რა არის მუხლი 190-ით გათვალისწინებული სამართალდარღვევა
საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მუხლი 190 ადმინისტრაციულ პასუხისმგებლობას აწესებს სახელმწიფო საზღვრის სახმელეთო მონაკვეთზე საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი სასაზღვრო რეჟიმის დარღვევისათვის. ნორმა დეტალურად არჩევს სამართალდარღვევის ჩადენის კონტექსტს: სანქცია განსხვავდება იმაზე დამოკიდებულებით, სად და რა მიზნით მოხდა დარღვევა — არასამეწარმეო თუ სამეწარმეო საქმიანობის დროს, პირველად თუ განმეორებით, და მიაყენა თუ არა ქმედებამ ზიანი სასაზღვრო ინფრასტრუქტურას. სწორედ ამ გარემოებების შეფასება განსაზღვრავს ჯარიმის ოდენობას, ამიტომ საქმის კვალიფიკაცია ცალკე იურიდიული ანალიზის საგანია.
მუხლის სანქციები ვრცელდება როგორც ფიზიკურ, ისე იურიდიულ პირებზე, ხოლო ზოგიერთ ნაწილში გათვალისწინებულია მკაცრი პასუხისმგებლობა იმ პირისთვისაც, ვინც უკვე იყო ადმინისტრაციულად დასჯილი ამავე მუხლით.
დარღვევა არასამეწარმეო და სამეწარმეო საქმიანობისას
პირველი ნაწილი ეხება სასაზღვრო რეჟიმის დარღვევას, რომელიც ჩადენილია ტურისტული, სამეცნიერო-კვლევითი, სამონადირეო, სასოფლო-სამეურნეო ან სხვა არასამეწარმეო საქმიანობის განხორციელებისას. ასეთ შემთხვევაში სანქცია არის გაფრთხილება ან ჯარიმა 20 ლარის ოდენობით. ანუ კანონი ამ ნაწილში ყველაზე მსუბუქ პასუხისმგებლობას ითვალისწინებს და გაფრთხილებასაც იძლევა საშუალებად.
მეორე ნაწილი უფრო მკაცრია: სასაზღვრო რეჟიმის დარღვევა, ჩადენილი სამრეწველო, სარეწი საქმიანობის, ობიექტის მომსახურების, მშენებლობის, „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული ლიცენზირებადი საქმიანობის ან/და სანებართვო ქმედების ან სხვა სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელებისას, იწვევს ფიზიკური პირის დაჯარიმებას 50 ლარით, ხოლო იურიდიული პირის — 200 ლარით. განმეორებით ჩადენის შემთხვევაში კი ფიზიკური პირი ჯარიმდება 100 ლარით, იურიდიული პირი — 300 ლარით.
ფოტო-, ვიდეო- ან აეროგადაღება და მისი შედეგები
მეოთხე ნაწილი ცალკე სამართალდარღვევად განიხილავს სახელმწიფო საზღვრის დაცვის ობიექტის ან სახელმწიფო საზღვრის დაცვის საშუალების ფოტო-, ვიდეო- ან/და აეროგადაღებას — ამისთვის დაჯარიმება შეადგენს 50 ლარს. თუ პირველი ან მეორე ნაწილით გათვალისწინებული დარღვევამ გამოიწვია სასაზღვრო განწესის გადაადგილების შეფერხება, ჯარიმა 250 ლარს შეადგენს; ხოლო თუ დარღვევამ გამოიწვია სასაზღვრო ინფრასტრუქტურის — სასაზღვრო ნიშნის, სახელმწიფო საზღვრის დაცვის ტექნიკური საშუალებისა და სხვის — დაზიანება ან განადგურება, ჯარიმა 350 ლარია. აღსანიშნავია, რომ მეხუთე ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტი მოქმედებს, თუ ინფრასტრუქტურის დაზიანებით მიყენებული ზიანი 150 ლარს არ აღემატება.
