მუსიკის ლიცენზირების საფუძველი — ქონებრივი უფლებები
მუსიკის ლიცენზირება საავტორო უფლების კანონით განსაზღვრულ ქონებრივ უფლებებზეა აგებული. ავტორს ან საავტორო უფლების სხვა მფლობელს აქვს ნაწარმოების ნებისმიერი სახით გამოყენების განსაკუთრებული უფლება — ეს ნიშნავს უფლებას, განახორციელოს, ნება დართოს ან აკრძალოს ნაწარმოების რეპროდუცირება, გავრცელება, იმპორტირება, საჯარო ჩვენება, საჯარო შესრულება, საჯარო გადაცემა — პირველი ან ხელახალი, სადენით ან უმავთულო კავშირგაბმულობის მეშვეობით, ისე რომ ნაწარმოები ნებისმიერი პირისთვის იყოს ხელმისაწვდომი მის მიერ არჩეულ დროს და ადგილიდან — აგრეთვე თარგმნა და გადამუშავება. მუსიკისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი სწორედ საჯარო შესრულებისა და საჯარო გადაცემის უფლებებია: კონცერტი, რადიოეთერი, ტელეეთერი და სტრიმინგ პლატფორმა სხვადასხვა გამოყენების სახია, რომელთა დაშვებაც ლიცენზიით ხდება — და თითოეული მათგანისთვის ცალკე გათვალისწინებაა საჭირო, თუნდაც ერთსა და იმავე ჩანაწერზე საუბროდ. რეპროდუცირება და გავრცელება ფიზიკურ და ციფრულ ასლებს აწესრიგებს, იმპორტირება კი — საზღვარგარეთ დამზადებული ასლების შემოტანას. ავტორს ან უფლების მფლობელს ჰონორარის მიღების უფლებაც აქვს ნაწარმოების ნებისმიერი სახით გამოყენებისათვის. ამასთან, საქართველოში ავტორის მიერ ან მისი თანხმობით ნაწარმოების ასლის პირველი გაყიდვით ამოიწურება ავტორის უფლება ასლის შემდგომ გავრცელებაზე ქვეყნის ფარგლებში — ეს წესი ფიზიკური ასლების ბაზარს ეხება და ლიცენზირების სფეროს ზუსტად განსაზღვრავს.
შემსრულებლისა და ფონოგრამის უფლებები
მუსიკის გამოყენება არ ამოიწურება მხოლოდ ავტორის უფლებით: შემსრულებელს თავის შესრულებაზე აქვს პირადი და ქონებრივი უფლებები — სახელის უფლება, შესრულების დაცვა დამახინჯებისაგან და შესრულების ნებისმიერი ფორმით გამოყენების უფლება ჰონორარის მიღების ჩათვლით. ამიტომ ჩანაწერი მუსიკის კომერციული გამოყენება რამდენიმე უფლების ლიცენზირებას მოითხოვს ერთდროულად — ავტორის, შემსრულებლისა და ფონოგრამის მწარმოებლის თანხმობა ერთად უნდა იყოს უზრუნველყოფილი. განსაკუთრებული წესი შეეხება სამსახურებრივ შესრულებას: ასეთ შესრულებაზე შემსრულებელს სახელის უფლება რჩება, ხოლო გამოყენების განსაკუთრებული უფლება ეკუთვნის იმ პირს, რომელთანაც მას შრომითი ურთიერთობა აქვს, თუ ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული — დამსაქმებლისთვის ეს ნიშნავს, რომ უფლება სწორედ მასთან არის, მაგრამ მხოლოდ ნაგულისხმევად.