ორგანიზატორის დაბეგვრის ობიექტი
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლი განსაზღვრავს, რა ითვლება დაბეგვრის ობიექტად ფიზიკური პირისთვის, რომელიც სათამაშო ბიზნესით არის დაკავებული. ამ მუხლის შესაბამისად, ფიზიკური პირის, რომელიც სათამაშო აპარატების სალონის მოწყობიდან ან/და სისტემურ-ელექტრონული ფორმით აზარტული თამაშობების ორგანიზებიდან იღებს შემოსავალს, აღნიშნული საქმიანობის ნაწილში საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია მოთამაშეებისგან მიღებულ ფსონებსა და მოთამაშეებზე გაცემულ მოგებას შორის სხვაობა.
ეს კონსტრუქცია პრინციპულია: ორგანიზატორი არ იბეგრება სათამაშო ბრუნვის სრულ მოცულობაზე, არამედ მხოლოდ იმ ნაწილზე, რომელიც ფსონებსა და გაცემულ მოგებას შორის რჩება. ანუ გაცემული მოგებები დაბეგვრის ობიექტს ამცირებს — ამიტომ მათი სწორი აღრიცხვა და დოკუმენტირება გადასახადის ბაზის განსაზღვრის ცენტრალური ელემენტია.
დეტალურად აღსანიშნავია ორმხრივი აღრიცხვის აუცილებლობაც: დაბეგვრის ობიექტის სწორი გამოთვლა შესაძლებელია მხოლოდ მაშინ, როცა ერთდროლად ფიქსირდება როგორც მოთამაშეებისგან მიღებული ფსონები, ისე მათზე გაცემული მოგებები. ამ ორი ნაკადის რომელიმე მხარის არასრული აღრიცხვა ობიექტს ან გააბემებს, ან დააზიანებს ორგანიზატორს — ორივე შემთხვევაში წარმოიქმნება დავასწარობის რისკი საგადასახადო ორგანოსთან. ამიტომ აღრიცხვითი სისტემის პროექტირებისას ამ ორი ნაკადის სინქრონულობა პირველ მოთხოვნად უნდა ჩაიწეროს.
განაკვეთების რეჟიმი
განაკვეთები კოდექსის მე-81 მუხლით არის დადგენილი. ზოგადი წესით ფიზიკური პირის დასაბეგრი შემოსავალი იბეგრება 20 პროცენტით. სათამაშო სფეროსთვის განსაზღვრულია: ფიზიკური პირის მიერ სათამაშო აპარატების სალონის მოწყობიდან ან/და სისტემურ-ელექტრონული ფორმით აზარტული თამაშობების ორგანიზებიდან მიღებული დასაბეგრი შემოსავალი, გარდა უცხო ქვეყნის მოქალაქეებთან დაკავშირებული ნაწილისა, იბეგრება 20 პროცენტით.
ცალკე განაკვეთი ეხება უცხოელ მოთამაშეებთან დაკავშირებულ შემოსავალს: უცხო ქვეყნის მოქალაქეების სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ორგანიზებულ აზარტულ თამაშობებში ან/და სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ორგანიზებულ ტოტალიზატორის თამაშობებში მონაწილეობის შედეგად მიღებული ორგანიზატორის დასაბეგრი შემოსავალი იბეგრება 5 პროცენტით. შესაბამისად, მე-80 მუხლით გათვალისწინებულია ცალკე ობიექტიც — უცხო ქვეყნის მოქალაქეობის მქონე მოთამაშეებისგან მიღებულ ფსონებსა და ამ მოთამაშეებზე გაცემულ მოგებას შორის სხვაობა.
ორგანიზატორის პროფილი და სხვა ნორმები
აუცილებელია განვასხვავოთ პროფილები: ამ გვერდზე განხილული წესები ეხება ფიზიკურ პირს — ინდივიდუალურ ორგანიზატორს. იურიდიული პირის — საწარმოს — მოგების დაბეგვრა კოდექსის სხვა ნორმებით არის დარეგულირებული და მისი ცალკე გაანალიზება სჭირდება. ასევე ცალკე საკითხია მოთამაშის მიერ მიღებული მოგების დაბეგვრა, რომელსაც საკუთარი წესები ჰქონია და რომელიც ორგანიზატორის დაბეგვრის ობიექტს არ ერთვის.
გათვალისწინებული უნდა იყოს ისიც, რომ სათამაშო ბიზნესის მოსაკრებელი და დღგ-ს რეჟიმი ცალკე გადასახადებია: მოსაკრებლის გადახდა და გათავისუფლებული მომსახურების სტატუსი საშემოსავლო გადასახადს არ ამცირებს — ეს ფენები ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად იანგარიშება.
