ზოგადი ადმინისტრაციული წარმოება

ზოგადი ადმინისტრაციული წარმოება — დაწყება, მხარეები და განხილვის წესი

რომელ ვადაში უნდა მიიღოს ადმინისტრაციულმა ორგანომ გადაწყვეტილება განცხადებაზე?

თუ კანონით ან მის საფუძველზე გამოცემული აქტით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ორგანო გადაწყვეტილებას იღებს განცხადების წარდგენიდან ერთი თვის ვადაში და გამოსცემს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს ან უარს იტყვის მის გამოცემაზე.

შეუძლიათ თუ არა ორგანოებს დამატებითი საბუთების მოთხოვნა?

არა. ორგანო უფლებამოსილი არ არის მოსთხოვოს განმცხადებელს კანონით გათვალისწინებულის გარდა დამატებითი საბუთი ან ინფორმაცია, და ამ საფუძვლით წარმოების შეჩერება ან განცხადების განხილვაზე უარის თქმა დაუშვებელია.

როდის ხდება წარმომადგენლის დანიშვნა სავალდებულო?

თუ მხარეს საქართველოში მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი არ გააჩნია ან მისამართის მითითების გარეშეა რეგისტრირებული, ორგანოს მოთხოვნიდან 3 დღის ვადაში უნდა დანიშნოს წარმომადგენელი. თუ განცხადება 25-ზე მეტმა პირმა წარადგინა, ხელმომწერები ერთ წარმომადგენელს ნიშნავენ, წინააღმდეგ შემთხვევაში წარმომადგენლად პირველი ხელმომწერი ითვლება.

რა ვადაში შეიძლება თანამდებობის პირის აცილების მოთხოვნა?

აცილების შესახებ განცხადება წერილობითი და დასაბუთებული უნდა იყოს, წარედგინება ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემამდე და მხარემ ის უნდა წარადგინოს წარმოების დაწყებიდან ან საფუძვლის შემქმნელი გარემოების ცნობილ გახდომიდან 2 დღის განმავლობაში.

როგორ შეიძლება საქმის მასალებთან გაცნობა?

მხარეს უფლება აქვს გაეცნოს მასალებს ორგანოში, რომელიც წარმოებას ახორციელებს, და მოითხოვოს ასლები; საიდუმლოების შემცველი მასალების ასლები გადაეცემა მხოლოდ სასამართლოს გადაწყვეტილებით. ასლის მიღებისთვის გადასახადის დაწესება დაუშვებელია, საჭირო თანხის ანაზღაურების გარდა.

6 წთ·27 აგვ 2026

ზოგადი ადმინისტრაციული წარმოების არსი და სახეები

ზოგადი ადმინისტრაციული წარმოება არის ის წესი, რომლის მიხედვითაც ადმინისტრაციული ორგანო განიხილავს განმცხადებლის განცხადებას, იკვლევს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებებს და გამოსცემს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს ან უარს ამბობს მის გამოცემაზე. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი განასხვავებს ადმინისტრაციული წარმოების სამ სახეს — მარტივ, ფორმალურ და საჯარო ადმინისტრაციულ წარმოებას. თითოეულ სახეს შესაბამისი დეტალური წესი აწესრიგებს, თუმცა მონაწილეთა წრე, განცხადების შეტანის წესი და გადაწყვეტილების მიღების საერთო საფუძვლები ყველა მათგანისთვის ერთიანია.

მონაწილე პირის ქმედუნარიანობის მიმართ, თუ კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი, გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი წესი, ხოლო ადმინისტრაციულ ორგანოს წარმოებაში წარმოადგენს პასუხისმგებელი თანამდებობის პირი ან მისი ოფიციალური წარმომადგენელი. ადმინისტრაციულ წარმოებაში, კოდექსით დადგენილი წესით, მონაწილეობის უფლება აქვს შემდეგ სუბიექტებს:

  • განმცხადებელს;
  • ადმინისტრაციულ ორგანოს, რომელიც უფლებამოსილია აღნიშნულ საკითხზე გადაწყვეტილება მიიღოს;
  • პირს, რომელსაც საქართველოს კანონმდებლობით ენიჭება წარმოებაში მონაწილეობის უფლება;
  • სხვა ადმინისტრაციულ ორგანოს — საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევებში;
  • დაინტერესებულ მხარეს.

წარმოების დაწყება და განცხადების შეტანა

ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების საფუძველია დაინტერესებული პირის განცხადება ან ადმინისტრაციული ორგანოსათვის კანონმდებლობით დაკისრებული ვალდებულება — გამოსცეს შესაბამისი აქტი. განცხადება შეტანილი უნდა იყოს იმ ადმინისტრაციულ ორგანოში, რომელიც უფლებამოსილია განცხადებაში დასმული საკითხი გადაწყვიტოს და გამოსცეს შესაბამისი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.

