დაბინძურების კონტროლის ნებართვები

დაბინძურების კონტროლის ნებართვები — რას აწესრიგებს კანონი

დაბინძურების კონტროლის ნებართვები საქართველოში ეყრდნობა „საქართველოს გარემოს დაცვის შესახებ“ კანონით დადგენილ ნორმატიულ სისტემას, რომელიც აერთიანებს გარემოს დაცვის ნორმებს, გარემოს მდგომარეობის ხარისხობრივ ნორმებს, ემისიის ზღვრულად დასაშვებ ნორმებს და გარემოსდაცვით გადაწყვეტილებას — ადმინისტრაციულ აქტს, რომლის გარეშეც დაბინძურების შემადგენელ საქმიანობათა უმრავლესობა უკანონო ხდება. ეს გვერდი ხსნის, როგორ არის აგებული ეს სისტემა, ვინ ამტკიცებს ცალკეულ ნორმებს და როგორ გარდაიქმნება იგი თქვენი საწარმოსთვის გასაგებ სანებართვო პროცესად.

მნიშვნელოვანია გაიაზროთ, რომ „ნებართვა“ ამ სფეროში არ არის ერთი ცალკე დოკუმენტის სახელწოდება — ეს არის ნორმატიული და ადმინისტრაციული მექანიზმთა ერთობლიობა: ჯერ იდგება გარემოს დაცვისა და ხარისხის ნორმები, შემდეგ ამ ნორმების საფუძველზე მუშავდება ყოველი წყაროს ემისიური ლიმიტი, და ბოლოს გაიცემა გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილება, რომელიც ამ ყველაფერს სამართლებრივ ფორმას აძლევს.

გარემოს დაცვის ნორმების სისტემა

გარემოს დაცვის ნორმების დაწესების მიზანია დადგინდეს გარემოზე საქმიანობის ზემოქმედების ისეთი ნორმები, რომლებიც უზრუნველყოფენ გარემოს ეკოლოგიურ წონასწორობას. კანონი ამ მიზნით წესდებს ხუთ ჯგუფად დაყოფილ ნორმებს: გარემოს მდგომარეობის ხარისხობრივი ნორმები; გარემოში მავნე ნივთიერებათა ემისიისა და მიკროორგანიზმებით გარემოს დაბინძურების ზღვრულად დასაშვები ნორმები; გარემოში ქიმიურ საშუალებათა გამოყენების ნორმები; ეკოლოგიური მოთხოვნები პროდუქციისადმი; და გარემოზე დატვირთვის ნორმები.

ასეთი სტრუქტურა ნიშნავს, რომ დაბინძურების კონტროლი არ შემოიფარგლება მხოლოდ ჰაერის ემისიებით: იგი მოიცავს წყალსა და ნიადაგს, ფიზიკურ ზემოქმედებას, ქიმიურ საშუალებებს და თავად პროდუქციასთან დაკავშირებულ ეკოლოგიურ მოთხოვნებს. საწარმოსთვის ეს გულისხმობს, რომ შესაბამისობის შემოწმება უნდა მოხდეს ყველა მიმართულებით და არა მხოლოდ ერთ-ერთი გამონაბოლქვის პარამეტრში. ამასთან, ნორმების ხუთივე ჯგუფი ერთმანეთთან არის ლოგიკურად დაკავშირებული: ხარისხობრივი ნორმები განსაზღვრავს სასურველ მდგომარეობას, ემისიის ნორმები — თითოეული წყაროს შესაძლო წვლილს ამ მდგომარეობაში, ხოლო დატვირთვის ნორმები კრებს ამ ყველაფერს ტერიტორიულ ჭრილში.

გარემოს მდგომარეობის ხარისხობრივი ნორმები

გარემოს მდგომარეობის ხარისხობრივი ნორმები არის: ატმოსფერულ ჰაერში, წყალსა და ნიადაგში ადამიანის ჯანმრთელობისა და ბუნებრივი გარემოსათვის მავნე ნივთიერებების კონცენტრაციისა და მიკროორგანიზმების რაოდენობათა ზღვრულად დასაშვები ნორმები; ხმაურის, ვიბრაციის, ელექტრომაგნიტური ველებისა და სხვაგვარი ფიზიკური ზემოქმედების ზღვრულად დასაშვები ნორმები; და რადიაციული ზემოქმედების ზღვრულად დასაშვები ნორმები.

ეს ხარისხობრივი ნორმები განისაზღვრება 5 წელიწადში ერთხელ, დებულებით „გარემოს მდგომარეობის ხარისხობრივი ნორმების შესახებ“, რომელსაც სამინისტროსთან შეთანხმებით შეიმუშავებს და ამტკიცებს საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო. აქ კარგად ჩანს ჯანმრთელობისა და ეკოლოგიის პოლიტიკის გადაკვეთა: სანიტარულ-ჰიგიენური ხარისხის მოთხოვნები და გარემოსდაცვითი სტანდარტები ერთმანეთთან არის შეთანხმებული, და საწარმო ორივეს ერთდროულად უნდა აკმაყოფილებდეს.