ვის ეხება 55⁶ მუხლი
საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 55⁶ მუხლი ვიწრო და ზუსტად შემოსაზღვრულ სიტუაციას აწესრიგებს: მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის უნებართვოდ დაკავებას ან/და მიწათსარგებლობის უფლების გარეშე სარგებლობას. მუხლის სათაურშივეა მითითებული გამონაკლისი — იგი არ ვრცელდება ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. შესაბამისად, სანამ სანქციაზე იფიქრებთ, ჯერ ორი გარემოება უნდა დადგინდეს: მდებარეობს თუ არა ნაკვეთი თბილისის გარეთ და არის თუ არა იგი სწორედ მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში.
მუხლი ორ ქმედებას მოიცავს და მათ „ან/და“-თი აკავშირებს: ნაკვეთის უნებართვოდ დაკავებას და მიწათსარგებლობის უფლების გარეშე სარგებლობას. პრაქტიკაში ეს ეხება ისეთ სიტუაციებს, როგორიცაა მუნიციპალურ მიწაზე შემოღობვა, დასაწყობება, პარკირების ან სავაჭრო ობიექტის მოწყობა, სასოფლო-სამეურნეო დამუშავება ან ნაკვეთის ფაქტობრივი მიერთება მოსაზღვრე კერძო ნაკვეთთან. ხშირად ადამიანი წლების განმავლობაში სარგებლობს ასეთი ფართობით და მხოლოდ ოქმის შედგენისას იგებს, რომ იგი მუნიციპალიტეტს ეკუთვნის.
მუხლის კონსოლიდირებულ ტექსტში დაფიქსირებულია 2019 წლის 26 ნოემბრის №5297 კანონით შეტანილი ცვლილება. ორი ქმედება „ან/და“-თი არის დაკავშირებული, რაც ნიშნავს, რომ პასუხისმგებლობისთვის ორივეს ერთდროული დადგენა აუცილებელი არ არის: საკმარისია ან ნაკვეთის უნებართვოდ დაკავება, ან მასზე უფლების გარეშე სარგებლობა. მუხლი პასუხისმგებელ სუბიექტს მხოლოდ როგორც „პირს“ მოიხსენიებს და ფიზიკურ და იურიდიულ პირს ერთმანეთისგან ცალკე არ მიჯნავს.
რა სანქციას ითვალისწინებს მუხლი
მუხლი პასუხისმგებლობას ორ საფეხურად აწყობს და პირველ ჯერზე ფულად სახდელს არ იყენებს:
- პირველი ნაწილი — უნებართვოდ დაკავება ან/და უფლების გარეშე სარგებლობა გამოიწვევს პირის გაფრთხილებას;
- მეორე ნაწილი — იგივე ქმედება, ჩადენილი განმეორებით, გამოიწვევს პირის დაჯარიმებას 2 000 ლარის ოდენობით.
ამ კონსტრუქციას პრაქტიკული შედეგი აქვს: პირველ საქმეზე მიღებული გადაწყვეტილება სწორედ ის ფაქტია, რომელიც მეორეს ბევრად ძვირად აქცევს. ამიტომ გაფრთხილება არ არის დოკუმენტი, რომელიც უყურადღებოდ უნდა დარჩეს — მისი შინაარსი და კანონიერება იმავე ყურადღებას იმსახურებს, რასაც ჯარიმა. მუხლი არ განმარტავს, რა ვადაში ჩადენილი ქმედება ჩაითვლება განმეორებით ჩადენილად და არ ითვალისწინებს ცალკე, კიდევ უფრო მაღალ ოდენობას მესამე და შემდგომი შემთხვევებისთვის.