გარემოს დაბინძურება, წყალი და ქიმიური უსაფრთხოება

სასმელი წყლის უკანონო მოხმარება და წყალარინების ქსელით უკანონო სარგებლობა (მუხლი 149)

პირველ შემთხვევაშივე დამაჯარიმებენ?

149-ე მუხლის პირველი ნაწილი გაფრთხილებას ითვალისწინებს და არა ჯარიმას. ფულადი სანქცია მხოლოდ მე-2 ნაწილში ჩნდება და იგი განმეორებით ჩადენილ ქმედებას უკავშირდება. ამიტომ ოქმში პირველი, რაც უნდა შეამოწმოთ, არის ის, რომელი ნაწილითაა ქმედება კვალიფიცირებული.

რატომ არის დადგენილებაში 15 000 ლარი?

ეს თანხა მე-2 ნაწილით იმ ინდივიდუალურ მეწარმეს, იურიდიულ პირსა და დაწესებულებას ეხება, რომლებიც დღგ-ის გადამხდელებად არიან რეგისტრირებული. თუ ადრესატი დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული არ არის, კანონი იურიდიული პირისა და დაწესებულებისთვის 1 000 ლარს ითვალისწინებს, ფიზიკური პირისთვის კი — 100 ლარს. სტატუსის შემოწმება აქ პირველი ნაბიჯია.

რას ნიშნავს განმეორებით ჩადენილი ქმედება?

მე-2 ნაწილი ჯარიმას სწორედ იმავე ქმედების განმეორებას უკავშირებს, ანუ საქმეში უნდა იკვეთებოდეს ადრე დაფიქსირებული, იმავე პირის მიმართ არსებული ქმედება. თუ ასეთი ჩანაწერი არ არსებობს ან ის სხვა პირს ეხება, მე-2 ნაწილის გამოყენება სადავო ხდება. ამის შემოწმება საქმის მასალებით ხდება და არა ვარაუდით.

ობიექტი გაქირავებული მაქვს — პასუხს მაინც მე ვაგებ?

მუხლი პასუხისმგებლობას ქმედების ჩამდენ პირს უკავშირებს, ამიტომ საკვანძო კითხვა ის არის, ვის მიეწერება უკანონო სარგებლობა ფაქტობრივად. იჯარის ხელშეკრულება, აბონენტის ბარათი და ანგარიშსწორების ისტორია სწორედ ამ საკითხის დასადგენად გამოიყენება. ობიექტზე საკუთრება ამ კითხვას ავტომატურად არ პასუხობს.

3 წთ·22 აგვ 2026

რას ეხება 149-ე მუხლი

საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 149-ე მუხლი ორ მჭიდროდ დაკავშირებულ ქმედებას აერთიანებს: სასმელი წყლის უკანონო მოხმარებას და წყალარინების ქსელით უკანონო სარგებლობას. ორივე შემთხვევაში საქმე ეხება საერთო ინფრასტრუქტურით სარგებლობას იმ სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე, რომელიც ასეთ სარგებლობას უნდა უდევდეს საფუძვლად. თავად მუხლი არ განმარტავს, კონკრეტულად რა ხდის მოხმარებას ან სარგებლობას უკანონოს — ეს შეფასება ყოველ ჯერზე კონკრეტული ფაქტობრივი გარემოებების მიხედვით კეთდება, ამიტომ დავის უმეტესი ნაწილი სწორედ ამ საკითხზე მიდის და არა სანქციის ოდენობაზე.

მუხლი პასუხისმგებლობას მხოლოდ ფიზიკურ პირებზე არ ზღუდავს. მისი მე-2 ნაწილი ცალ-ცალკე ასახელებს ფიზიკურ პირს, ინდივიდუალურ მეწარმეს, იურიდიულ პირსა და დაწესებულებას, ამასთან მათ შორის განსხვავებას დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის მიხედვით ავლებს. პრაქტიკული შედეგი მარტივია: ერთი და იმავე ფაქტობრივ ქმედებას — ერთ მიერთებას, ერთ დაფიქსირებულ სარგებლობას — სრულიად სხვადასხვა ფინანსური შედეგი მოჰყვება იმის მიხედვით, თუ ვინ ითვლება პასუხისმგებელ პირად.

