---
title: "თანამშრომელთა წილობრივი ოფციონები (ESOP)"
url: "https://legal.ge/ka/service/shromis-samartali-ka/tanamshromelta-tsilobrivi-oftsionebi-esop-ka"
field: "შრომის სამართალი"
description: "წილობრივი ოფციონების პროგრამა სამოქალაქო ხელშეკრულებაა: სტანდარტული პირობების კონტროლი, შესრულება და არჩევანი. Legal.ge."
reviewed: "2026-07-09"
updated: "2026-11-07"
publisher: "legal.ge"
---

# თანამშრომელთა წილობრივი ოფციონები (ESOP)

> Source: legal.ge, https://legal.ge/ka/service/shromis-samartali-ka/tanamshromelta-tsilobrivi-oftsionebi-esop-ka

## წილობრივი ოფციონების პროგრამის სამართლებრივი ბუნება

თანამშრომელთა წილობრივი ოფციონების პროგრამა შრომის კანონმდებლობის ინსტიტუტი არ არის: შრომის კოდექსი მხოლოდ შრომის ანაზღაურებას აწესრიგებს, ოფციონს კი — სამოქალაქო-სამართლებრივი ხელშეკრულების მექანიზმი. საქართველოში ოფციონების გაცემის ცალკე კანონი არ არსებობს: კომპანია პროგრამას ქმნის ხელშეკრულების თავისუფლებით, ხოლო თანამშრომლებთან ურთიერთობაში ამ ხელშეკრულებას განსაკუთრებული კონტროლი აქვს — სწორედ ეს კონტროლია გვერდის მთავარი თემა. აშშ-ის საგადასახადო და ფასიანი ქაღალდების ფედერალური რეგულაცია აქ არ ვრცელდება; ქართული გვერდი ქმნის პროგრამას როგორც სამოქალაქო ხელშეკრულებას, და საგადასახადო-საემისიო ფენა ცალკე კანონმდებლობას ექვემდებარება.

მეორე მნიშვნელოვანი გარემოება: ოფციონების პლანი, როგორც წესი, დამსაქმებელი ან მისი ჯგუფის კომპანია წერს წინასწარ მომზადებული ფორმით და სთავაზობს თანამშრომლებს. სამოქალაქო კოდექსი ამ ფორმას სტანდარტულ პირობებს უწოდებს და მათ მიმართ არასამეწარმეო საქმიანობის ფიზიკურ პირებს — და თანამშრომლები ზუსტად ასეთები არიან — განსაკუთრებული დაცვა აქვთ.

## სტანდარტული პირობების ბათილობა: რომელი დებულებები ჩავარდება

სამოქალაქო კოდექსის 347-ე მუხლი პირდაპირ ადგენს, რომ ხელშეკრულების სტანდარტულ პირობებში, რომლებსაც შემთავაზებელი იყენებს იმ ფიზიკური პირების მიმართ, რომლებიც არ მისდევენ სამეწარმეო საქმიანობას, ბათილად მიიჩნევა: დებულება, რომელიც წინადადების მიღების, უარყოფის ან სამუშაოს შესრულების ვადებს შეუსაბამოდ ხანგრძლივს ან აშკარად მცირეს ხდის; დებულება, რომელიც შემთავაზებლის ვალდებულებათა შესრულების ვადებს კანონით დადგენილი ნორმებისგან განსხვავებულ, შეუსაბამოდ ხანგრძლივ ან არასაკმარისად განსაზღვრულს ხდის; დებულება, რომელიც შემთავაზებელს უფლებას აძლევს გაუმართლებლად და ხელშეკრულებაში მითითებული საფუძვლის გარეშე უარი თქვას ვალდებულების შესრულებაზე; დებულება, რომელიც შემთავაზებელს უფლებას აძლევს შეცვალოს შეპირებული სამუშაო მეორე მხარისთვის მიუღებელი გზით; და დებულება, რომელიც მეორე მხარეს აიძულებს გაწეულ ხარჯებთან შედარებით შეუსაბამოდ მაღალ ანაზღაურებას.

ოფციონების პლანზე გადატანილი, ეს ნიშნავს: ვესთინგის ისეთი ვადები და შესრულების პირობები, რომლებიც ოფციონის რეალურ გამოყენებას შეუძლებელს ხდის; კომპანიის მიერ პლანის ერთპიროვნული შეცვლა; ოფციონის განხორციელებაზე საფუძვლის გარეშე უარი; ან დაუბრუნებელი გადასახადები და საჯარიმო ხარჯები თანამშრომლის საზიანოდ — ყველა ეს პირობა ბათილია და მათზე დაყრდნობით უარის თქმა ან ცვლილება სასამართლოში უდასტურებლად რჩება.

სრული ტექსტი ხელმისაწვდომია legal.ge-ზე შესვლის შემდეგ: https://legal.ge/ka/service/shromis-samartali-ka/tanamshromelta-tsilobrivi-oftsionebi-esop-ka

### არის თუ არა ოფციონების გაცემა შრომის სამართლის ინსტიტუტი?

არა — ოფციონი სამოქალაქო-სამართლებრივი ხელშეკრულებაა; შრომის კოდექსი მხოლოდ შრომის ანაზღაურებას აწესრიგებს.

### რომელი პირობა ჩავარდება პლანში?

სტანდარტული პირობა, რომელიც შეუსაბამო ვადებს აწესებს, ერთპიროვნულად ცვლის შეპირებულს, საფუძვლის გარეშე უშვებს უარს ან შეუსაბამო ანაზღაურებას ითხოვს — ბათილია.

### ვინ ასრულებს ოფციონს — მხოლოდ გამცემი კომპანია?

არა: თუ პირადი შესრულება აუცილებელი არ არის, ვალდებულებას მესამე პირიც შეასრულებს; მისი მიერ კრედიტორის დაკმაყოფილებისას მოთხოვნა შემსრულებელზე გადადის.

### წილის ან ფულის არჩევის უფლება ვის აქვს?

ზოგადი წესით — მოვალეს. თანამშრომლისთვის არჩევის უფლების დათმობა პლანით უნდა იყოს პირდაპირ განსაზღვრული.