შესავალი: რა არის ბრიჯ დაფინანსება?
ბრიჯ დაფინანსება (Bridge Financing) არის მოკლევადიანი დაფინანსების ფორმა, რომელიც გამოიყენება კომპანიის (ხშირად სტარტაპის) კაპიტალის საჭიროების დასაფარად მსხვილ საინვესტიციო რაუნდებს შორის. როგორც სახელი მიანიშნებს, ეს არის "ხიდი", რომელიც აკავშირებს კომპანიის მიმდინარე მდგომარეობას მომავალ, უფრო დიდ დაფინანსებამდე (მაგ. Seed რაუნდიდან Series A-მდე). საქართველოში სტარტაპ ეკოსისტემის განვითარებასთან ერთად, ბრიჯ დაფინანსება სულ უფრო პოპულარული ხდება. ის ჩვეულებრივ ფორმდება კონვერტირებადი სესხის (Convertible Note) ან SAFE (Simple Agreement for Future Equity) ხელშეკრულების სახით. ეს ინსტრუმენტი კრიტიკულია იმ მომენტში, როდესაც კომპანიას სჭირდება ფული სწრაფად, რათა მიაღწიოს კონკრეტულ ეტაპს (Milestone), რაც შემდგომში გაზრდის მის ღირებულებას (Valuation).
რას მოიცავს ეს მომსახურება?
ბრიჯ დაფინანსების სამართლებრივი უზრუნველყოფა მოითხოვს სპეციფიკურ ცოდნას ვენჩურულ გარიგებებში:
- ხელშეკრულების სტრუქტურირება: გადაწყვეტა, თუ რომელი ინსტრუმენტია უკეთესი: კონვერტირებადი სესხი (ვალი) თუ SAFE (კაპიტალის დაპირება).
- პირობების დრაფტინგი: ისეთი კრიტიკული პირობების გაწერა, როგორიცაა: ფასდაკლება (Discount Rate), შეფასების ჭერი (Valuation Cap), საპროცენტო განაკვეთი და დაფარვის ვადა.
- კონვერსიის მექანიზმები: დეტალური გაწერა იმისა, თუ რა შემთხვევაში (მაგ. ახალი ინვესტიცია, კომპანიის გაყიდვა) და რა პირობებით გარდაიქმნება ვალი აქციებად.
- არსებულ ინვესტორებთან ურთიერთობა: თანხმობების მოპოვება და კორპორაციული დოკუმენტების (მაგ. წესდების) შესაბამისობაში მოყვანა.
- Negotiation: მოლაპარაკებებში ჩართვა ინვესტორსა და კომპანიას შორის საუკეთესო პირობების მისაღწევად.
ხშირად გავრცელებული სიტუაციები
ბრიჯ დაფინანსება გამოიყენება კონკრეტულ სცენარებში:
- ფულადი სახსრების ამოწურვა (Cash Runway): სტარტაპს ეწურება ფული Series A რაუნდამდე და სჭირდება დამატებითი 6 თვე პროდუქტის დასასრულებლად.
- მოლაპარაკების გაჭიანურება: ძირითადი ინვესტიციის დახურვა ჭიანურდება ბიუროკრატიული მიზეზების გამო, და კომპანიას სჭირდება ოპერირების გაგრძელება.
- სწრაფი ზრდის შესაძლებლობა: გამოჩნდა მოულოდნელი შესაძლებლობა (მაგ. კონკურენტის ყიდვა), რისთვისაც საჭიროა სწრაფი კაპიტალი.
- IPO-სთვის მზადება: კომპანიას სჭირდება დაფინანსება ბირჟაზე გასვლის ხარჯების დასაფარად.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
ბრიჯ დაფინანსების ინსტრუმენტები ეფუძნება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსს (სესხის ხელშეკრულება) და „მეწარმეთა შესახებ“ კანონს. ახალმა კანონმა მეწარმეთა შესახებ (2021) მნიშვნელოვნად გაამარტივა კონვერტირებადი ინსტრუმენტების გამოყენება, შემოიტანა რა „პირობითი კაპიტალისა“ და „ნებისმიერი კლასის აქციების“ ცნებები. ეს საშუალებას აძლევს მხარეებს, კანონიერად გააფორმონ შეთანხმება ვალის კაპიტალში კონვერსიის შესახებ წინასწარ განსაზღვრული პირობებით, რაც ადრე პრობლემატური იყო. ინვესტორთა უფლებების დაცვა უზრუნველყოფილია სახელშეკრულებო სამართლით.
მომსახურების პროცესი
პროცესი მოიცავს:
- პირობების შეთანხმება (Term Sheet): ძირითადი კომერციული პირობების (თანხა, Cap, Discount) შეთანხმება.
- დოკუმენტაციის მომზადება: Convertible Note ან SAFE ხელშეკრულების შედგენა.
- კორპორაციული გადაწყვეტილება: პარტნიორთა/აქციონერთა კრების ოქმის მომზადება სესხის დაშვების შესახებ.
- ხელმოწერა და თანხის ჩარიცხვა: გარიგების დახურვა.
- კონვერსია (მომავალში): როდესაც დგება ტრიგერი (მაგ. ახალი რაუნდი), იურისტი აფორმებს კაპიტალის გაზრდას და წილების გადაცემას.
რატომ Legal.ge?
ბრიჯ დაფინანსება სარისკოა როგორც ინვესტორისთვის, ისე დამფუძნებლისთვის. არასწორად გაწერილი პირობები (მაგ. ძალიან დაბალი Valuation Cap) შეიძლება ნიშნავდეს დამფუძნებლის წილის ზედმეტ განზავებას (Dilution) მომავალში. Legal.ge გაძლევთ წვდომას სტარტაპ-იურისტებზე, რომლებსაც ესმით ვენჩურული მათემატიკა და დაგიცავენ "ტოქსიკური" პირობებისგან.
განახლდა: ...