ველური ბუნების სამართალი საქართველოში გარემოს დაცვის კანონის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ნაწილია: იგი ფარავს ბუნებრივი ეკოსისტემების დაცვას, ველურ მცენარეთა და გარეულ ცხოველთა რესურსებით სარგებლობას, გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი სახეობების რეჟიმს და დაცული ტერიტორიების სისტემას. ამ გვერდზე თქვენ ნახავთ ამ ოთხი ფენის სრულ აღწერას და იმას, რასაც თითოეული მათგანი მოითხოვს საქმიანობის სუბიექტისგან.
ბუნებრივი ეკოსისტემების დაცვა
ბუნებრივი ეკოსისტემები, ლანდშაფტები და ტერიტორიები დაცული უნდა იყოს დაბინძურების, დარღვევის, დაზიანების, დეგრადაციის, გამოფიტვისა და დაშლისაგან. ეს ზოგადი მიზანი კონკრეტულ დაცვას ექვემდებარება ობიექტების ჩამონათვალით: ზღვის სანაპირო ზოლი; ჭაობები, წყაროსთავები, წყალსატევების და მდინარეების სათავეები, მყინვარები, მღვიმეები; სუბალპური და ჭალის ტყეები; ძვირფასი ტყის მასივები; მწვანე ზონის ტყეები; სანიტარიული დაცვის ზონები და ტერიტორიები.
ბუნებრივი ეკოსისტემების, ლანდშაფტებისა და ტერიტორიების გამოყენებასთან და მართვასთან დაკავშირებული ნებისმიერი საქმიანობა და მათი მართვის რეჟიმი ხორციელდება გარემოს დაცვის ნორმებისა და მოთხოვნების გათვალისწინებით, ხოლო ამ საკითხებს — მიწათსარგებლობის დაგეგმვისა და ზონირების ჩათვლით — განსაზღვრავს საქართველოს კანონმდებლობა. ეს ნიშნავს, რომ ველურ ბუნებაზე ზემოქმედების ნებისმიერი პროექტი ორმაგი შემოწმების წინაშე დგას: ეკოსისტემის დაცვის მიზნისა და გამოყენების რეგულაციის მიმართ.
ველურ მცენარეთა და გარეულ ცხოველთა დაცვა
ველურ მცენარეთა და გარეულ ცხოველთა რესურსების თვითაღწარმოებისა და ბიომრავალფეროვნების შენარჩუნებისთვის მათი გარემოდან ამოღება მკაცრად ლიმიტირებულია და ლიცენზირებას ექვემდებარება — გარდა ტყის კოდექსით გათვალისწინებული ტყის მართვის ორგანოს მიერ ხეტყის დამზადების მიზნით ჩატარებული აუქციონის შედეგად ხეტყის დამზადების უფლების მინიჭებისა. ლიცენზირება აქ ბუნებრივი რესურსის ამოღების კონტროლის ინსტრუმენტია: სახელმწიფო წინასწარ ადგენს დასაშვებ მოცულობებს.
აკრძალულია ყოველი ქმედება, რომელმაც შეიძლება ზიანი მიაყენოს ველურ მცენარეთა და გარეულ ცხოველთა სამყაროს, საბინადრო გარემოს, გამრავლების არეალებს და სამიგრაციო გზებს. ეს აკრძალვა ფართოა და მოიცავს არა მხოლოდ პირდაპირ მოპოვებას, არამედ ჰაბიტატის დაზიანებასაც — საბინადრო გარემოს დაცვა ველური ბუნების სამართლის ცენტრალური ელემენტია. საქართველოში ველურ მცენარეთა და გარეულ ცხოველთა დაცვისა და სარგებლობის წესს ადგენს საქართველოს კანონმდებლობა.