ნიადაგის დაბინძურების სამართალი არეგულირებს მიწის რესურსების დაცვას მავნე ნივთიერებებით, ნარჩენებითა და აგროქიმიკატებით დაბინძურებისგან. საქართველოში, სადაც მიწა შეზღუდული და ძვირფასი რესურსია, ნიადაგის დაცვას განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება. კანონმდებლობა აკისრებს პასუხისმგებლობას მიწის მესაკუთრეებსა და მოსარგებლეებს ნიადაგის ნაყოფიერების შენარჩუნებასა და დაბინძურების თავიდან აცილებაზე. ეს სფერო მოიცავს როგორც სასოფლო-სამეურნეო მიწების დაცვას პესტიციდების გადაჭარბებული გამოყენებისგან, ასევე ინდუსტრიული ობიექტების ვალდებულებას, არ დააბინძურონ ნიადაგი ნავთობპროდუქტებით, მძიმე ლითონებითა და ქიმიური ნარჩენებით. სამართლებრივი მომსახურება ამ მიმართულებით აუცილებელია რისკების პრევენციისთვის, დაბინძურების ფაქტებზე რეაგირებისთვის და რემედიაციის (აღდგენის) ვალდებულებების შესასრულებლად.
რას მოიცავს ნიადაგის დაცვის სამართლებრივი მომსახურება?
სპეციალიზებული იურისტები გთავაზობენ სრულ სამართლებრივ მხარდაჭერას ნიადაგის დაცვის საკითხებში:
- ნიადაგის მდგომარეობის აუდიტი: მიწის ნაკვეთის შეძენამდე მისი ეკოლოგიური მდგომარეობის სამართლებრივი შემოწმება (ისტორიული დაბინძურების რისკები).
- ნებართვა ნაყოფიერი ფენის მოხსნაზე: მშენებლობის ან სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების დროს ნიადაგის ნაყოფიერი ფენის მოხსნისა და დასაწყობების პროექტის შეთანხმება.
- რეკულტივაციის პროექტები: საქმიანობის დასრულების შემდეგ ტერიტორიის აღდგენის (რეკულტივაციის) გეგმის მომზადება და დამტკიცება.
- დავები დაბინძურების გამო: მეზობელი ნაკვეთიდან ან საწარმოდან გავრცელებული დაბინძურებით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა.
- აგროქიმიკატების რეგულაციები: პესტიციდებისა და სასუქების შენახვა-გამოყენების წესების დაცვის სამართლებრივი უზრუნველყოფა.
- დაცვა სანქციებისგან: ნიადაგის დაბინძურების ან დეგრადაციისთვის დაკისრებული ჯარიმების გასაჩივრება.
ხშირი სიტუაციები და საჭიროებები
სამშენებლო კომპანიები ხშირად არღვევენ კანონს, როდესაც მშენებლობის დაწყებამდე არ ხსნიან ნიადაგის ნაყოფიერ ფენას (ჰუმუსს) და არ ინახავენ მას ცალკე, რაც იწვევს სოლიდურ ჯარიმებს. ფერმერები აწყდებიან პრობლემებს, როდესაც მეზობელი საწარმოდან (მაგ., ბენზინგასამართი სადგურიდან) ხდება საწვავის გაჟონვა, რაც აუვარგისს ხდის მათ სავარგულებს. ინდუსტრიულ ზონებში გავრცელებულია ე.წ. „ისტორიული დაბინძურების“ პრობლემა, როდესაც ახალი ინვესტორი ყიდულობს ძველ ქარხანას და აღმოაჩენს, რომ ნიადაგი გაჯერებულია ტოქსიკური ნივთიერებებით. ასეთ დროს საჭიროა პასუხისმგებლობის მკაფიო გამიჯვნა და გამყიდველისთვის ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
სფეროს მთავარი კანონია „საქართველოს კანონი ნიადაგის დაცვის შესახებ“, რომელიც ადგენს ნიადაგის მოვლა-პატრონობის ვალდებულებებს. ნაყოფიერი ფენის მოხსნას არეგულირებს მთავრობის ტექნიკური რეგლამენტი „ნიადაგის ნაყოფიერი ფენის მოხსნის, შენახვის, გამოყენებისა და რეკულტივაციის შესახებ“. „ნარჩენების მართვის კოდექსი“ კრძალავს ნარჩენების დაყრას ნიადაგზე. „პესტიციდებისა და აგროქიმიკატების შესახებ“ კანონი არეგულირებს სასოფლო-სამეურნეო ქიმიკატების გამოყენებას. ზიანის ანაზღაურება ხდება სამოქალაქო კოდექსისა და სპეციალური მეთოდიკის მიხედვით.
პროცესი: როგორ მუშაობს სპეციალისტი
იურისტი პირველ რიგში აფასებს ტერიტორიის სტატუსს (სასოფლო-სამეურნეო თუ არასასოფლო). თუ იგეგმება მშენებლობა, მზადდება ნიადაგის ნაყოფიერი ფენის მოხსნის პროექტი, რომელიც თანხმდება სამინისტროსთან. დაბინძურების შემთხვევაში, იურისტი იწვევს ექსპერტს სინჯების ასაღებად და ზიანის გამოსათვლელად. ეს დასკვნა გამოიყენება სასამართლოში კომპენსაციის მოსათხოვად ან სახელმწიფო ორგანოებთან მოლაპარაკებისას რემედიაციის პირობებზე.
რატომ Legal.ge?
ნიადაგი არა მხოლოდ ბუნებრივი რესურსია, არამედ ძვირადღირებული კერძო საკუთრება. მისი დაბინძურება ამცირებს ქონების ღირებულებას და ქმნის სამართლებრივ პრობლემებს. Legal.ge გაძლევთ წვდომას იურისტებზე, რომლებიც დაგეხმარებიან მიწის რესურსების დაცვაში. ჩვენი პლატფორმის სპეციალისტები უზრუნველყოფენ, რომ თქვენი საქმიანობა შეესაბამებოდეს ნიადაგის დაცვის სტანდარტებს და დაგიცავენ უსაფუძვლო ჯარიმებისგან. იზრუნეთ თქვენს მიწაზე Legal.ge-სთან ერთად.
განახლდა: ...