IFRS ანგარიშგება საქართველოში ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის შესახებ კანონით რეგულირდება. კანონი ადგენს ბუღალტრული აღრიცხვის, ფინანსური ანგარიშგების, მმართველობის ანგარიშგებისა და სახელმწიფოსთვის გადახდების ანგარიშგების, პროფესიული სერტიფიცირების, აუდიტორული საქმიანობის, სახელმწიფო ზედამხედველობისა და პასუხისმგებლობის სამართლებრივ საფუძვლებს. კანონის მიზანია ფინანსური გამჭვირვალობისა და ეკონომიკური ზრდის ხელშეწყობა ევროკავშირის დირექტივების მოთხოვნებთან მიახლოებით. კანონის მოქმედება არ ვრცელდება საბიუჯეტო ორგანიზაციაზე, გარდა კანონმდებლობით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
ანგარიშგების სტანდარტების სისტემა
ბუღალტრული აღრიცხვა და ფინანსური ანგარიშგება რეგულირდება ამ კანონითა და საქართველოს სხვა ნორმატიული აქტებით და უნდა შეესაბამებოდეს ბუღალტრული აღრიცხვისა და ფინანსური ანგარიშგების საერთაშორისო სტანდარტებს. სტანდარტების სისტემა ოთხ საფეხურად არის აგებული: ფინანსური ანგარიშგების საერთაშორისო სტანდარტები (IFRS); მცირე და საშუალო საწარმოებისთვის დადგენილი საერთაშორისო სტანდარტი; მეოთხე კატეგორიის საწარმოებისთვის დადგენილი სტანდარტი; და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირებისთვის დადგენილი სტანდარტი. IFRS წარმოადგენს ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების საბჭოს (IASB) მიერ მიღებულ და გამოცემულ სრულ სტანდარტებს, რომლებიც მოიცავს როგორც თავად საერთაშორისო სტანდარტებს, ასევე ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტებსა და მათ ინტერპრეტაციებს. ამ სტანდარტების გამოყენება სავალდებულოა, ხოლო სამსახური მათ განახლებულ რედაქციებს სამოქმედოდ შემოჰყავს განახლებიდან 6 თვის ვადაში. სუბიექტს უფლება აქვს, გამოიყენოს სტანდარტების მოქმედი ინგლისურენოვანი რედაქცია.
ვის რომელი სტანდარტის გამოყენება ევალება
სტანდარტების გამოყენების მიზნით სუბიექტები იყოფა ზომითი კატეგორიების მიხედვით. საზედამხედველო ორგანოს ზედამხედველობისადმი დაქვემდებარებული სუბიექტები (სდპ-ები) და პირველი კატეგორიის საწარმოები ბუღალტრულ აღრიცხვასა და ფინანსურ ანგარიშგებას აწარმოებენ IFRS-ის შესაბამისად. მეორე და მესამე კატეგორიების საწარმოები ანგარიშგებას აწარმოებენ მცირე და საშუალო საწარმოთათვის განკუთვნილი IFRS-ის შესაბამისად, ამასთანავე, მათ უფლება აქვთ, გამოიყენონ სრული IFRS. მეოთხე კატეგორიის საწარმოები და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირები ანგარიშგებას აწარმოებენ სამსახურის მიერ დადგენილი სტანდარტების შესაბამისად, თუმცა მათაც შეუძლიათ მცირე და საშუალო საწარმოთათვის განკუთვნილი IFRS-ის ან სრული IFRS-ის გამოყენება. რეესტრში რეგისტრირებული აუდიტორული ფირმის ბუღალტრული აღრიცხვა და ფინანსური ანგარიშგება სულ მცირე უნდა შეესაბამებოდეს მცირე და საშუალო საწარმოთათვის განკუთვნილ IFRS-ს. ზომით კატეგორიაზე დამოკიდებული ვალდებულება არ ვრცელდება იმ სუბიექტებზე, რომლების საქმიანობასაც სხვა ნორმატიული აქტები განსხვავებული სტანდარტებით არეგულირებს, თუ ეს წესი უფრო დაბალი რანგის სტანდარტს არ ითხოვს.
