რეკლამის შესახებ საქართველოს კანონი ოპერატიულ ცნებად „არასათანადო რეკლამას“ იყენებს — „ცრუ რეკლამა“ კანონმდებლო ტერმინი არ არის. თუ სხვა პირის რეკლამა თქვენს უფლებებს ზიანს აყენებს, კანონი ამ შემთხვევაზე საკუთარ ინსტრუმენტებს იძლევა. ამ გვერდზე განვმარტავთ ამ ინსტრუმენტებს რეკლამის შესახებ კანონის მუხლები 4, 15, 19, 20 და 21-ის საფუძველზე: ზოგად მოთხოვნებს, შენახვის ვადებს, პასუხისმგებლობის დაყოფას, კონტრრეკლამას და სასამართლო დაცვას.
ზოგადი მოთხოვნები რეკლამისადმი (მუხლი 4)
საწყისი წერტილი ზოგადი მოთხოვნებია. რეკლამა მისი წარდგენის მომენტშივე გასაგები უნდა იყოს სპეციალური ცოდნისა და ტექნიკური საშუალებების გამოუყენებლად. რეკლამა საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე ვრცელდება სახელმწიფო ენაზე; უცხოურენოვანი წარწერა ზომით და რაოდენობით (გარდა ტელეპროდუქციისა) არ უნდა აღემატებოდეს სახელმწიფო ენაზე შესრულებულ ფორმას. აკრძალულია ისეთი საქონლის რეკლამირება, რომლის წარმოება და რეალიზაცია აკრძალულია ან სპეციალურ ნებართვას საჭიროებს და იგი მიღებული არ არის. იმ საქონლის რეკლამას, რომლის სერტიფიცირებაც აუცილებელია, უნდა ახლდეს აღნიშვნა „სერტიფიცირებულია“. რეკლამა არ უნდა უბიძგებდეს მოქალაქეებს ძალადობისკენ; აკრძალულია ფიზიკური პირის გამოსახულების ან სახელის გამოყენება ნებართვის გარეშე; მეწარმის შეთავაზებისას კი ფასი მხოლოდ ლარით უნდა იყოს გამოხატული.
არასათანადო რეკლამა და მასალის შენახვის ვადები (მუხლი 4 და მუხლი 15)
კანონი პირდაპირ აწესრიგებს: აკრძალულია არასათანადო რეკლამის განთავსება და გავრცელება. იგი ჩადენილი ქმედების, საზოგადოებრივი საშიშროების ხარისხისა და ხასიათის შესაბამისად იწვევს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ პასუხისმგებლობას. ეს ფორმულირება მნიშვნელოვანია: პასუხისმგებლობას განსაზღვრავს კანონმდებლობა და მისი ზომა ჩადენილ ქმედებასა და საზოგადოებრივი საშიშროების ხარისხსა და ხასიათს უკავშირდება.
არასათანადო რეკლამის დადგენისას მნიშვნელოვანია სარეკლამო მასალის შენახვის წესიც: რეკლამის დამკვეთი, მწარმოებელი და გამავრცელებელი ვალდებულნი არიან შეინახონ სარეკლამო მასალები ან მათი ასლები, მათში შემდგომში შეტანილი ყველა ცვლილების ჩათვლით, რეკლამის უკანასკნელად გავრცელების დღიდან 2 თვის განმავლობაში — ხოლო თუ სარეკლამო მასალა სადავო გახდა, შენახვის ვალდებულება გაგრძელდება შესაბამისი ორგანოების მიერ ამ დავის გადაწყვეტამდე.
სამი მხარის პასუხისმგებლობა (მუხლი 20)
კანონი პასუხისმგებლობას სამ სუბიექტს შორის ანაწილებს — და ეს დაყოფა პრეტენზიის მიმართულებას განსაზღვრავს: რეკლამის დამკვეთი პასუხს აგებს რეკლამის შესაქმნელად წარდგენილი ინფორმაციის შინაარსზე, თუ არ დამტკიცდა, რომ დარღვევა მოხდა მწარმოებლის ან გამავრცელებლის მიზეზით; რეკლამის მწარმოებელი პასუხს აგებს იმ ნაწილში, რომელიც ეხება რეკლამის გაფორმებას, წარმოებას ან მომზადებას; რეკლამის გამავრცელებელი კი — იმ ნაწილში, რომელიც ეხება გავრცელების დროს, ადგილს ან საშუალებებს.
პრაქტიკული დასკვნა: მიმართვამდე უნდა დაიდგინოთ, რომელი ელემენტია დარღვეული — შინაარსი, გაფორმება თუ გავრცელება — და შესაბამისად აირჩიოთ პასუხისმგებელი სუბიექტი. შეცდომა ამ ეტაპზე დროს აკარგვებს და პრეტენზიას არასწორ მიმართულებას აძლევს.