სამართალდარღვევის საქმისწარმოება და დაცვა

გამოსარკვევი გარემოებები და ბრალეულობის დადგენა (მუხლი 264)

რას ითვალისწინებს მუხლი 264?

იმ გარემოებათა სავალდებულო წრეს, რომლელიც ორგანომ უნდა დაადგინოს საქმის განხილვისას: დარღვევის ფაქტი, პირის ბრალეულობა, პასუხისმგებლობის ქვეშ ვარგისიანობა, შემამსუბუქებელი და დამამძიმებელი გარემოებები, ქონებრივი ზარალი და სხვა საჭირო გარემოებები.

ამ მუხლით ისჯება ვინმე?

არა — ეს პროცესუალური ნორმაა და სანქციას არ შეიცავს. მისი დარღვევა გადაწყვეტილების გასაჩივრების საფუძველი ხდება.

რა ხდება, თუ ორგანომ რომელიმე გარემოება არ დაადგინა?

გადაწყვეტილება არასრულყოფილ საფუძველზეა აგებული: ეს ხარვეზი ფიქსირდება გასაჩივრებაში და შეიძლება გახდეს მისი გაუქმების მიზეზი.

რატომ არის ბრალეულობის საკითხი ცალკე?

იმიტომ, რომ დარღვება შეიძლება ჩადენილი იყოს, მაგრამ კონკრეტული პირი მასში ბრალეული არ იყოს. ეს ორი სხვადასხვა კითხვაა, და ორივე ცალკე უნდა იქნას დადგენილი.

3 წთ·22 აგვ 2026

რას აწესრიგებს მუხლი 264

საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მუხლი 264 განსაზღვრავს იმ გარემოებათა წრეს, რომელთა დადგენაც ორგანოს (თანამდებობის პირს) მოვალეობაა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა საქმის განხილვისას. ეს ნორმა სანქციას არ ითვალისწინებს — ის პროცესუალური წესია, რომელიც განმხილველ ორგანოს ავალდებულებს, საქმე არ დახუროს ნაწილობრივ დასკვნებზე დაყრდნობით, არამედ ყველა სავალდებულო საკითხს გამოიკვლევს სრულად.

პრაქტიკული თვალსაზრისით ეს მუხლი დაცვის მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტია: თუ გადაწყვეტილებაში რომელიმე ამ გარემოებათაგანი არ არის დადგენილი, ეს გადაწყვეტილების გასაჩივრების საფუძველი ხდება. ამიტომ ყოველი დაჯარიმებული პირის ინტერესშია, იცოდეს, რა უნდა ყოფილიყო დადგენილი მის საქმეზე.

რომელი გარემოებებია გამოსარკვევი

მუხლის თანახმად, ორგანო ვალდებულია დაადგინოს: ჩადენილი იყო თუ არა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა; ბრალეულია თუ არა პირი მის ჩადენაში; ექვემდებარება თუ არა იგი ადმინისტრაციულ პასუხისმგებლობას; არის თუ არა პასუხისმგებლობის შემამსუბუქებელი და დამამძიმებელი გარემოებები; მიყენებულია თუ არა ქონებრივი ზარალი. ასევე უნდა გამოირკვეს, არის თუ არა საფუძველი სამართალდარღვევის მასალების საზოგადოებრივ ორგანიზაციასა თუ შრომით კოლექტივთან გადასაცემად, და სხვა გარემოებები, რომელთაც მნიშვნელობა აქვთ საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის.

ამ ჩამონათვალში თითოეული პუნქტი ცალკე საკითხია. მაგალითად, „ბრალეულობა“ და „ჩადენილი იყო თუ არა დარღვევა“ სხვადასხვა კითხვაა: შეიძლება დარღვევა ფაქტობრივად ჩადენილი იყოს, მაგრამ კონკრეტული პირი მასში ბრალეული არ იყოს. ზუსტად ეს განმარტებები ხშირად ცვლის საქმის შედეგს, და სწორედ ამიტომ მათი დადგენა კანონით დავალებულია.

რატომ არის ეს მუხლი დაცვისთვის მნიშვნელოვანი

საქმის განხილვისას ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება სწორია მხოლოდ მაშინ, თუ ყველა გამოსარკვევი გარემოება დადგენილია და დასაბუთებული. თუ გადაწყვეტილებაში არ არის პასუხი იმაზე, ბრალეული იყო თუ არა პირი დარღვევაში, ან რომელი გარემოებები შემამსუბუქებელი იყო, ეს ნიშნავს, რომ სავალდებულო წესი დარღვეულია — და ასეთი გადაწყვეტილება უნდა გამოიწვიოს მისი გადახედვამ.

პრაქტიკაში ხშირია შემთხვევები, როცა ოქმიდან პირდაპირ იკითხება, რომ საქმე ზედაპირურად არის განხილული: დასკვნა ბრალეულობის შესახებ მითითებულია ზოგადი ფორმულირებით, გარემოებები კი არ არის შეფასებული. ამ დროს მუხლი 264 იძლევა იმ საყრდენს, რომლითაც ეს ხარვეზი გასაჩივრებაში ფიქსირდება.

განახლდა: 14 ოქტ 2026

მსგავსი სერვისები

ადმინისტრაციულსახდელდაუდებლად ჩათვლის ერთწლიანი ვადა (მუხლი 39)ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის შეწყვეტა (მუხლი 232)მტკიცებულების შეფასება და ეჭვი პირის სასარგებლოდ (მუხლი 237)ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის განხილვის ვადის დარღვევა (მუხლი 262)საქმის განხილვის წესის დარღვევა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევაზე (მუხლი 263)ადმინისტრაციული სახდელის დადება რამდენიმე სამართალდარღვევის ჩადენისას (მუხლი 36)ადმინისტრაციული სახდელის დადების ხანდაზმულობის ვადები (მუხლი 38)ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის ხარვეზი (მუხლი 240)ჯარიმის 20%-იანი შემცირება და შსს-ის შეტყობინების ჩაბარება (მუხლი 268¹)საქმის წარმოება არაიდენტიფიცირებული სამართალდამრღვევის მიმართ (მუხლი 312¹)