ლატარიის სამართალი საქართველოში ერთი კანონის — „ლატარიის, აზარტული და სხვა მომგებიანი თამაშობების შესახებ“ საქართველოს კანონის — გარშემო ჯგუფდება: ის განსაზღვრავს სახელმწიფოს რეგულირების მიზნებს, ლატარიის ორგანიზატორის პროცედურულ ვალდებულებებს შემოსავლების სამსახურის წინაშე, გათამაშების ჩატარების წესებს და დაბეგვრა-აღრიცხვის საფუძვლებს. ამ გვერდზე ჩვენ სრულად ვხსნით ამ სისტემას იმ მუხლების საფუძველზე, რომლებითაც ის დღეს მოქმედებს. Legal.ge ეხმარება როგორც მოქმედ, ისე დამწყებ ორგანიზატორებს ამ მოთხოვნების ზუსტ შესრულებაში.
კანონის მიზანი: სახელმწიფო რეგულირება და მომხმარებლის დაცვა
კანონის მეორე მუხლი ამკვითვის: ამ კანონის მიზანია საქართველოში ლატარიების, აზარტული და მომგებიანი თამაშობების სფეროს სახელმწიფო რეგულირება, მოქალაქეთა კანონიერი ინტერესებისა და მომხმარებელთა უფლებების დაცვის უზრუნველყოფა „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად. აქედან გამომდინარე, ლატარიის სამართალი ორმხრივი ბალანსით არის აგებული: ერთი მხრივ, სახელმწიფო აწესრიგებს სფეროს და მეთვალყურეობს მას, მეორე მხრივ კი — იცავს მოთამაშის, როგორც მომხმარებლის, კანონიერ ინტერესებს.
თანხმობის ინსტიტუტი ლატარიის სამართალში სავალდებულო წინასასამართლო ფილტრს წარმოადგენს: სანამ ბილეთი გაიყიდება და მოთამაშე მოლოდინს შეიძენს, სახელმწიფო ორგანო ამოწმებს, არის თუ არა თამაშობა დაგეგმილი გამჭვირვალედ, აქვს თუ არა მას განსაზღვრული წესები და ზღვრული ვადები. ამიტომ დოკუმენტაციის ხარისხი არ არის ფორმალურობა — ის იმის საფუძველია, რის გამოც შემოსავლების სამსახური თამაშობას დაუშვებს თუ არა.
ეს მიზნითი ნორმა განსაზღვრავს მთელი შემდგომი რეგულაციული აპარატის აზრს: დოკუმენტების წარდგენის ვადები, წესების საჯაროობა და გათამაშების კომისიის დამოუკიდებლობა სწორედ მოთამაშის ინტერესების დაცვას ემსახურება.
თანხმობა შემოსავლების სამსახურისგან: ვადა და დოკუმენტაცია
ოცდამეთერთმეტე მუხლის პირველი პუნქტი ადგენს, რომ ლატარიის ორგანიზატორი ვალდებულია თამაშობის მოწყობის შესახებ თანხმობის მისაღებად მის მოწყობამდე 2 კვირით ადრე მიმართოს შემოსავლების სამსახურს და წარუდგინოს მას განსაზღვრული დოკუმენტები. დოკუმენტების ჩამონათვალი განსხვავდება იმის მიხედვით, ტირაჟიანი თუ მომენტალური ლატარია მოეწყობა.
ტირაჟიანი ლატარიის მოწყობისათვის წარმოდგენილი უნდა იყოს: მოწყობის პირობები (რეგლამენტი), რომელიც მოიცავს თამაშის ზოგად წესს, ლატარიის დაწყების თარიღს, მოგების გაცემის ზღვრულ ვადას და ადგილს, ბილეთის ფასს, პრეტენზიის განხილვის წესსა და ვადას, დასაბეჭდი ბილეთების რაოდენობასა და ნუმერაციას; ხელშეკრულება იმ პირს შორის, რომელიც ამზადებს ბილეთებს, დასამზადებელი ბილეთების რაოდენობისა და ნუმერაციის მითითებით (გარდა იმ შემთხვევისა, როცა ბილეთებს თვით ორგანიზატორი ამზადებს); აგრეთვე ბილეთის ნიმუში.
გამოცდილება აჩვენებს, რომ დოკუმენტაციაში ყველაზე ხშირად სწორედ დეტალები არის პრობლემური: ბილეთების ნუმერაცია და რაოდენობა უნდა ემთხვეოდეს ხელშეკრულებაში მითითებულს, მოგების გაცემის ადგილი უნდა იყოს ზუსტად განსაზღვრული, პრეტენზიის განხილვის ვადა კი — გაზომილი და მოთამაშისთვის ხელმისაწვდომი. ამ ელემენტების სიზუსტე შემდგომ დავებსაც აგვარებს თავიდანვე.
მომენტალური ლატარიის მოწყობისათვის რეგლამენტი იგივე შემადგენლობას მოითხოვს და მას ემატება საპრიზო ფონდის ოდენობა, პრიზების ჩამონათვალი, რაოდენობა და ერთეულის ღირებულება. ასევე წარმოდგენილი უნდა იყოს ბილეთების დამმზადებელთან დადებული ხელშეკრულება და ბილეთის ნიმუში.