დირექტორთა საბჭოს ფორმირება და შემადგენლობა

დირექტორთა საბჭოს (ან სამეთვალყურეო საბჭოს) სწორი ფორმირება და კომპოზიცია არის კორპორაციული მმართველობის ქვაკუთხედი ნებისმიერი საშუალო და მსხვილი ბიზნესისთვის საქართველოში. ეფექტური საბჭო არ არის მხოლოდ კანონის მოთხოვნა სააქციო საზოგადოებებისთვის, არამედ სტრატეგიული აქტივი, რომელსაც შეუძლია კომპანიის ღირებულების გაზრდა, რისკების შემცირება და ინვესტორთა ნდობის მოპოვება. „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს ახალი კანონის ამოქმედებამ მნიშვნელოვნად შეცვალა მიდგომები საბჭოს სტრუქტურის მიმართ, განსაკუთრებით დამოუკიდებელი დირექტორების როლისა და კომიტეტების შექმნის კუთხით. კომპანიებს სჭირდებათ ბალანსი აღმასრულებელ და არააღმასრულებელ დირექტორებს შორის, ასევე მრავალფეროვანი უნარების მქონე წევრები, რათა უზრუნველყონ ობიექტური და კომპეტენტური ზედამხედველობა მენეჯმენტზე. Legal.ge-ს პლატფორმაზე წარმოდგენილი კორპორაციული მართვის ექსპერტები დაგეხმარებიან ისეთი საბჭოს ჩამოყალიბებაში, რომელიც იქნება არა უბრალოდ ფორმალური ორგანო, არამედ ბიზნესის წარმატების რეალური მამოძრავებელი ძალა.

რას მოიცავს საბჭოს ფორმირებისა და კომპოზიციის მომსახურება?

საბჭოს ფორმირების სერვისი კომპლექსური პროცესია, რომელიც სცდება მხოლოდ კანდიდატების შერჩევას. ის მოიცავს საბჭოს არქიტექტურის შექმნას კანონმდებლობისა და საუკეთესო პრაქტიკის შესაბამისად. მომსახურება მოიცავს:

• სტრუქტურის დიზაინს: იმის განსაზღვრა, სჭირდება თუ არა თქვენს კომპანიას (შპს-ს შემთხვევაში) სამეთვალყურეო საბჭო, თუ საკმარისია დირექტორთა საბჭო, და როგორი უნდა იყოს წევრთა ოპტიმალური რაოდენობა.
• დამოუკიდებელი დირექტორების შერჩევას: კრიტერიუმების შემუშავება დამოუკიდებელი წევრებისთვის, რომლებიც არ არიან აფილირებული კომპანიასთან და შეუძლიათ ობიექტური გადაწყვეტილებების მიღება (რაც სავალდებულოა ანგარიშვალდებული საწარმოებისთვის).
• კომიტეტების ჩამოყალიბებას: აუდიტის, რისკების მართვის, ნომინაციებისა და ანაზღაურების კომიტეტების შექმნა, მათი დებულებების (Charter) გაწერა და ფუნქციების განაწილება.
• უფლებამოსილებათა გამიჯვნას: მკაფიო ზღვარის გავლება სამეთვალყურეო საბჭოსა და დირექტორატს (მენეჯმენტს) შორის, რათა თავიდან იქნეს აცილებული ფუნქციების დუბლირება და კონფლიქტი.
• მრავალფეროვნების (Diversity) სტრატეგიას: საბჭოს დაკომპლექტება სხვადასხვა კვალიფიკაციის, გამოცდილებისა და გენდერული ნიშნის მიხედვით, რაც ზრდის გადაწყვეტილების მიღების ხარისხს.

