სერვისის შესახებ
რეესტრში რეგისტრაცია სამეწარმეო საზოგადოებების შესახებ კანონის ერთ-ერთი ცენტრალური ინსტიტუტია: მარეგისტრირებელი ორგანო მეწარმეთა და არასამეწარმეო იურიდიულ პირთა რეესტრს აწარმოებს, ხოლო საზოგადოების სიცოცხლის განმავლობაში ყოველი მნიშვნელოვანი ცვლილება სწორედ ამ რეესტრში უნდა აისახოს. წინამდებარე გვერდი ეყრდნობა კანონის ოთხ მუხლს: მუხლი 8 განმარტავს რეგისტრაციის ვალდებულებას და რეესტრის ადმინისტრირებას, მუხლი 12 — რეგისტრირებულ მონაცემთა ცვლილების რეგისტრაციას, მუხლი 13 — რეესტრის საჯაროობას, ხოლო მუხლი 18 — მარეგისტრირებელი ორგანოს შეტყობინებათა ჩაბარების წესს.
რეგისტრაციის ვალდებულება და ცვლილებების რეგისტრაცია
მეწარმის რეგისტრაცია სავალდებულოა და მოიცავს როგორც სახელმწიფო, ისე საგადასახადო რეგისტრაციას (მუხლი 8). რეესტრის მონაცემების რეგისტრაციის, ცვლილებებისა და გაუქმების შესახებ ინფორმაცია ორგანო ელექტრონულად უგზავნის შემოსავლების სამსახურს. მუხლი 12 აწესრიგებს კანონით გათვალისწინებულ მონაცემთა ცვლილებას: იგი რეესტრში უნდა დარეგისტრირდეს და ძირითად წესად საზოგადოების ხელმძღვანელობასა და წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი პირის მიმართვის საფუძველზე ხორციელდება, თუ წესდებით ან წარდგენილი გარიგებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. გარდა ამისა, კანონი ცალკე განიხილავს წილის გასხვისებისა და მემკვიდრეობით გადაცემის შემთხვევებს: შესაბამისი ცვლილება შეიძლება განხორციელდეს გამსხვისებელი პარტნიორის, შემძენის ან მემკვიდრის მოთხოვნით, ხოლო განთავსებულ კაპიტალში წილობრივი მონაწილეობის ცვლილება — შესაბამისი პარტნიორის მიმართვით. საფირმო სახელწოდების ცვლილების მოთხოვნა საავტორო უფლებების შესახებ კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევაში საქპატენტსაც შეუძლია წარადგინოს.
წესდების ცვლილებას, თუ სადამფუძნებლო შეთანხმებით სხვა წესი არ არის დადგენილი, ხელს აწერს საერთო კრების თავმჯდომარე; ნოტარიუსის დასწრებისას ოქმს ნოტარიუსიც ადგენს. ცვლილების განსახორციელებლად წარდგენილი გარიგება დამოწმებული უნდა იყოს კანონით დადგენილი წესით, ხოლო სადამფუძნებლო შეთანხმების ცვლილების მოთხოვნისას ცვლილების ტექსტთან ერთად კონსოლიდირებული ტექსტი წარედგინება — მისი ხარვეზი რეგისტრაციის შემაფერხებელი გარემოებაა. ამ წესებიდან გამომდინარე, რეესტრში თითოეული შეტყობინება განსაზღვრული ფორმით და სრული საბუთებით უნდა მომზადდეს.
რეესტრის საჯაროობა
მუხლი 13-ის თანახმად, რეესტრში რეგისტრირებული მონაცემები საჯაროა: ნებისმიერ პირს უფლება აქვს გაეცნოს მას და მარეგისტრირებელი ორგანოსგან ამონაწერი მიიღოს. ამონაწერი გაიცემა მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრულ ვადაში და საფასურის გადახდის შემდეგ; იგი მზადდება რეესტრისა და შეზღუდვების შესახებ სხვა რეესტრების მონაცემების საფუძველზე და ასახავს მის მომზადების მომენტისთვის ძალაში მყოფ მდგომარეობას. რეგისტრაციის დროს წარდგენილი დოკუმენტების ელექტრონული ასლები ერთიან პორტალზე ყველასთვის ხელმისაწვდომია. რეესტრის ეს გამჭვირვალობა საზოგადოების პარტნიორისთვის და მის კონტრაგენტისთვის სანდოობის წყაროა: მესამე პირი საზოგადოებაზე ინფორმაციას სწორედ რეესტრიდან იღებს და მასზე დაყრდნობით აფასებს პარტნიორობის რისკს.
