ველური ბუნება, დაცული ტერიტორიები და ბიოუსაფრთხოება

CITES-ის სახეობებით უკანონო ვაჭრობა და მათი უკანონო გადაზიდვა (მუხლი 66³)

რომელია ყველაზე მაღალი ჯარიმა ამ მუხლში?

ყველაზე მაღალი თანხა „გ“ ქვეპუნქტშია — 5 000 ლარი, დაუმუშავებელი სახით სპილოს მთლიანი ეშვის ან მარტორქის მთლიანი რქის უკანონო გადაზიდვისთვის. მას მოსდევს „ე“ — მტაცებელი ფრინველის თითოეულ ინდივიდზე 4 000 ლარი. ორივე შემთხვევაში ჯარიმას თან ახლავს კონფისკაცია.

თუ რამდენიმე ფრინველია, ჯარიმა ერთხელ დაწესდება?

„დ“ და „ე“ ქვეპუნქტები პირდაპირ ასახელებენ თითოეულ ინდივიდს: „დ“-ით 3 000 ლარი თითოეულ პრიმატზე, „ე“-ით 4 000 ლარი მტაცებელი ფრინველის თითოეულ ინდივიდზე. ანუ თანხა ერთეულზეა მიბმული და არა პარტიაზე მთლიანად. სწორედ ამიტომ ინდივიდების რაოდენობა ერთ-ერთი პირველი შესამოწმებელი გარემოებაა.

ჩემი ეპიზოდი პირველი ნაწილით უნდა შეფასდეს თუ მეორეთი?

სწორედ ეს კითხვა განსაზღვრავს თანხას. პირველი ნაწილი უკანონო ვაჭრობას ეხება და 1 000 ლარს ითვალისწინებს; მეორე ნაწილი — უკანონო ექსპორტს, იმპორტს, ტრანზიტს, რეექსპორტსა და ზღვიდან ინტროდუქციას, სადაც თანხა ქვეპუნქტით განისაზღვრება: „ა“ — 3 000-დან 4 000 ლარამდე, „ბ“ და „დ“ — 3 000 ლარი, „ე“ — 4 000 ლარი, „გ“ — 5 000 ლარი. ორივე ნაწილში ჯარიმას თან ახლავს სამართალდარღვევის საგნის კონფისკაცია.

ნივთი სუვენირად ვიყიდე — ეს რამეს ცვლის?

მუხლის ტექსტი ცალკე ასახელებს არა მხოლოდ ინდივიდს, არამედ სახეობის ნაწილსა და დერივატსაც, და შეძენის მიზნის მიხედვით გამონაკლისს არ ითვალისწინებს. ამიტომ საკვანძო კითხვა ის არის, ეკუთვნის თუ არა ნივთი კონვენციის დანართებში შეტანილ სახეობას — ეს კი იდენტიფიკაციის საკითხია.

ჯარიმის გადახდის შემდეგ ნივთი დაბრუნდება?

ორივე ნაწილში კონფისკაცია ჯარიმის გვერდით არის მითითებული და არა მის სანაცვლოდ, ანუ ისინი ერთად გამოიყენება. გადახდა თავისთავად დაბრუნების საფუძველი არ არის; სადავო შეიძლება იყოს ის, თუ რა მოცულობით გავრცელდა კონფისკაცია.

3 წთ·22 აგვ 2026

რას აწესრიგებს 66³ მუხლი

საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 66³ მუხლი ორ დამოუკიდებელ ქცევას მოიცავს. პირველი ნაწილი ეხება უკანონო ვაჭრობას; მეორე ნაწილი — უკანონო ექსპორტს, იმპორტს, ტრანზიტს, რეექსპორტსა და ზღვიდან ინტროდუქციას. ორივე შემთხვევაში საგანი ერთი და იგივეა: „გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი ველური ფლორისა და ფაუნის სახეობებით საერთაშორისო ვაჭრობის შესახებ“ კონვენციის — CITES-ის — დანართებში შეტანილი სახეობის ცოცხალი ან არაცოცხალი ინდივიდი, ამ სახეობის ნაწილი ან დერივატი.

ეს გამიჯვნა ტექნიკური არ არის — მას პირდაპირი ფინანსური შედეგი აქვს. ვაჭრობისთვის კანონი ერთ ფიქსირებულ თანხას ადგენს, ხოლო საზღვრის გადაკვეთასთან დაკავშირებული ქმედებებისთვის — ჯარიმათა ხუთსაფეხურიან სისტემას, სადაც თანხა იმაზეა დამოკიდებული, რა კატეგორიას მიეკუთვნება თავად საგანი. ორივე ნაწილში ჯარიმას თან ახლავს სამართალდარღვევის საგნის კონფისკაცია.

