ავტორის უფლება შემოქმედლებისთვის
ყოველი შემოქმედლისთვის საავტორო უფლების სამი საყრდენი კითხვა „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის ოთხი მუხლით პასუხობს: რა ხდება დაცული და რა არასოდეს (მუხლი 5); როდის და როგორ იბადება უფლება — ყოველგვარი ფორმალობის გარეშე (მუხლი 9); რომელი პირადი უფლებები არასოდეს ტოვებენ ავტორს (მუხლი 17); და რას შეუძლია ავტორს ქონებრივ სფეროში — ლიცენზიასა თუ გასხვისებაში (მუხლი 18). ამ გვერდზე ეს ოთხი ბლოკი ერთად განვმარტავთ ისე, როგორც პრაქტიკოს შემოქმედს სჭირდება.
რა იცავს კანონი და რას არა — მუხლი 5
საავტორო უფლება ვრცელდება მეცნიერების, ლიტერატურისა და ხელოვნების ნაწარმოებებზე, რომლებიც ინტელექტუალურ-შემოქმედებითი საქმიანობის შედეგია — განურჩევლად დანიშნულებისა, ავკარგიანობისა, ჟანრისა, მოცულობისა, გამოხატვის ფორმისა და საშუალებისა. დაცვა ეხება ნაწარმოებს, რომელიც ობიექტური ფორმით არსებობს — გამოცემა ან საჯარო გაცნობა აუცილებელი არაა. მაგრამ აქვეა საზღვარიც: საავტორო უფლება არ ვრცელდება იდეებზე, მეთოდებზე, პროცესებზე, სისტემებზე, საშუალებებზე, კონცეფციებზე, პრინციპებზე, აღმოჩენებსა და ფაქტებზე — მაშინაც კი, თუ ისინი ნაწარმოებშია გამოხატული. ანუ იდეა თავისუფალია, ფორმა კი — დაცული; სწორედ ეს განსხვავება განსაზღვრავს, რას შეიძლება მოითხოვოს ავტორმა და რას არა.
უფლების დაბადება ფორმალობების გარეშე — მუხლი 9
საავტორო უფლება ნაწარმოებზე წარმოიშობა მისი შექმნის მომენტიდან. ნაწარმოები შექმნილად ითვლება, როდესაც ის რაიმე ობიექტური ფორმით არის გამოხატული — აღქმისა და რეპროდუცირების საშუალებას რომ იძლევა. რეგისტრაცია, სპეციალური გაფორმება ან სხვა ფორმალობა აუცილებელი არაა: ტექსტი, დაწერილი რვეულშივე, უკვე დაცულია. ავტორს თავისი უფლების განცხადებისთვის შეუძლია გამოიყენოს საავტორო უფლების დაცვის ნიშანი, რომელიც ნაწარმოების ყოველ ეგზემპლარზე დაისმება და სამი ელემენტისგან შედგება: © ნიშნის, უფლების მფლობელის სახელის და ნაწარმოების პირველი გამოცემის წლის. ეს ნიშანი უფლებას არ ქმნის — ის მხოლოდ მის განცხადებას ემსახურება.