რას აწესრიგებს მუხლი 264
საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მუხლი 264 განსაზღვრავს იმ გარემოებათა წრეს, რომელთა დადგენაც ორგანოს (თანამდებობის პირს) მოვალეობაა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა საქმის განხილვისას. ეს ნორმა სანქციას არ ითვალისწინებს — ის პროცესუალური წესია, რომელიც განმხილველ ორგანოს ავალდებულებს, საქმე არ დახუროს ნაწილობრივ დასკვნებზე დაყრდნობით, არამედ ყველა სავალდებულო საკითხს გამოიკვლევს სრულად.
პრაქტიკული თვალსაზრისით ეს მუხლი დაცვის მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტია: თუ გადაწყვეტილებაში რომელიმე ამ გარემოებათაგანი არ არის დადგენილი, ეს გადაწყვეტილების გასაჩივრების საფუძველი ხდება. ამიტომ ყოველი დაჯარიმებული პირის ინტერესშია, იცოდეს, რა უნდა ყოფილიყო დადგენილი მის საქმეზე.
რომელი გარემოებებია გამოსარკვევი
მუხლის თანახმად, ორგანო ვალდებულია დაადგინოს: ჩადენილი იყო თუ არა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა; ბრალეულია თუ არა პირი მის ჩადენაში; ექვემდებარება თუ არა იგი ადმინისტრაციულ პასუხისმგებლობას; არის თუ არა პასუხისმგებლობის შემამსუბუქებელი და დამამძიმებელი გარემოებები; მიყენებულია თუ არა ქონებრივი ზარალი. ასევე უნდა გამოირკვეს, არის თუ არა საფუძველი სამართალდარღვევის მასალების საზოგადოებრივ ორგანიზაციასა თუ შრომით კოლექტივთან გადასაცემად, და სხვა გარემოებები, რომელთაც მნიშვნელობა აქვთ საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის.
ამ ჩამონათვალში თითოეული პუნქტი ცალკე საკითხია. მაგალითად, „ბრალეულობა“ და „ჩადენილი იყო თუ არა დარღვევა“ სხვადასხვა კითხვაა: შეიძლება დარღვევა ფაქტობრივად ჩადენილი იყოს, მაგრამ კონკრეტული პირი მასში ბრალეული არ იყოს. ზუსტად ეს განმარტებები ხშირად ცვლის საქმის შედეგს, და სწორედ ამიტომ მათი დადგენა კანონით დავალებულია.
რატომ არის ეს მუხლი დაცვისთვის მნიშვნელოვანი
საქმის განხილვისას ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება სწორია მხოლოდ მაშინ, თუ ყველა გამოსარკვევი გარემოება დადგენილია და დასაბუთებული. თუ გადაწყვეტილებაში არ არის პასუხი იმაზე, ბრალეული იყო თუ არა პირი დარღვევაში, ან რომელი გარემოებები შემამსუბუქებელი იყო, ეს ნიშნავს, რომ სავალდებულო წესი დარღვეულია — და ასეთი გადაწყვეტილება უნდა გამოიწვიოს მისი გადახედვამ.
პრაქტიკაში ხშირია შემთხვევები, როცა ოქმიდან პირდაპირ იკითხება, რომ საქმე ზედაპირურად არის განხილული: დასკვნა ბრალეულობის შესახებ მითითებულია ზოგადი ფორმულირებით, გარემოებები კი არ არის შეფასებული. ამ დროს მუხლი 264 იძლევა იმ საყრდენს, რომლითაც ეს ხარვეზი გასაჩივრებაში ფიქსირდება.