თუ განცხადებით მოთხოვნილი საკითხის გადაწყვეტა სხვა ადმინისტრაციული ორგანოს უფლებამოსილებას მიეკუთვნება, ორგანო ვალდებულია განცხადება და მასზე დართული საბუთები უფლებამოსილ ორგანოს არა უგვიანეს 5 დღისა გადაუგზავნოს. ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ არის მოსთხოვოს განმცხადებელს კანონით გათვალისწინებული საბუთის ან ინფორმაციის გარდა რაიმე დამატებითი საბუთი ან ინფორმაცია, და დაუშვებელია ამ საფუძვლით წარმოების შეჩერება ან განცხადების განხილვაზე უარის თქმა. განმცხადებელი უფლებამოსილია მოითხოვოს წარდგენილი, კომერციული საიდუმლოების ან პერსონალური მონაცემების შემცველი ინფორმაციის დაცვა, თუ სურს ამ ინფორმაციის საიდუმლოობის უზრუნველყოფა.

განცხადების ფორმალურ მოთხოვნებთან შესაბამისობის დადგენიდან 3 დღის განმავლობაში ორგანო ვალდებულია განცხადებისა და მასზე დართული დოკუმენტების ასლი გაუგზავნოს იმ ადმინისტრაციულ ორგანოს ან საზოგადოებრივ ექსპერტს, რომელსაც კანონმდებლობით მინიჭებული აქვს წარმოებაში მონაწილეობის უფლება. განცხადების შინაარსისა და რეგისტრაციის დეტალურ მოთხოვნებს კოდექსის შესაბამისი ნორმები განსაზღვრავს, ამიტომ თითოეული ორგანოს პრაქტიკაში უმჯობესია წინასწარ გაეცნოს მის მიერ გამოქვეყნებულ მოთხოვნებს.

სამართლებრივი დახმარება და წარმომადგენლობა

ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია დაინტერესებულ მხარეს განუმარტოს მისი უფლებები და მოვალეობები, გააცნოს განცხადების განხილვის წესი, წარმოების სახე და ვადა, აგრეთვე ის მოთხოვნები, რომლებსაც უნდა აკმაყოფილებდეს განცხადება ან ადმინისტრაციული საჩივარი, და მიუთითოს განცხადებაში დაშვებული შეცდომების შესახებ. ბავშვის მიმართ ორგანო ვალდებულია ინფორმაცია მიაწოდოს და კონსულტაცია გაუწიოს კულტურული მგრძნობიარობის გათვალისწინებით, მისი ასაკის, სქესისა და ინდივიდუალური შესაძლებლობების შესაბამისად, მისთვის გასაგები ენით ან/და კომუნიკაციის სხვა, დამხმარე საშუალებებით.

ყველას აქვს უფლება აწარმოოს ურთიერთობა ადმინისტრაციულ ორგანოსთან წარმომადგენლის მეშვეობით, აგრეთვე ისარგებლოს დამცველის დახმარებით. ორგანო ვალდებულია წარმომადგენელს მოსთხოვოს მისი წარმომადგენლობის დამადასტურებელი საბუთი და არ არის უფლებამოსილი, მოსთხოვოს დაინტერესებულ მხარეს წარმომადგენლის მეშვეობით აწარმოოს ურთიერთობა, გარდა კანონით პირდაპირ გათვალისწინებული შემთხვევისა. თუ განმცხადებელმა ან სხვა დაინტერესებულმა მხარემ წარმომადგენელი დანიშნა, ორგანო მხარისთვის განკუთვნილ ყველა დოკუმენტს სწორედ მას უგზავნის.

წარმომადგენლის დანიშვნა კანონით ორ შემთხვევაშია სავალდებულო. თუ წარმოებაში მონაწილე მხარეს საქართველოში მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი არ გააჩნია ან რეგისტრირებულია მისამართის მითითების გარეშე, ის ორგანოს მოთხოვნიდან 3 დღის ვადაში ნიშნავს წარმომადგენლად საქართველოში განსაზღვრულ მისამართზე რეგისტრირებულ ქმედუნარიან პირს, რომელსაც გაეგზავნება მისთვის განკუთვნილი ყველა საბუთი; მოთხოვნის არაშესრულების შემთხვევაში ორგანოს ეხსნება პასუხისმგებლობა დოკუმენტის გაუგზავნელობისათვის და ეს არ შეიძლება გახდეს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად გამოცხადების საფუძველი, გარდა კანონით დადგენილი შემთხვევებისა. ხოლო თუ განცხადება წარადგინა 25-ზე მეტმა პირმა, განცხადებაზე ხელმომწერი პირები დადგენილ ვადაში ნიშნავენ ერთ წარმომადგენელს; თუ ისინი ამას ორგანოს მიერ დადგენილ ვადაში არ გააკეთებენ, წარმომადგენლად განცხადებაზე პირველი ხელმომწერი პირი ჩაითვლება.

ხარჯების თვალსაზრისით საერთო წესი ის არის, რომ ყოველი მხარე თვითონ აანაზღაურებს ადმინისტრაციულ წარმოებასთან დაკავშირებულ, მის მიერ, მისივე ინიციატივით ან მის სასარგებლოდ გაწეულ ხარჯებს. ეს ნიშნავს, რომ წარმოების მიმდინარეობა არ აწვება ორგანოს დამატებით ხარჯებს მხარის ნაცვლად, და პირიქით — მხარე ვერ მოითხოვს ორგანოსგან საკუთარი წარმომადგენლის ან სხვა საკუთარი ხარჯების ანაზღაურებას იმ ზოგადი წესის საფუძველზე, რომელიც მხოლოდ კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებს აწესრიგებს.

განახლდა: 14 ოქტ 2026