქმედი კომისიის რეკომენდაციის საფუძველზე ორ შემთხვევაში: როცა საკონტროლო ნუსხაში ორმაგი დანიშნულების პროდუქცია ერთი ან ორი ვარსკვლავით არის მონიშნული, და კანონით განსაზღვრულ განსაკუთრებულ შემთხვევებში — მათ შორის იმაში, როცა ნუსხაში არშესული პროდუქციის ექსპორტი გამცემის გაფრთხილებით ნებართვას მოითხოვს. ვარსკვლავები ნუსხის შიდა დაძაბვის ინსტრუმენტია: ისინი განსაზღვრავს, თუ რომელი პოზიციები კომისიის რეკომენდაციას მოითხოვს და ამით განაცხადის მარშრუტს ცვლის. ტრანზიტის კონტურშიც იგივე ლოგიკაა: საკონტროლო ნუსხით განსაზღვრული სამხედრო პროდუქციის ტრანზიტი ნებართვის საფუძველზე ხორციელდება, და ვარსკვლავით მონიშნული ორმაგი დანიშნულების პროდუქციის ტრანზიტიც ასევე ნებართვას მოითხოვს — ეს ნიშნავს, რომ საქართველოს ტერიტორიით გატანილი ტვირთიც კი შეიძლება საქართველოს ნებართვის რეჟიმს დაექვემდებაროს.

## ნუსხებს მიღმა მოქმედი ზოგადი ვალდებულება

ყველაზე ტექნიკურად დელიკატური ნორმა ისაა, რომელიც ნუსხებს გასცილდება: საკონტროლო ნუსხით გაუთვალისწინებელი ორმაგი დანიშნულების პროდუქციის ექსპორტსაც კი ნებართვა ესაჭიროება, თუ გამცემმა გონივრული ვარაუდის საფუძველზე აცნობა ექსპორტიორს, რომ პროდუქცია შეიძლება გამოყენებულ იქნეს მასობრივი განადგურების იარაღთან დაკავშირებული მიზნებისთვის — ბიოლოგიური ან ქიმიური იარაღის, ბირთვული იარაღის ან ბირთვული მასალის შემცველი სხვა ასაფეთქებელი მოწყობილობის შემუშავებასთან, წარმოებასთან და ასე შემდეგ — ანდა სამხედრო მიზნებისთვის, თუ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციის, საერთაშორისო ვალდებულებების ან ცალმხრივი ემბარგოს გამო; აგრეთვე თუ ეს ექსპორტიორისთვის ცნობილია ან გონივრული ვარაუდი აქვს. სამხედრო მიზნებისთვის გამოყენების განმარტებაც კონკრეტულია: სამხედრო პროდუქციაში ჩაყენება ან ჩამონტაჟება; საწარმოო, საცდელი ან ანალიტიკური აღჭურვილობის სამხედრო პროდუქციის შემუშავებისთვის, წარმოებისთვის ან ტექნიკური მომსახურებისთვის გამოყენება; და ნებისმიერი ნახევარფაბრიკატის სამხედრო პროდუქციის წარმოებისთვის გამოყენება. და ბოლო: ექსპორტის ცნება ელექტრონულ ფორმატებსაც ფარავს — კონტროლირებადი პროგრამის ან ტექნოლოგიის ელექტრონული გადაგზავნა ან ხელმისაწვდომობის გახსნა, ტელეფონით ან ზეპირად მიწოდება არარეზიდენტისთვისაც კი, ექსპორტია.

