ნარჩენების განთავსების ნებართვა

ნარჩენების განთავსების ნებართვა — რას მოიცავს სისტემა

ნარჩენების განთავსება საქართველოში რეგულირდება ნარჩენების მართვის კოდექსით, რომელიც აწესრიგებს როგორც ნაგავსაყრელების კატეგორიებსა და მათზე დასაშვებ ნარჩენებს, ისე გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილების მიღების წესს — ადმინისტრაციულ აქტს, რომელიც ნარჩენების დამუშავებასთან დაკავშირებული საქმიანობის ლეგალურ საფუძველს წარმოადგენს. თუ თქვენი კომპანია გეგმავს ნაგავსაყრელის მოწყობას, ექსპლუატაციას ან არსებული ნაგავსაყრელის შესაბამისობაზე გადაყვანას, ეს გვერდი გიხსნის, რომელი კატეგორიის ნაგავსაყრელი რომელი ნარჩენებისთვის არის განკუთვნილი, რა ხდება კოდექსის ამოქმედებისას არსებულ ნაგავსაყრელებთან და რა ინფორმაცია ითხოვება გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილების მისაღებად.

მნიშვნელოვანია ერთი სისტემური დეტალი: „ნარჩენების განთავსების ნებართვა“ როგორც ცალკე დოკუმენტის სახელწოდება კოდექსში არ ფიგურირებს — განთავსების ოპერაციები შედის ნარჩენების დამუშავებასთან დაკავშირებული საქმიანობების სიაში და მათთვის საჭირო აქტია გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილება. ამიტომ სწორი კითხვა არა „როგორ ავიღოთ განთავსების ნებართვა“, არამედ „როგორ მივიღოთ გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილება განთავსების ოპერაციებზე“ — და სწორედ ამ გზას ვაღწერთ ქვემოთ.

ნაგავსაყრელის სამი კატეგორია და განთავსების წესები

კოდექსის თანახმად, ნაგავსაყრელი იყოფა სამ კატეგორიად: სახიფათო ნარჩენების ნაგავსაყრელი, არასახიფათო ნარჩენების ნაგავსაყრელი და ინერტული ნარჩენების ნაგავსაყრელი. ეს კლასიფიკაცია განსაზღვრავს, რომელი ნარჩენი სად შეიძლება განთავსდეს, და მისი დარღვევა სახიფათო შედეგებით არის დაკავშირებული როგორც გარემოსთვის, ისე პასუხისმგებლობისთვის.

წესები მკაცრია: სახიფათო ნარჩენები განთავსდება მხოლოდ სახიფათო ნარჩენების ნაგავსაყრელზე. არასახიფათო ნარჩენების ნაგავსაყრელზე კი განთავსდება მხოლოდ მუნიციპალური ნარჩენები და სხვა არასახიფათო ნარჩენები, რომლებიც აკმაყოფილებს ამ კატეგორიის ნაგავსაყრელზე ნარჩენების მიღების კრიტერიუმებს, რომლებიც განსაზღვრულია კოდექსის საფუძველზე მიღებული დადგენილებით. გარდა ამისა, არასახიფათო ნარჩენების ნაგავსაყრელის ოპერატორს მკაფიო ვალდებულება აქვს: მან უნდა მიიღოს შესაბამისი მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე წარმოქმნილი მუნიციპალური ნარჩენები — ეს ნიშნავს, რომ ადგილობრივი მუნიციპალური ნარჩენების მიღებზე უარის თქმა ოპერატორს უფლება არ აქვს.

არსებული ნაგავსაყრელები — გადამავალი პერიოდის წესები

კოდექსის ამოქმედებისას მოქმედი ნაგავსაყრელებისთვის დაწესებულია გადამავალი პერიოდის სპეციალური წესი. ნაგავსაყრელი ფუნქციონირებას განაგრძობს იმ შემთხვევაში, თუ მას აქვს „გარემოზე ზემოქმედების ნებართვის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად გაცემული ნებართვა. ანუ, ძველი სანებართვო სისტემის ქვეშ გაცემული აქტი ინახავს ძალას და ნაგავსაყრელს საშუალებას აძლევს გააგრძელოს მუშაობა.

თუმცა ეს ძალა პირობითია: ამ ნებართვის მფლობელი ვალდებულია გარემოსდაცვითი შეფასების კოდექსის ამოქმედების შემდეგ ამ კოდექსით დადგენილი წესით მოითხოვოს გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილების გაცემა. პრაქტიკულად ეს ნიშნავს, რომ არსებული ობიექტები ეტაპობრივად გადადიან ახალ სანებართვო რეჟიმზე, და თუ თქვენი კომპანია მართავს ასეთ ნაგავსაყრელს, გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილების მოთხოვნა თავიდან უნდა აიცილოთ ბოლო მომენტიდან — წესით დადგენილი ვადების გადაცდენა ნაგავსაყრელის მუშაობის შეჩერების რისკს ქმნის.