უკანონო ვაჭრობა — პირველი ნაწილი

მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, კონვენციის დანართებში შეტანილი სახეობის ცოცხალი ან არაცოცხალი ინდივიდით, ამ სახეობის ნაწილით ან დერივატით უკანონო ვაჭრობა გამოიწვევს დაჯარიმებას 1 000 ლარის ოდენობით, სამართალდარღვევის საგნის კონფისკაციით. თანხა ფიქსირებულია: კანონი აქ არც მინიმუმს ადგენს და არც მაქსიმუმს და თანხას სახეობის მიხედვით არ ცვლის.

თავად მუხლი არ განმარტავს, რა ხდის ვაჭრობას უკანონოს — ის ამას წინაპირობად იღებს და მხოლოდ სანქციას უკავშირებს. ის, თუ რატომ არის კონკრეტული გარიგება უკანონო, გამომდინარეობს იმ წესებიდან, რომლებიც კონვენციის დანართებში შეტანილ სახეობებს ეხება, და არა 66³ მუხლიდან. სამაგიეროდ მუხლი ზუსტად განსაზღვრავს საგანს: ცოცხალ და არაცოცხალ ინდივიდთან ერთად ის პირდაპირ ასახელებს ნაწილსა და დერივატს.

უკანონო გადაზიდვა — მეორე ნაწილი და მისი ხუთი ქვეპუნქტი

მეორე ნაწილში კანონი ერთ თანხას აღარ ასახელებს. უკანონო ექსპორტის, იმპორტის, ტრანზიტის, რეექსპორტისა და ზღვიდან ინტროდუქციისთვის ჯარიმა შემდეგნაირად ნაწილდება და ყველა შემთხვევაში თან ახლავს სამართალდარღვევის საგნის კონფისკაცია:

  • „ა“ — კონვენციის დანართებში შეტანილი ცოცხალი სახეობა, გარდა „დ“ და „ე“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულისა: 3 000 ლარიდან 4 000 ლარამდე;
  • „ბ“ — დანართებში შეტანილი არაცოცხალი სახეობა, გარდა „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულისა: 3 000 ლარი;
  • „გ“ — დაუმუშავებელი სახით სპილოს მთლიანი ეშვი ან მარტორქის მთლიანი რქა: 5 000 ლარი;
  • „დ“ — დანართებში შეტანილი პრიმატის თითოეული ინდივიდი: 3 000 ლარი;
  • „ე“ — დანართებში შეტანილი მტაცებელი ფრინველის თითოეული ინდივიდი: 4 000 ლარი.

ეს ხუთი ციფრი ერთ უწყვეტ დიაპაზონს არ ქმნის. ერთადერთი ჩარჩო „ა“ ქვეპუნქტშია — 3 000-დან 4 000 ლარამდე; დანარჩენი სამი ფიქსირებული თანხაა.

განახლდა: 14 ოქტ 2026

მსგავსი სერვისები

სოჭის გირჩისა და CITES-ის მცენარეებით სარგებლობის ლიცენზიის პირობების დარღვევა (მუხლი 66²)დაცულ ტერიტორიაზე ბუნებრივი რესურსების აღდგენის წესების დარღვევა (მუხლი 67¹)დაცული ტერიტორიის მიწების დაბინძურება ან დაზიანება (მუხლი 71¹)გარეულ ცხოველთა საბინადრო გარემოს დაცვის წესების დარღვევა და თვითნებური ტრანსლოკაცია (მუხლი 85)ქიმიური საშუალებების გამოყენების წესების დარღვევა, რამაც ცხოველთა სამყაროს ზიანი მიაყენა (მუხლი 85¹)გარეული ცხოველების რაოდენობის რეგულირების წესების დარღვევა (მუხლი 85⁵)გენმოდიფიცირებული ორგანიზმების ჩაკეტილ სისტემაში გამოყენების წესებისა და ლიცენზიის დარღვევა (მუხლი 87¹)გენმოდიფიცირებული ორგანიზმების ეტიკეტირების წესების დარღვევა (მუხლი 87³)დაცული ტერიტორიის საზღვრის სამიჯნე ნიშნების მოსპობა (მუხლი 55⁴)CITES-ის ნებართვის პირობების დარღვევა (მუხლი 66⁴)„წითელი ნუსხით" დაცული მცენარის ბუნებრივი გარემოდან ამოღების წესის დარღვევა (მუხლი 66⁵)გენმოდიფიცირებული ორგანიზმების ტრანსპორტირების უსაფრთხოების დარღვევა (მუხლი 87²)