გადაზიდვის დავები (Shipping Disputes) მოიცავს სამართლებრივ კონფლიქტებს, რომლებიც წარმოიშობა ტვირთის ტრანსპორტირების პროცესში, იქნება ეს საზღვაო, სახმელეთო თუ საჰაერო გზით. საქართველო, როგორც რეგიონის სატრანზიტო ჰაბი და საზღვაო ქვეყანა, აქტიურად არის ჩართული საერთაშორისო ლოგისტიკურ ჯაჭვში. შესაბამისად, ხშირია დავები ტვირთის დაზიანების, დაკარგვის, დაგვიანების ან გადაზიდვის საფასურის გადაუხდელობის შესახებ. ასეთი დავები რთულია, რადგან ხშირად მოიცავს საერთაშორისო კონვენციებს, მრავალ იურისდიქციას და ტექნიკურ ექსპერტიზას. გადაზიდვის სამართლის სპეციალისტები იცავენ ექსპორტიორების, იმპორტიორების, გადამზიდავებისა და ექსპედიტორების ინტერესებს, უზრუნველყოფენ ზარალის ანაზღაურებას და კომერციული ურთიერთობების სტაბილურობას.
რას მოიცავს გადაზიდვის დავების სერვისი?
მომსახურება ფარავს სატრანსპორტო სამართლის ყველა ასპექტს და მოიცავს:
- ტვირთის დაზიანება/დანაკლისი (Cargo Claims): დავებს ტვირთის დაზიანების გამო კომპენსაციის მოთხოვნით, დაზიანების მიზეზების (ცუდი შეფუთვა, ტემპერატურული რეჟიმის დარღვევა) დადგენას და პასუხისმგებელი პირის იდენტიფიცირებას.
- ფრახტი და დემურაჟი: დავებს გადაზიდვის ღირებულების (ფრახტის) გადაუხდელობის, ასევე კონტეინერის ან ვაგონის დაყოვნებისთვის დაკისრებული ჯარიმების (დემურაჟი/დეტენშენი) თაობაზე.
- სადაზღვევო დავები: სადაზღვევო კომპანიებთან ურთიერთობას, როდესაც ისინი უარს ამბობენ სატრანსპორტო შემთხვევის ანაზღაურებაზე (სუბროგაციული მოთხოვნები).
- საერთაშორისო კონვენციები: დავების გადაწყვეტას CMR (სახმელეთო), ჰააგა-ვისბის (საზღვაო) და მონრეალის (საჰაერო) კონვენციების საფუძველზე.
- ექსპედიტორის პასუხისმგებლობა: დავებს ტვირთის მფლობელსა და ექსპედიტორს შორის არასათანადო მომსახურების ან მარშრუტის შეცვლის გამო.
რეალური სიტუაციები, როდესაც გჭირდებათ ეს მომსახურება
გადაზიდვის სფეროში იურისტის დახმარება კრიტიკულია შემდეგ შემთხვევებში:
- კონტეინერის დაზიანება პორტში: ფოთის ან ბათუმის პორტში კონტეინერის გადმოტვირთვისას დაზიანდა ძვირადღირებული ტექნიკა. საჭიროა პასუხისმგებლობის გადანაწილება პორტს, ტერმინალსა და გემს შორის.
- მალფუჭებადი ტვირთი: საბაჟოზე დაყოვნების ან მაცივარ-კონტეინერის გაფუჭების გამო ხილი გაფუჭდა. იურისტი ადგენს, ვის ეკისრება ზარალის ანაზღაურება.
- გადამზიდავის გაუჩინარება: მძღოლი ან გადამზიდავი კომპანია არ პასუხობს ზარებს და ტვირთის ადგილმდებარეობა უცნობია. საჭიროა ოპერატიული სამართლებრივი რეაგირება და პოლიციის ჩართვა.
- დემურაჟის დავა: ტვირთმფლობელს დაეკისრა უზარმაზარი ჯარიმა კონტეინერის დაგვიანებით დაბრუნებისთვის, რაც გამოწვეული იყო ფორს-მაჟორით ან გადამზიდავის ბრალით.
საქართველოს საკანონმდებლო ჩარჩო
გადაზიდვის დავები რეგულირდება როგორც ეროვნული, ისე საერთაშორისო სამართლით. ძირითადი აქტებია „საქართველოს საზღვაო კოდექსი“, „საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი“ (გადაზიდვის ხელშეკრულებები) და „კანონი საავტომობილო ტრანსპორტის შესახებ“. განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს საერთაშორისო კონვენციებს, რომელთა წევრიც არის საქართველო: „ტვირთების საერთაშორისო საგზაო გადაზიდვის ხელშეკრულების შესახებ კონვენცია“ (CMR), რომელიც არეგულირებს სატვირთო გადაზიდვებს, და საზღვაო სამართლის საერთაშორისო ნორმები. ამ რეგულაციების ცოდნა აუცილებელია, რადგან ხანდაზმულობის ვადები და პასუხისმგებლობის ლიმიტები სატრანსპორტო სამართალში სპეციფიკურია.
პროცესი: როგორ მუშაობს სპეციალისტი
დავის გადაწყვეტის პროცესი მოიცავს:
- მტკიცებულებების შეგროვებას: ზედნადებების (Bill of Lading, CMR), ინვოისების, სურვეიერების (შემფასებლების) რეპორტებისა და ფოტომასალის ანალიზი.
- პრეტენზიის წარდგენას: ოფიციალური პრეტენზიის (Claim) გაგზავნა გადამზიდავთან ან სადაზღვევო კომპანიასთან კანონით დადგენილ ვადებში.
- მოლაპარაკებას: დავის მორიგებით დასრულების მცდელობა, რაც ხშირად ყველაზე ეფექტური გზაა ბიზნესში.
- არბიტრაჟს ან სასამართლოს: თუ შეთანხმება ვერ ხერხდება, საქმის წარმოება სასამართლოში ან საზღვაო არბიტრაჟში.
რატომ Legal.ge?
Legal.ge გაძლევთ წვდომას იურისტებზე, რომლებსაც აქვთ ვიწრო სპეციალიზაცია სატრანსპორტო და საზღვაო სამართალში. გადაზიდვის დავები მოითხოვს არა მხოლოდ იურისპრუდენციის, არამედ ლოგისტიკის ცოდნას. ჩვენი პლატფორმის სპეციალისტები დაგეხმარებიან დაიცვათ თქვენი ტვირთი და ბიზნეს ინტერესები რთულ სატრანსპორტო დავებში.
განახლდა: ...