მეექვსე ნაწილი მკაცრდებს პასუხისმგებლობას იმ შემთხვევაში, როცა მეოთხე ან მეხუთე ნაწილით გათვალისწინებულ ქმედებას ჩადენს ის პირი, რომელიც ამავე მუხლით უკვე ადმინისტრაციულად დასჯილია — ასეთ შემთხვევაში ჯარიმა 400 ლარს შეადგენს.
რა ვალდებულებები აქვს პირს სასაზღვრო ზონაში
მუხლის შენიშვნები პირს რამდენიმე მნიშვნელოვან ვალდებულებას აკისრებს. თუ სასაზღვრო ზოლსა და სასაზღვრო ზონაში შესვლის, დროებით ყოფნისა და გადაადგილებისათვის გაცემული საშველის არქონის ან საშველზე უარის თქმის შემთხვევაში პირი ვალდებულია შეწყვიტოს საქმიანობა და დაუყოვნებლივ დატოვოს შესაბამისი ტერიტორია. ხოლო ფოტო-, ვიდეო- ან აეროგადაღების შემთხვევაში დამრღვევი ვალდებულია გადაღებული მასალა დაუყოვნებლივ წაშალოს, მატერიალური ფოტომასალა გაანადგუროს ან ის საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს უფლებამოსილ ორგანოს გადასცეს. ამ ვალდებულების შეუსრულებლობისას უფლებამოსილი ორგანოს შეუძლია გამოიყენოს საქმის წარმოების უზრუნველყოფის ზომები. ასევე მნიშვნელოვანია, რომ დამრღვევის პასუხისმგებლობისგან გათავისუფლება და სიტყვიერი შენიშვნა არ ათავისუფლებს მას ამ ვალდებულებების შესრულებისგან.
როგორ შეგვიძლია დაგეხმაროთ
legal.ge-ის იურისტები დაგეხმარებით მუხლი 190-ით აღძრული საქმის ყველა ეტაპზე: შევაფასებთ, რომელი ნაწილით უნდა შეფასდეს ქმედება, გადავამოწმებთ საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს, დაგიცავთ განმხილველ ორგანოსთან და მოგამზადებთ გასაჩივრებისთვის, თუ გადაწყვეტილება თქვენს სასარგებლოდ არ არის. მიმართეთ კონსულტაციისთვის საქმის ნებისმიერ სტადიაზე.
ვის მიმართ და რომელი ნაწილით გამოიყენება ნორმა
მუხლი 190 სხვადასხვანაირად მოქმედებს ფიზიკურ და იურიდიულ პირებზე. მეორე და მესამე ნაწილებში სანქცია პირდაპირ არჩევს ამ ორ სუბიექტს: სამეწარმეო საქმიანობისას ჩადენილი დარღვევისათვის ფიზიკური პირი 50 ლარს იხდის, იურიდიული — 200 ლარს, განმეორებითი ჩადენისას კი შესაბამისად 100 და 300 ლარს. პირველი ნაწილის სანქცია — გაფრთხილება ან 20 ლარი — კონკრეტულ სუბიექტს არ ასახელებს და ზოგადად ეხება დარღვევის ჩამდენ პირს.
კვალიფიკაციისას აუცილებელია საქმის ფაბულიდან ზუსტად დადგინდეს: რა სახის საქმიანობა განახორციელა პირმა დარღვევის მომენტში — არასამეწარმეო თუ სამეწარმეო; იყო თუ არა ეს განმეორებითი ჩადენა; დაკავშირებულია თუ არა ქმედება გადაღებასთან, განწესის გადაადგილებასთან ან ინფრასტრუქტურის დაზიანებასთან. ამ კითხვებზე პასუხები საქმეში არსებული მტკიცებულებებით დგინდება, და სწორედ მათ მიხედვით ირჩევა მუხლის ის ნაწილი, რომელიც შესაბამისი ჯარიმის ოდენობას განსაზღვრავს. თუ პროტოკოლში დაშვებულია კვალიფიკაციის შეცდომა, ეს შეიძლება გახდეს გადაწყვეტილების გასაჩივრების საფუძველი.