დეკლარირება და აღრიცხვა
დეკლარირების ვადები, ფორმატი და წესები კოდექსის სხვა ნორმებით არის დადგენილი, ამიტომ აქ მათ ცალ-ცალკე არ განვიხილავთ. რაც ამ გვერდის ფარგლებშია: ორგანიზატორის აღრიცხვა ისე უნდა იყოს აწყობილი, რომ ფსონებისა და გაცემული მოგებების სხვაობა თითოეული საქმიანობის ნაწილის მიხედვით ზუსტად იყოს გამოყოფილი — მათ შორის უცხო ქვეყნის მოქალაქეებთან დაკავშირებული ნაწილი, რადგან სწორედ ეს გამოყოფა წყვეტს, 20 პროცენტიანი თუ 5 პროცენტიანი განაკვეთი გამოიყენება.
პრაქტიკაში ეს ნიშნავს, რომ აღრიცხვის სისტემა თავიდანვე უნდა დაიგეგმოს ორი კვეთით — საქმიანობის ტიპისა და მოთამაშის მოქალაქეობის მიხედვით. დეკლარაციაში დაშვებული კვალიფიკაციის შეცდომა ხელახლა გაანგარიშებას და შესწორებებს ითხოვს, ამიტომ საგადასახადო კალენდრის დაგეგმვისას აღრიცხვის სტრუქტურას ყურადღება მიაქციეთ.
დამატებით გასათვალისწინებელია გამოყოფის დოკუმენტური უზრუნველყოფა: უცხო ქვეყნის მოქალაქეებთან დაკავშირებული ნაწილის ცალკე გამოყვნა მოითხოვს იმგვარ აღრიცხვას, რომელიც მოთამაშის მოქალაქეობას თითოეულ ოპერაციასთან ასოცირებს. სადაც ეს მონაცემი არ არსებობს, განაკვეთის სწორად გამოყენება შეუძლებელი ხდება — და საგადასახადო ორგანოსთან კომუნიკაციაში ასეთი ხარვეზი ზოგადი, უფრო მაღალი განაკვეთით დათვლასაც კი ამართლებს. კონსულტანტთან დროული შეჯერება აქ უბრალო ფორმალობა არ არის — ეს გადასახადის ბაზის დაცვის ინსტრუმენტია.
ხშირად დასმული კითხვები
რა იბეგრება ორგანიზატორის მიერ?
ფიზიკური პირისთვის — მოთამაშეებისგან მიღებულ ფსონებსა და მოთამაშეებზე გაცემულ მოგებას შორის სხვაობა. უცხო ქვეყნის მოქალაქეების მონაწილეობით სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ტოტალიზატორის ორგანიზებიდან მიღებული შემოსავლის შემთხვევაში — ამ მოთამაშეებისგან მიღებულ ფსონებსა და მათზე გაცემულ მოგებას შორის სხვაობა.
რამდენია განაკვეთი?
სათამაშო აპარატების სალონის მოწყობიდან და სისტემურ-ელექტრონული ფორმით აზარტული თამაშობების ორგანიზებიდან მიღებული შემოსავალი იბეგრება 20 პროცენტით, ხოლო უცხო ქვეყნის მოქალაქეებთან დაკავშირებული — 5 პროცენტით.
ამცირებს თუ არა გაცემული მოგებები გადასახადს?
დიახ — დაბეგვრის ობიექტი ფსონებსა და გაცემულ მოგებას შორის სხვაობაა, ამიტომ გაცემული მოგებების სრული და სწორი აღრიცხვა გადასახადის ბაზას პირდაპირ განსაზღვრავს.
ეხება თუ არა ეს იურიდიულ პირებს?
აღწერილი წესები ფიზიკურ პირს ეხება. იურიდიული პირის მოგების დაბეგვრა კოდექსის სხვა ნორმებით არის დადგენილი და ცალკე ანალიზს საჭიროებს.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის გუნდი ორგანიზატორის დაბეგვრის საკითხებზე სრულ კონსულტაციას გთავაზობთ: შევაფასებთ თქვენი საქმიანობის დაბეგვრის ობიექტს, დაგეხმარებთ აღრიცხვის სწორ სტრუქტურირებაში და განვსაზღვრავთ, რომელი განაკვეთი რომელ ნაწილზე გამოიყენება.
დაგვიკავშირდით Legal.ge-ის საშუალებით — ჩვენ თქვენს ოპერაციებს საგადასახადო კვალიფიკაციასთან შევაწყობთ და დეკლარირების რისკებს აარიდებთ.