სტარტაპის დაფინანსების კონსულტაცია

სასესხო ფასიანი ქაღალდები დაფინანსების ინსტრუმენტად

სტარტაპის დაფინანსება მხოლოდ კაპიტალის ზრდით არ ამოიწურება. „მეწარმეთა შესახებ“ კანონის მუხლი 34-1 სამეწარმეო საზოგადოებას უფლებას აძლევს, გამოუშვას სასესხო ფასიანი ქაღალდები. სასესხო ფასიანი ქაღალდი გულისხმობს საზოგადოების მიმართ ფულად მოთხოვნას — ეს ინსტრუმენტი ინვესტორს კრედიტორის პოზიციას ანიჭებს საწესდებო კაპიტალში მონაწილეობის გარეშე. ასეთი ქაღალდი შეიძლება გამოშვებული იყოს პერიოდული პროცენტის (კუპონის) გადახდის პირობით ან მის გარეშე, და მას შეიძლება ერთოდეს სხვა უფლებებიც, მათ შორის, აქციად კონვერტაციის უფლება — სწორედ ეს ჰიბრიდული ფორმა ხდის მას სტარტაპული დაფინანსების ერთ-ერთ მოქნილ ინსტრუმენტად, რადგან რისკსა და შემოსავალს ერთ ქაღალდში აერთიანებს.

გამოშვების პირობები აქ ცენტრალური როლისაა: მათში ან წესდებაში შეიძლება დადგინდეს ცალკეული უფლებამოსილებები, რომლებსაც განახორციელებს სასესხო ფასიანი ქაღალდების მფლობელთა კრება, მათ შორის ვალდებულების რესტრუქტურიზაციასთან დაკავშირებული საკითხები. გამოშვების პირობები უნდა დაერთოს ემისიის პროსპექტს ან ეკვივალენტურ დოკუმენტს, ხოლო სასესხო ფასიანი ქაღალდების შეძენით პირი თანხმდება ამ პირობებს. პრაქტიკული დასკვნა: კონვერტაციის, კუპონისა და რესტრუქტურიზაციის წესების ზუსტი ფორმულირება ინვესტორთან მოლაპარაკების ბირთვია — გაურკვეველი პირობა მოგვიანებით ორივე მხარისთვის ძვირად ჯდება.

წილების გამოშვება და ნებადართული კაპიტალი

კაპიტალის ზრდის გზას მუხლი 136 აწესრიგებს. წილი განთავსებულად მიიჩნევა, თუ ის გასცა შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებამ სხვა პირზე გარკვეული საზღაურის სანაცვლოდ, მიუხედავად იმისა, მიღებული აქვს თუ არა საზოგადოებას ეს საზღაური. გამოშვებული წილები რეესტრში აღირიცხება და განთავსებამდე უფლებებსა და მოვალეობებს არ წარმოშობს; განთავსებას საზოგადოების ხელმძღვანელი ორგანო ახორციელებს.

მომავალი რაუნდებისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ნებადართული წილის ინსტიტუტი: წილი, რომელიც პარტნიორთა გადაწყვეტილების შესაბამისად შესაძლოა მომავალში იქნეს გამოშვებული და განთავსებული, ნებადართული წილია. მისი ოდენობა, კლასი, კაპიტალში წილი და ნომინალური ღირებულება სადამფუძნებლო შეთანხმებაში უნდა აისახოს. ნებადართული წილების ფარგლებში გამოშვების გადაწყვეტილება შეიცავს წილების ოდენობას, ნომინალურ ღირებულებას და კლასს, ხოლო შესაძლოა — განთავსების ვადას, მინიმალურ ფასს ან სხვა პირობებს. წესდებით შეიძლება დადგინდეს განუთავსებელი წილების გაუქმებაც, რაც გამოშვებული წილების ოდენობის შემცირებით აისახება — ეს მექანიზმი დაგეგმილი ინვესტიციის გაუქმებისას იმუშავებს და კაპიტალს დაუსრულებლად გაბერილ სტრუქტურას აღარ უშვებს.