ზომითი კატეგორიის ცვლილება და ჯგუფების ანგარიშგება
თუ სუბიექტი ან ჯგუფი 2 უწყვეტი საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს აღარ აკმაყოფილებს კანონით გათვალისწინებული სამი კრიტერიუმიდან სულ მცირე ორს, საწარმოს ან ჯგუფის ზომითი კატეგორია იცვლება და გამოიყენება შესაბამისი კატეგორიისთვის დადგენილი მოთხოვნები. ეს წესი არ ეხება იმ საწარმოს, რომლის კატეგორიაც წინა პერიოდთან შედარებით ორი ან მეტი კატეგორიით გაიზარდა. თუ კატეგორია უცვლელია, მაგრამ სუბიექტს სხვა სტანდარტის გამოყენება სურს, იგი უფლებამოსილია გამოიყენოს მხოლოდ უფრო მაღალი ზომითი კატეგორიის სუბიექტისთვის დადგენილი სტანდარტი. ჯგუფის კატეგორია განისაზღვრება მშობელი საწარმოს საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს კონსოლიდაციის წესით გამოანგარიშებული აქტივების ჯამური ღირებულებით, შემოსავლითა და დასაქმებულთა საშუალო რაოდენობით. სდპ-ის სტატუსს სუბიექტს ანიჭებს შესაბამისი საზედამხედველო ორგანო, და ზედამხედველობადიქვემდებარებული სუბიექტი სდპ-ად ითვლება სტატუსის მინიჭებიდან სულ მცირე 3 საანგარიშგებო პერიოდის განმავლობაში.
გარდამავალი ვადები და სანქციები
კანონი ზომით კატეგორიებისთვის გარდამავალ ვადებსაც ადგენს: სდპ-ებმა და პირველი და მეორე კატეგორიების საწარმოებმა ანგარიშგების მოთხოვნები უნდა შასრულონ 2017 წლის 31 დეკემბრით დასრულებული საანგარიშგებო პერიოდისთვის და შემდგომ პერიოდებში; მესამე კატეგორიის საწარმოებმა — 2018 წლის 31 დეკემბრით დასრულებული პერიოდისთვის; მეოთხე კატეგორიის საწარმოებმა — 2020 წლის 31 დეკემბრით დასრულებული პერიოდისთვის. ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომელიც პროფესიული მომსახურების ფარგლებში აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას ან ამზადებს ფინანსურ ანგარიშგებას, ვალდებულია შესაბამის რეესტრში დარეგისტრირდეს არაუგვიანეს 2023 წლის 1 ივლისისა. მეოთხე კატეგორიის საწარმოების მიმართ კანონის მოთხოვნების შეუსრულებლობისთვის სამსახური უფლებამოსილია გამოიყენოს მხოლოდ წერილობითი გაფრთხილება 2023 წლის საანგარიშგებო პერიოდის ჩათვლით წარსადგენ ანგარიშგებებთან დაკავშირებით.
ხშირად დასმული კითხვები
ყველაზე ხშირად დასმული კითხვები კატეგორიებს, განახლების ვადებსა და რეგისტრაციას ეხება. ქვემოთ მოცემულია მოკლე პასუხები.
რომელი სტანდარტი ევალება მეორე კატეგორიის საწარმოს?
მეორე და მესამე კატეგორიების საწარმოები ანგარიშგებას აწარმოებენ მცირე და საშუალო საწარმოებისთვის დადგენილი შემცირებული საერთაშორისო სტანდარტით, თუმცა მათ უფლება აქვთ გამოიყენონ სრული IFRS.
რა ვადაში შემოდის სტანდარტის განახლება ძალაში?
საერთაშორისო სტანდარტების განახლებული რედაქციები სამსახურმა სამოქმედოდ უნდა შემოიყვანოს განახლებიდან 6 თვის ვადაში, ხოლო სუბიექტს შეუძლია გამოიყენოს მათი მოქმედი ინგლისურენოვანი რედაქცია.
როდის იცვლება საწარმოს ზომითი კატეგორია?
თუ სუბიექტი ან ჯგუფი 2 უწყვეტი საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს აღარ აკმაყოფილებს სამი კრიტერიუმიდან სულ მცირე ორს, კატეგორია იცვლება. ორი ან მეტი კატეგორიით ზრდის შემთხვევაში ეს პერიოდი არ გამოიყენება.
რომელ ვადამდე ხდება რეესტრში რეგისტრაცია?
პირს, რომელიც პროფესიული მომსახურების ფარგლებში აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას ან ამზადებს ანგარიშგებას, შესაბამის რეესტრში რეგისტრაცია არაუგვიანეს 2023 წლის 1 ივლისისა უნდა ჩაუტარდეს.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ს გუნდი IFRS ანგარიშგების ყოველ ეტაპზე ახლავთ: განვსაზღვრავთ თქვენი საწარმოს ზომით კატეგორიას და შესაბამის სტანდარტს, განვათავსებთ ანგარიშგების პროცესს კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობაში და დაგვეხმარებით ზედამხედველობის ორგანოებთან ურთიერთობაში. მიიღეთ კვალიფიციური დახმარება ანგარიშგების მომზადებასა და შესაბამისობის უზრუნველყოფაში Legal.ge-ზე.