ჰიდროელექტროენერგეტიკის განვითარება

ჰიდროელექტროენერგეტიკის განვითარების სამართლებრივი ჩარჩო

ჰიდროელექტროსადგური საქართველოს ენერგეტიკული სისტემის საფუძველია და მისი განვითარება ენერგეტიკის შესახებ კანონით დადგენილ სრულ რეჟიმში ხდება: სახელმწიფო ენერგეტიკული პოლიტიკიდან წარმოების პირობებამდე და ხელშეწყობის მექანიზმებამდე. ამ გვერდზე განვმარტავთ, რომელი ნორმები შეეხება ჰიდროელექტრო პროექტებს, როგორ ფორმულირდება სახელმწიფო პოლიტიკა და რას მოითხოვს კანონი წარმოების ობიექტებისგან.

სახელმწიფოს ენერგეტიკული პოლიტიკა

სამინისტრო მთავრობასთან, კომისიასთან და სხვა მხარეებთან თანამშრომლობით შეიმუშავებს სახელმწიფოს ენერგეტიკულ პოლიტიკას სულ მცირე 10-წლიანი პერიოდისთვის, ხოლო პარლამენტის მიერ დამტკიცებისა და გამოქვეყნების შემდეგ უზრუნველყოფს მის განხორციელებას. ეს დოკუმენტი არის ის ჩარჩო, რომელშიც ჰიდროელექტროენერგეტიკის განვითარების პრიორიტეტებიც კი უნდა აისახოს.

პოლიტიკით გათვალისწინებული უნდა იყოს მოკლე-, საშუალო- და გრძელვადიანი პერიოდებისთვის შემუშავებული სტრატეგია ელექტროენერგეტიკის სექტორისთვის, ელექტროენერგიის წარმოების, გადაცემის — ტრანსსასაზღვრო გადაცემის ჩათვლით — და განაწილების სტრატეგიული განვითარება; ღონისძიებები, რომლებიც მომხმარებლებისთვის ელექტროენერგიის უსაფრთხო და საიმედო მიწოდებას ემსახურება; ფიზიკური და ფინანსური ხელმისაწვდომობისა და ენერგეტიკული სიღარიბის ეტაპობრივი დაძლევის ზომები; მიწოდებისა და მოთხოვნის გრძელვადიანი დაბალანსების დაგეგმვა; პირველადი ენერგიის წყაროებისა და იმპორტის დივერსიფიკაციის მექანიზმები; ექსპორტის შესაძლებლობების გაზრდა; ინფრასტრუქტურაში ინვესტიციების წახალისება, მათ შორის ინოვაციური, გარემოსთვის უსაფრთხო და „ჭკვიანი“ ტექნოლოგიების ხელშეწყობა.

ჰიდროელექტროენერგეტიკის პერსპექტივიდან განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია პოლიტიკის ორი ელემენტი: ზომები, რომლებიც განახლებადი ენერგიის წყაროების გამოყენებას ემსახურება ასეთი წყაროებიდან ელექტროენერგიის წარმოებისა და მოხმარების მიზნით, ისევე როგორც ნებისმიერი წამახალისებელი ზომა ან მხარდამჭერი მექანიზმი; და ზომები, რომლებიც ელექტროენერგიისა და სითბოს კომბინირებული წარმოების ხელშეწყობას ისახავს მიზნად. ასევე ფიგურირებს ენერგეტიკული საქმიანობის ეფექტიანობის გაზრდისა და გარემოზე უარყოფითი ზემოქმედების შემცირების საკითხები.

ელექტროენერგიის წარმოების პირობები

ელექტროენერგიის წარმოების ობიექტების და მასთან დაკავშირებული მოწყობილებების მშენებლობა, მოვლა-პატრონობა, ოპერირება და გადამცემ ქსელთან ან/და გამანაწილებელ ქსელთან მიერთება უნდა შეესაბამებოდეს საქართველოს კანონმდებლობით, გადამცემი და გამანაწილებელი ქსელის წესებით დადგენილ ტექნიკურ სტანდარტებს, ნორმებსა და სხვა სავალდებულო პირობებს — გარემოსთან, საზოგადოების უსაფრთხოებასა და საკუთრების დაცვასთან დაკავშირებული მოთხოვნების ჩათვლით. ჰიდროელექტროსადგურისთვის ეს ნიშნავს, რომ ტექნიკური პარამეტრები და გარემოსდაცვითი მოთხოვნები ერთმანეთთან არის შეჯამებული ერთ ვალდებულებათა პაკეტში.

თავად ელექტროენერგიის წარმოება, გარდა კანონით გათვალისწინებული გამონაკლისი შემთხვევებისა, ექვემდებარება სავალდებულო ლიცენზირებას ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ კანონით, ენერგეტიკის შესახებ კანონითა და კომისიის მიერ დამტკიცებული ლიცენზირების წესებით დადგენილი წესით. გამონაკლისებს შორისაა საკუთარი მოხმარებისთვის ქსელთან მიუერთებელი წარმოება და მცირე/მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგურები.