ნავთობის დაღვრის სარჩელები და მასთან დაკავშირებული სამართლებრივი პროცესები წარმოადგენს გარემოსდაცვითი სამართლის ერთ-ერთ ყველაზე რთულ და მაღალი ფინანსური რისკის შემცველ სფეროს. საქართველო, როგორც სატრანზიტო ქვეყანა, რომლის ტერიტორიაზეც გადის მნიშვნელოვანი ნავთობსადენები (ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანი, ბაქო-სუფსა) და რომელსაც აქვს საზღვაო პორტები (ფოთი, ბათუმი, ყულევი), დგას ნავთობის დაღვრის რეალური რისკების წინაშე. ნავთობის დაღვრა იწვევს მასშტაბურ ეკოლოგიურ კატასტროფებს, აზიანებს კერძო საკუთრებას, სოფლის მეურნეობას და ტურიზმს. სამართლებრივი მომსახურება ამ სფეროში მოიცავს როგორც დაზარალებული მხარეების (მიწის მესაკუთრეები, ფერმერები, მუნიციპალიტეტები) ინტერესების დაცვას ზიანის ანაზღაურების მიზნით, ასევე ნავთობკომპანიებისა და გადამზიდველების დაცვას დაუსაბუთებელი პრეტენზიებისგან. საქმეები ხშირად მოიცავს საერთაშორისო ელემენტებს, სადაზღვევო კომპანიებთან (P&I Clubs) ურთიერთობას და რთულ საექსპერტო კვლევებს.
რას მოიცავს ნავთობის დაღვრის სამართლებრივი მომსახურება?
სპეციალიზებული იურისტები გთავაზობენ სრულ სამართლებრივ მხარდაჭერას ნავთობის დაღვრის ინციდენტების დროს:
- ზიანის შეფასება და ექსპერტიზა: გარემოსთვის, ქონებისა და ბიზნესისთვის მიყენებული ზარალის სამართლებრივი შეფასება ექსპერტებთან ერთად.
- მოლაპარაკებები სადაზღვევო კომპანიებთან: დაზღვევის ანაზღაურების მიღების პროცესის მართვა, განსაკუთრებით საზღვაო ინციდენტებისას (P&I კლუბებთან).
- სარჩელის მომზადება და სასამართლო წარმომადგენლობა: კომპენსაციის მოთხოვნით სარჩელის შეტანა და მხარის ინტერესების დაცვა ყველა ინსტანციის სასამართლოში.
- გარემოსდაცვითი პასუხისმგებლობის მართვა: კომპანიებისთვის ჯარიმებისა და სანქციების სამართლებრივი ანალიზი და მინიმიზაცია.
- რეგრესული სარჩელები: პასუხისმგებლობის გადანაწილება კონტრაქტორებსა და ქვეკონტრაქტორებს შორის ინციდენტის მიზეზების დადგენის შემდეგ.
- საერთაშორისო კონვენციების გამოყენება: საზღვაო დაღვრის შემთხვევაში საერთაშორისო ფონდებიდან (IOPC Funds) კომპენსაციის მოთხოვნა.
ხშირი სიტუაციები და საჭიროებები
ტიპური სცენარები მოიცავს მილსადენის დაზიანებას, რის შედეგადაც ნავთობი იღვრება სასოფლო-სამეურნეო მიწებზე, ანადგურებს მოსავალს და აუვარგისს ხდის ნიადაგს. ასევე, ხშირია შემთხვევები პორტებში, როდესაც გემის დატვირთვა-გადმოტვირთვისას ხდება საწვავის ჩაღვრა აკვატორიაში, რაც იწვევს სანაპირო ზოლის დაბინძურებას. მეთევზეები და ტურისტული ობიექტები ხშირად ითხოვენ კომპენსაციას მიუღებელი შემოსავლისთვის. მეორე მხრივ, გადამზიდველ კომპანიებს სჭირდებათ დაცვა გადაჭარბებული ჯარიმებისგან და იმის მტკიცება, რომ მათ მიიღეს ყველა გონივრული ზომა ინციდენტის თავიდან ასაცილებლად ან შედეგების შესამცირებლად.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
საზღვაო ინციდენტებს არეგულირებს „საქართველოს საზღვაო კოდექსი“ და საერთაშორისო კონვენციები (MARPOL, CLC), რომელთა წევრიც არის საქართველო. ხმელეთზე მომხდარი დაღვრისას მოქმედებს „საქართველოს კანონი ნავთობისა და გაზის შესახებ“ და „საქართველოს კანონი გარემოს დაცვის შესახებ“. ზიანის ანაზღაურების ზოგადი წესები გაწერილია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსში (დელიქტური ვალდებულებები). გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ფულადი შეფასება ხდება სპეციალური ტექნიკური რეგლამენტებით. ასევე, სისხლის სამართლის კოდექსი ითვალისწინებს პასუხისმგებლობას გარემოს განზრახ ან გაუფრთხილებლობით დაბინძურებისთვის.
პროცესი: როგორ მუშაობს სპეციალისტი
ინციდენტის მოხდენისთანავე იურისტი ერთვება მტკიცებულებების შეგროვებაში (ნიმუშების აღება, აქტების შედგენა, ფოტოგადაღება). ზიანის ოდენობის დასადგენად ინიშნება საინჟინრო-ეკოლოგიური ექსპერტიზა. შემდეგ იწყება მოლაპარაკების ეტაპი დამბინძურებელსა და დაზარალებულს (ან სახელმწიფო ორგანოს) შორის. თუ შეთანხმება ვერ იქნა მიღწეული, საქმე გადადის სასამართლოში. სპეციალისტის როლი გადამწყვეტია მიზეზობრივი კავშირის დადგენასა და ზიანის ადეკვატური ოდენობის დასაბუთებაში.
რატომ Legal.ge?
ნავთობის დაღვრის საქმეები მოითხოვს სპეციფიკურ ცოდნას საზღვაო, ენერგეტიკულ და გარემოსდაცვით სამართალში. Legal.ge გაძლევთ წვდომას მაღალკვალიფიციურ იურისტებზე, რომლებსაც აქვთ მსგავსი მასშტაბური საქმეების წარმოების გამოცდილება. ჩვენი პლატფორმის მეშვეობით შეგიძლიათ იპოვოთ სპეციალისტები, რომლებიც დაიცავენ თქვენს ინტერესებს მძლავრი კორპორაციების ან სახელმწიფო სტრუქტურების წინაშე. ენდეთ Legal.ge-ს პროფესიონალებს სამართლიანი კომპენსაციის მისაღებად.
განახლდა: ...