რას მოიცავს მუხლი 180¹
საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მუხლი 180¹ ერთ ნორმაში აერთიანებს რამდენიმე სხვადასხვა სიტუაციას, რომლებსაც საერთო საგანი აქვთ — სამოქალაქო ცეცხლსასროლი იარაღი, რომელიც ან დაიკარგა, ან მოთხოვნისას ვერ იქნა წარდგენილი. მუხლი მიმართულია არა ნებისმიერი პირისკენ, არამედ იმისკენ, ვისაც შესაბამისი ნებართვა აქვს: სწორედ ნებართვის მქონე პირზეა საუბარი მუხლის პირველ და მე-4 ნაწილში.
პრაქტიკულად ეს იმას ნიშნავს, რომ პასუხისმგებლობა უკავშირდება იარაღზე უფლების მოპოვებას და მასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებს, და არა უკანონო ფლობას. პირი, რომელსაც იარაღის ფლობის უფლება კანონიერად ჰქონდა, სწორედ ამ უფლებიდან გამომდინარე ვალდებულებების გამო შეიძლება აღმოჩნდეს ამ მუხლის მოქმედების ქვეშ. მუხლის მოქმედი რედაქცია საქართველოს 2023 წლის 31 მაისის №3101 კანონს ეფუძნება.
ოთხი განსხვავებული ქცევა ერთსა და იმავე სახდელქვეშ
მუხლის პირველი ნაწილი ერთმანეთის ალტერნატიულად ჩამოთვლის ოთხ ქმედებას:
- სამოქალაქო ცეცხლსასროლი იარაღის შენახვის, ტარების, გადატანა-გადაზიდვის ან/და გადაგზავნის წესების დარღვევა, რამაც ამ იარაღის დაკარგვა გამოიწვია;
- სამოქალაქო ცეცხლსასროლი იარაღის დაკარგვის შესახებ პოლიციისთვის შეუტყობინებლობა;
- პოლიციელის მოთხოვნის შემთხვევაში ამ იარაღის წარდგენაზე უარის თქმა;
- პოლიციელის მოთხოვნის შემთხვევაში ამ იარაღის წარდგენის შეუძლებლობა.
ოთხივე შემთხვევაში მუხლი ერთსა და იმავე სახდელს ითვალისწინებს — ჯარიმას 2 000 ლარის ოდენობით. ერთი განსხვავება მაინც ღირს დამახსოვრებად: პირველ შემთხვევაში მუხლი მიზეზობრივ კავშირს მოითხოვს — წესების დარღვევას უნდა გამოეწვია დაკარგვა. სხვა სამი ქცევა დამოუკიდებელია და მათი დადგენა თავად წესების დარღვევის მტკიცებას არ ეყრდნობა.
სახდელების საფეხურები
მუხლი 180¹ განმეორებას ცალკე აწესრიგებს და სახდელი საფეხურებრივად მძიმდება:
- პირველი ნაწილით გათვალისწინებული რომელიმე ქმედება — ჯარიმა 2 000 ლარის ოდენობით;
- პირველი ნაწილით უკვე ადმინისტრაციულსახდელდადებული პირის მიერ იმავე ნაწილით განსაზღვრული რომელიმე ქმედების ჩადენა — ჯარიმა 4 000 ლარის ოდენობით;
- მე-2 ნაწილით ან თავად ამ მე-3 ნაწილით ადმინისტრაციულსახდელდადებული პირის მიერ პირველი ნაწილით განსაზღვრული რომელიმე ქმედების ჩადენა — იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვა 4 წლის ვადით.
მაგალითად: პირველი შემთხვევა 2 000 ლარიან ჯარიმას იწვევს; თუ იმავე პირმა იმავე ნაწილით განსაზღვრული ქმედება კვლავ ჩაიდინა, ჯარიმა 4 000 ლარი ხდება; მესამე საფეხურზე კი სახდელი უკვე ფულადი აღარაა — მუხლი იარაღთან დაკავშირებული უფლებების 4-წლიან შეზღუდვას ითვალისწინებს. თითოეულ საფეხურზე გადასვლა წინა სახდელს ეყრდნობა, ამიტომ გადამწყვეტია, არსებობს თუ არა ეს წინა სახდელი, რომელი ნაწილით დაედო და ვის მიმართ.