რეალური სიტუაციები, როდესაც გჭირდებათ ეს მომსახურება

საბჭოს სწორი ფორმირება კრიტიკულია კომპანიის განვითარების გარდამტეხ ეტაპებზე:

• გარდაქმნა სააქციო საზოგადოებად: თუ შპს გარდაიქმნება სს-ად, კანონი იმპერატიულად ითხოვს სამეთვალყურეო საბჭოს შექმნას. იურისტები უზრუნველყოფენ ამ პროცესის უხარვეზოდ წარმართვას.
• უცხოური ინვესტიციის მოზიდვა: ინსტიტუციონალური ინვესტორები (მაგ. EBRD, ADB) ხშირად ითხოვენ დამოუკიდებელი წევრის ყოლას საბჭოში, როგორც ინვესტიციის წინაპირობას.
• ოჯახური ბიზნესის კორპორატიზაცია: როდესაც ოჯახური ბიზნესი იზრდება და სჭირდება პროფესიონალური მართვა, საჭიროა საოჯახო საბჭოსა და ბიზნეს საბჭოს გამიჯვნა და გარე დირექტორების მოწვევა.
• კრიზისული სიტუაციები: კომპანიაში არსებული კონფლიქტების დროს, დამოუკიდებელი საბჭოს წევრების შეყვანა ეხმარება მხარეებს ობიექტური მედიაციასა და სწორი სტრატეგიული გადაწყვეტილებების მიღებაში.

საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო და რეგულაციები

საბჭოს ფორმირების საკითხები რეგულირდება „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონით. კანონი ადგენს, რომ სააქციო საზოგადოებაში სამეთვალყურეო საბჭო სავალდებულოა (გარდა მცირე სს-ებისა, სადაც წესდება სხვაგვარად არეგულირებს), ხოლო შპს-ში — ნებაყოფლობითი. კანონი ასევე განსაზღვრავს „დამოუკიდებელი დირექტორის“ ცნებას და კრიტერიუმებს, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია „ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ“ კანონით განსაზღვრული ანგარიშვალდებული საწარმოებისთვის. გარდა ამისა, საქართველოს ეროვნული ბანკის კორპორაციული მართვის კოდექსი კომერციული ბანკებისთვის აწესებს მკაცრ მოთხოვნებს საბჭოს კომპოზიციასთან დაკავშირებით. პროფესიონალი იურისტი უზრუნველყოფს თქვენი საბჭოს სრულ შესაბამისობას ამ რეგულაციებთან.

მომსახურების მიღების პროცესი

Legal.ge-ზე საბჭოს ფორმირების სერვისი მოიცავს შემდეგ ნაბიჯებს:

1. არსებული მდგომარეობის დიაგნოსტიკა: მმართველობის არსებული სტრუქტურისა და წესდების ანალიზი.
2. საჭიროებების განსაზღვრა: კომპანიის სტრატეგიული მიზნებიდან გამომდინარე, საჭირო კომპეტენციების (Skill Matrix) შედგენა.
3. სამართლებრივი დოკუმენტაციის მომზადება: საბჭოს დებულების, კომიტეტების დებულებებისა და წევრებთან გასაფორმებელი ხელშეკრულებების დრაფტინგი.
4. კანდიდატების შეფასება: პოტენციური წევრების შესაბამისობის შემოწმება კანონის მოთხოვნებთან (ინტერესთა კონფლიქტი, დამოუკიდებლობა).
5. იმპლემენტაცია: პარტნიორთა/აქციონერთა კრების ჩატარება და საბჭოს არჩევის რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში.

რატომ უნდა აირჩიოთ Legal.ge?

ძლიერი საბჭო არის კომპანიის სტაბილურობის გარანტი. Legal.ge გაძლევთ წვდომას ექსპერტებზე, რომლებსაც აქვთ გამოცდილება როგორც ადგილობრივი, ისე საერთაშორისო კომპანიების საბჭოების ფორმირებაში. ჩვენ არ ვქმნით „ქაღალდის საბჭოებს“; ჩვენ ვქმნით ქმედით ორგანოებს, რომლებიც იცავენ აქციონერთა ინტერესებს და უზრუნველყოფენ კომპანიის მდგრად განვითარებას. ენდეთ პროფესიონალებს კორპორაციული მმართველობის არქიტექტურის შექმნაში.