მარეგულირებელი ბრძანების გასაჩივრება საქართველოში ადმინისტრაციული წარმოების კოდექსით არის დარეგულირებული: დაინტერესებულ მხარეს უფლება აქვს გაასაჩივროს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი — მათ შორის მარეგულირებელი ორგანოს ბრძანება — და ეს გასაჩივრება აქტის მოქმედების შეჩერებასაც იწვევს. კოდექსი ერთდროულად აწესრიგებს გასაჩივრების ობიექტს, აღსრულების უზრუნველყოფის გადაწყვეტილების ბედს, შეჩერების წესს და საჩივრიდან უარის თქმის შესაძლებლობას. ქვემოთ ვხსნით ამ მექანიზმებს კოდექსის 176-ე, 177-ე, 184-ე და 191-ე მუხლებით.
გასაჩივრების უფლება და მისი საზღვრები
177-ე მუხლის პირველი ნაწილით დაინტერესებულ მხარეს უფლება აქვს გაასაჩივროს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. მეორე ნაწილი ვადის დარღვევასაც აკავშირებს ამ უფლებასთან: აქტის გამოცემისთვის დადგენილი ვადის დარღვევა ჩაითვლება გამოცემაზე უარის თქმად და იგი გასაჩივრდება იმავე წესით; მესამე ნაწილით ადმინისტრაციული ორგანოს ქმედებაც — რომელიც აქტის გამოცემას არ უკავშირდება — ამავე წესით გასაჩივრდება. ამრიგად, უფლების ობიექტი სამია: გამოცემული აქტი, ვადის გადალახვით გამოხატული უარი და ორგანოს ცალკეული ქმედება.
საზღვარიც ზუსტია: ცალკე გასაჩივრებას არ ექვემდებარება ადმინისტრაციული წარმოების საკითხთან დაკავშირებით მიღებული გადაწყვეტილება, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ ეს პირდაპირ არის გათვალისწინებული კანონით ან გადაწყვეტილება შესაბამისი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტისგან დამოუკიდებლად არღვევს პირის უფლებას ან კანონიერ ინტერესს. ეს გამონაკლისი ორმხრივია: ან კანონი პირდაპირ უშვებს ცალკე გასაჩივრებას, ან პროცესული გადაწყვეტილება თავად აღწევს იმ შედეგს, რომ პირის უფლებას აქტისგან დამოუკიდებლად არღვევს — სხვა შემთხვევაში დავა მთავარ აქტზე უნდა აიგოს და პროცესული გადაწყვეტილება მის ფარგლებში განიხილდება.
გასაჩივრების უფლება ფართოა და ფორმალურ ბრძანებასთან ერთად უშუალოდ ორგანოს ქცევასაც მოიცავს: თუ მარეგულირებელი ორგანო გამოცემული აქტის ნაცვლად ფაქტობრივ მოქმედებებით ზღუდავს საქმიანობას, ეს ქცევაც იმავე არხით გასაჩივრდება. ასე ჩაიკეტება ხერხი, როცა უარი აქტის ფორმით კი არ გამოიხატება, არამედ გამოცემის ვადის უბრალოდ გადალახვით.
აღსრულების უზრუნველყოფის გადაწყვეტილება
176-ე მუხლი აღსრულების უზრუნველყოფას ეხება: აღსრულების უზრუნველყოფის შესახებ გადაწყვეტილება გასაჩივრდება ამ კოდექსით დადგენილი წესით. თუ უზრუნველყოფის საშუალება და აღსრულების ვადა უშუალოდ გამომდინარეობს იმ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტიდან, რომლის აღსასრულებლადაც იგი გამოიცა, მისი გასაჩივრება შეიძლება მხოლოდ შესაბამის აქტთან ერთად — წესი ერთიანი დავისკენ მიმართავს. ეს გამორიცხავს დავის დაშლას ორად, როცა ერთი ნაწილი უზრუნველყოფას, მეორე — თავად აქტს ეხებოდეს: ორგანოსა და მხარისთვის ერთი და იგივე ფაქტობრივი საფუძველი ერთ წარმოებაში უნდა შეფასდეს.