## როგორ აიწყობა ორმაგი დანიშნულების ტვირთის საქმე

პრაქტიკაში ტვირთის საქმე სამი ძირითადი ბლოკისგან იწყობა. პირველი არის კლასიფიკაცია: პროდუქცია უნდა დაკავშირდეს საკონტროლო ნუსხის კონკრეტულ პოზიციას — და აქ ვარსკვლავები წყვეტს კომისიის რეკომენდაციის საკითხს; პოზიციის არასწორი შერჩევა მთელ მარშრუტს ამთხვევს. მეორე არის დანიშნულების კონტროლი: საბოლოო მომხმარებლის სერტიფიკატი — დოკუმენტი, რომელიც პროდუქციის საბოლოო მოხმარების მიზანს და მომხმარებელს ადასტურებს — ამ ბლოკის ცენტრალური საბუთია, და მისი გამართული ფორმა გამცემ ორგანოს გადაწყვეტილებას პირდაპირ განსაზღვრავს. მესამე არის ფორმის კონტროლი: გადაგზავნის ყველა არხი — ფიზიკური ტვირთი, ელექტრონული გადაგზავნა, ხელმისაწვდომობის გახსნა, ზეპირი მიწოდება — ექსპორტის ცნებაში ჯდება, და ტექნოლოგიის გადაცემის თანამედროვე ფორმატები ამიტომ საბაჟო ტერმინალამდე ბევრად ადრე იწყება. ამ სამი ბლოკის ერთდროული წარმართვა სწორედ ის ამოცანაა, რომელსაც ექსპორტიორის სამსახური და მისი იურისტი ასრულებს.

## ხშირად დასმული კითხვები

ქვემოთ ვპასუხობთ ორმაგი დანიშნულების ექსპორტთან დაკავშირებულ ყველაზე გავრცელებულ კითხვებს.

### ვინ გასცემს ორმაგი დანიშნულების პროდუქციის ნებართვებს?

შემოსავლების სამსახური — ფინანსთა სამინისტროს სისტემიდან, ექსპორტის, იმპორტის, ტრანზიტის, საბროკერო და ტექნიკური დახმარების ნებართვების სახით.

### როდის იჭრება კომისიის რეკომენდაცია?

როცა ნუსხაში პოზიცია ერთი ან ორი ვარსკვლავითაა მონიშნული, და კანონით განსაზღვრულ შემთხვევებში — მათ შორის გაფრთხილების საფუძველზე.

### ნუსხაში არშესულ პროდუქციასაც ესაჭიროება ნებართვა?

დიახ — გამცემის გაფრთხილების, ექსპორტიორის ცოდნის ან გონივრული ვარაუდის შემთხვევაში, მასობრივი განადგურების ან სამხედრო მიზნების კვალში.

### ელექტრონული გადაგზავნა ექსპორტია?

დიახ — კონტროლირებადი პროგრამის ან ტექნოლოგიის ელექტრონული გადაგზავნა და ხელმისაწვდომობის გახსნა, ზეპირი ან ტელეფონით მიწოდების ჩათვლით, ექსპორტად ითვლება.

## როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე

ორმაგი დანიშნულების ტვირთის საქმე მოითხოვს ნუსხების, ვარსკვლავების და ზოგადი ვალდებულების ერთდროულ კონტროლს და დოკუმენტაციის ზუსტ მომზადებას. Legal.ge-ზე შეგიძლიათ დაუკავშირდეთ საექსპორტო კონტროლის გამოცდილ იურისტს, რომელიც შეაფასებს თქვენს ტვირთს და დაგეხმარებთ ნებართვის ყველა ეტაპზე. შეავსეთ მოთხოვნა საიტზე და მიიღეთ კვალიფიციური დახმარება.

### ვინ გასცემს ორმაგი დანიშნულების ნებართვებს?

შემოსავლების სამსახური — თავდაცვის სამინისტროს ნებართვებისგან განსხვავებით.

### როდის იჭრება კომისია?

ერთ ან ორ ვარსკვლავიან პოზიციებზე და კანონით განსაზღვრულ შემთხვევებში.

### ნუსხის გარეთ როგორ ვმოქმედო?

გაფრთხილების ან გონივრული ვარაუდის შემთხვევაში ნებართვა მაინც სჭირდება.