მწვანე ობლიგაციების გამოშვება საქართველოში ცალკე, სპეციალური სამართლებრივი რეჟიმით არ არის დარეგულირებული: საქართველოს კანონმდებლობაში არც ცალკე მწვანე ობლიგაციების შესახებ კანონი არსებობს და არც „მწვანე ობლიგაციის“ ლეგალური განმარტება. ობლიგაცია, როგორც სასესხო ფასიანი ქაღალდი, ექვემდებარება საქართველოს „ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ“ კანონის ზოგად რეჟიმს, რომელიც ფასიან ქაღალდებს ინსტრუმენტების მიმართ ნეიტრალურად აწესრიგებს. ეს გვერდი სწორედ ამ რეჟიმს აღწერს — იმ გამოშვებისა და ინფორმაციის გამჟღავნების ვალდებულებებს, რომლებიც ემიტენტს ობლიგაციების საჯარო განთავსებისას ანდოხება.
სამართლებრივი ჩარჩო და მისი საზღვრები
ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს აწესრიგებს „ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ“ კანონი, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტები. კანონი აწესრიგებს ფასიანი ქაღალდების საჯარო შეთავაზებასა და მიმოქცევასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს და განსაზღვრავს საფონდო ბირჟების, ცენტრალური დეპოზიტარების, რეგისტრატორების, საბროკერო კომპანიებისა და ბროკერების საქმიანობის წესებსა და პასუხისმგებლობას. ამავდროულად, ამ კანონით არ განისაზღვრება სამთავრობო ფასიანი ქაღალდების ემისიისა და განთავსების წესები, ხოლო სახელმწიფო საკუთრების გასხვისების წესები „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ კანონით არის დადგენილი.
აუცილებელია მკაფიოდ ითქვას: საქართველოს მოქმედ კანონმდებლობაში მწვანე ობლიგაციების ცალკე თავი ან სერთიფიკაციის სისტემა არ არსებობს. ევროკავშირის მწვანე ობლიგაციების სტანდარტი და საერთაშორისო საბაზრო პრინციპები უცხოური, არაქართული ინსტრუმენტებია — მათი შესახებ საუბარი მხოლოდ შედარებითი კონტექსტისთვის შეიძლება და ისინი ვერანაირად ვერ ჩაანაცვლებენ ქართულ კანონმდებლო მოთხოვნებს. საქართველოს ეროვნული ბანკის მდგრადი განვითარების სფეროს ეხება მიმართულებები სავალდებულო ნორმათა წყაროდ ამ კანონის ფარგლებში არ მოიხსენიება.
რა ითვლება ფასიანი ქაღალდების საჯარო შეთავაზებად
ფასიანი ქაღალდების საჯარო შეთავაზება არის წინადადება არანაკლებ 100 პირისათვის ან წინასწარ დაუზუსტებელი რაოდენობის პირთათვის ემიტენტის სახელით ფასიანი ქაღალდების პირდაპირი ან არაპირდაპირი მიყიდვის შესახებ. საჯარო შეთავაზებად მიიჩნევა აგრეთვე არაანგარიშვალდებული საწარმოს ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებით იმ პირის სახელით წამოყენებული წინადადება, რომელიც ემიტენტი არ არის. ფასიანი ქაღალდების შეთავაზება და მიყიდვა მხოლოდ გამოცდილი ინვესტორებისათვის არ განიხილება საჯარო შეთავაზებად — ეს მნიშვნელოვანი გამონაკლისია იმ გამომცემლებისთვის, რომლებიც ვიწრო, კვალიფიციურ ინვესტორთა წრეს ემსახურებიან.
ემიტენტმა ფასიანი ქაღალდების განთავსების შესახებ საბროკერო კომპანიასთან ან შესაბამისი ლიცენზიის მქონე ფინანსურ ინსტიტუტთან უნდა დადოს ფასიანი ქაღალდების შეთავაზების ხელშეკრულება. საჯარო შეთავაზება არასამთავრობო ემიტენტების, მათ შორის მუნიციპალიტეტების მიერაც ხორციელდება კანონით დადგენილი წესით.