პირველი ნაწილის სანქცია: გაფრთხილება

149-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, სასმელი წყლის უკანონო მოხმარება, აგრეთვე წყალარინების ქსელით უკანონო სარგებლობა გამოიწვევს გაფრთხილებას. პირველად ჩადენილ ქმედებაზე კოდექსი ფულად სანქციას საერთოდ არ ითვალისწინებს — ჯარიმას კანონი მხოლოდ განმეორებისთვის იტოვებს.

სწორედ ამიტომ გაფრთხილება იმაზე მნიშვნელოვანი დოკუმენტია, ვიდრე ერთი შეხედვით ჩანს. ის ფიქსირდება და შემდგომში სწორედ ის განსაზღვრავს, ჩაითვლება თუ არა მომდევნო ქმედება განმეორებით ჩადენილად, ანუ გადავა თუ არა საქმე მე-2 ნაწილის ჯარიმებში. მაშინაც კი, როცა თქვენგან ფული ჯერ არავის მოუთხოვია, ღირს დოკუმენტის ბოლომდე წაკითხვა, იმის შემოწმება, სწორად არის თუ არა მასში მითითებული პირი და ქმედების აღწერა, და ასლის შენახვა.

მე-2 ნაწილი: განმეორება და სამი განსხვავებული თანხა

როცა იგივე ქმედება განმეორებით არის ჩადენილი, მე-2 ნაწილი სამ ცალკე თანხას ითვალისწინებს:

  • ფიზიკური პირი, გარდა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული ინდივიდუალური მეწარმისა — 100 ლარი;
  • იურიდიული პირი და დაწესებულება, რომლებიც დღგ-ის გადამხდელებად რეგისტრირებული არ არიან — 1 000 ლარი;
  • ინდივიდუალური მეწარმე, იურიდიული პირი და დაწესებულება, რომლებიც დღგ-ის გადამხდელებად არიან რეგისტრირებული — 15 000 ლარი.

ამ კონსტრუქციაში ორი რამ არის პრაქტიკულად მნიშვნელოვანი. პირველი: თანხა არ არის დაკავშირებული მოხმარებული წყლის რაოდენობასთან ან სარგებლობის ხანგრძლივობასთან — ის პირის სტატუსს მიჰყვება. მეორე: პირველი კატეგორიის გამონაკლისი ვიწროდ არის ჩამოყალიბებული — ფიზიკურ პირთა წრიდან მუხლი მხოლოდ დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულ ინდივიდუალურ მეწარმეს გამორიცხავს. ამიტომ სუბიექტისა და მისი დღგ-ის სტატუსის სწორად დადგენა თანხას განსაზღვრავს ჯერ კიდევ მანამ, სანამ შემამსუბუქებელ გარემოებებზე მსჯელობა დაიწყება. მუხლის მოქმედი რედაქცია 2025 წლის 19 მარტის №387 კანონს ეყრდნობა.

განახლდა: 14 ოქტ 2026

მსგავსი სერვისები

პლასტიკის და ბიოდეგრადირებადი პარკების იმპორტის, წარმოებისა და რეალიზაციის წესის დარღვევა (მუხლი 82⁵)ამტვერებადი მასალის სველი მეთოდის გარეშე დამუშავება (მუხლი 152⁵)სარწყავი წყლის დატაცება — ოქმის ჩაბარება და ჯარიმის აღსრულება (მუხლები 96⁴, 290⁹)წყლის ობიექტის თვითნებური დაკავება (მუხლი 48)ვერცხლისწყლის რეგულირების წესების დარღვევა (მუხლი 57⁵)წყალსარგებლობის წესების დარღვევა (მუხლი 60)წყალსამეურნეო და წყალდამცავი ნაგებობის დაზიანება (მუხლი 61)გარემოსდაცვითი მოთხოვნების დარღვევა ობიექტის ექსპლუატაციაში გადაცემისას (მუხლი 69⁴)გარემოსდაცვითი მოთხოვნების დარღვევა ობიექტის ლიკვიდაციისას (მუხლი 69⁵)აირმტვერდამჭერი მოწყობილობის უქონლობა, გამოუყენებლობა ან გაუმართაობა (მუხლი 78)ოზონდამშლელი ნივთიერებების უნებართვო იმპორტი, ექსპორტი და წარმოება (მუხლი 79⁴)საშიში ქიმიური ნივთიერებებისა და პესტიციდების იმპორტის წესის დარღვევა (მუხლი 79⁶)სამაცივრო და კონდიცირების მოწყობილობის მომსახურების გარემოსდაცვითი წესების დარღვევა (მუხლი 82⁴)