შეტყობინებათა ჩაბარება
მუხლი 18 ადგენს მარეგისტრირებელი ორგანოს შეტყობინების ჩაბარების წესს: ის ჩაბარებულად მიიჩნევა მეწარმის მიერ გაცნობისთანავე, იურიდიულ მისამართზე ჩაბარების მომენტიდან ან ელექტრონულ მისამართზე განთავსებიდან მე-15 დღეს — თუ არ დასტურდება ადრესატის მიერ უფრო ადრე გაცნობა. ელექტრონული მისამართი არის ერთიანი ელექტრონული პორტალის ფარგლებში მეწარმისთვის მიკუთვნებული ავტორიზებული მომხმარებლის გვერდი — ეს ნიშნავს, რომ პორტალზე ატვირთული შეტყობინების თვალის დევნება მეწარმის საკუთარი ინტერესია: ვადების მიმდინარეობა გაცნობაზე არ ჩერდება. საკომუნიკაციო საშუალებების ეს წესი ცვლილებების რეგისტრაციის პროცესსაც აძრავებს: ხელმძღვანელობა-წარმომადგენლობის პირის მოქმედება და შეტყობინებათა მიღება ერთი და იმავე სისტემით წესრიგდება. ცალკე წესი ეხება წილზე საკუთრების წინასწარ რეგისტრაციას: იგი საჯარო რეესტრის შესახებ კანონით უძრავ ნივთზე უფლების წინასწარი რეგისტრაციისთვის დადგენილი წესით ხორციელდება; ხოლო თუ წილის შემძენმა საკუთრების რეგისტრაციასთან ერთად იმ საკითხთან დაკავშირებული ცვლილებაც მოითხოვა, რომლის გადაწყვეტილებაც მას, როგორც წილის მესაკუთრეს, შეეძლო მიეღო, წილის მესაკუთრედ რეგისტრაციის შემდეგ უფლებამოსილი პირის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მის მიერ მიღებულად მიიჩნევა.
ხშირად დასმული კითხვები
ვის მიმართვით რეგისტრირდება ცვლილება?
ძირითად წესად — ხელმძღვანელობასა და წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი პირის მიმართვით; წილის გასხვისებისას — გამსხვისებელი პარტნიორის ან შემძენის, მემკვიდრეობისას — მემკვიდრის მოთხოვნით; გარდა ამისა, განთავსებულ კაპიტალში წილობრივი მონაწილეობის ცვლილება შესაბამისი პარტნიორის მიმართვითაც ხორციელდება (მუხლი 12).
ვინ აწერს ხელს წესდების ცვლილებას?
საერთო კრების თავმჯდომარე, თუ სადამფუძნებლო შეთანხმებით სხვა წესი არ არის დადგენილი; ნოტარიუსის დასწრებისას ოქმს ნოტარიუსიც ადგენს და ხელს აწერს (მუხლი 12).
შეიძლება თუ არა რეესტრის გაცნობა ყველას?
დიახ — რეესტრში რეგისტრირებული მონაცემები საჯაროა და ნებისმიერ პირს შეუძლია მათი გაცნობა; ამონაწერი კი გაიცემა დადგენილ ვადაში და საფასურის გადახდის შემდეგ (მუხლი 13).
როდის ითვლება შეტყობინება ჩაბარებულად?
გაცნობისთანავე, იურიდიულ მისამართზე ჩაბარებისას ან ელექტრონულ მისამართზე განთავსებიდან მე-15 დღეს, თუ უფრო ადრე გაცნობა არ დასტურდება (მუხლი 18).
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
ჩვენ მოვამზადებთ რეესტრში შესატანი ცვლილების სრულ პაკეტს — მიმართვიდან დამოწმებულ გარიგებამდე და კონსოლიდირებულ ტექსტამდე; განვმარტავთ, ვის ეკისრება მიმართვა თითოეულ შემთხვევაში, და დავიცავთ ვადებს შეტყობინებათა მიმართებაში. მიმართეთ — რეესტრი თქვენს საზოგადოებას უცდომელად და დროულად ასახავდეს, ხოლო თითოეული ცვლილება — მიმართვიდან დამოწმებულ გარიგებამდე და კონსოლიდირებულ ტექსტამდე — კანონის მოთხოვნების სრულ შესაბამისობაში გაივლიდეს.