საგამომცემლო ხელშეკრულებები წარმოადგენს ინტელექტუალური საკუთრების სამართლის სპეციფიკურ სეგმენტს, რომელიც არეგულირებს ურთიერთობას ავტორსა და გამომცემელს შორის. ეს არის ფუნდამენტური დოკუმენტი, რომელიც განსაზღვრავს ნაწარმოების ბედს, ავტორის ჰონორარს და გამომცემლის უფლებებს. საქართველოში წიგნის ბაზრის განვითარებასთან ერთად, იზრდება მოთხოვნა კვალიფიციურ იურიდიულ დახმარებაზე, რათა დაცული იყოს როგორც ავტორის, ისე გამომცემლის ინტერესები. არასწორად შედგენილმა ხელშეკრულებამ შესაძლოა ავტორს წაართვას უფლებები საკუთარ ნაწარმოებზე წლების განმავლობაში, ან გამომცემელს შეუქმნას ფინანსური რისკები. ამ სერვისის ფარგლებში, სპეციალისტები უზრუნველყოფენ საავტორო ხელშეკრულებების მომზადებას, აუდიტს და მოლაპარაკებების წარმოებას ყველა დეტალის გათვალისწინებით.
რას მოიცავს საგამომცემლო ხელშეკრულებების მომსახურება?
ეს სერვისი ორიენტირებულია ხელშეკრულების ტექსტის სრულყოფაზე და მხარეთა უფლებების დაბალანსებაზე. იურისტები გთავაზობენ:
- ხელშეკრულების შედგენას (Drafting): ინდივიდუალური საგამომცემლო ხელშეკრულების მომზადება, რომელიც მოიცავს ექსკლუზიურ ან არაექსკლუზიურ ლიცენზიას, ტერიტორიულ შეზღუდვებს, ტირაჟის ლიმიტებსა და ვადებს.
- ჰონორარის (Royalty) სტრუქტურირებას: ანაზღაურების მოდელების სამართლებრივ გაწერას (ფიქსირებული თანხა, გაყიდვების პროცენტი, ავანსი) და საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრას.
- უფლებების გამიჯვნას: ელექტრონული წიგნის (e-book), აუდიო წიგნის, თარგმნისა და ეკრანიზაციის უფლებების მკაფიო გამიჯვნას ძირითადი ბეჭდური გამოცემის უფლებისგან.
- ხელშეკრულების შეწყვეტის პირობებს: მექანიზმების შემუშავებას, თუ როგორ უნდა დაიბრუნოს ავტორმა უფლებები, თუ გამომცემელი არ გამოსცემს წიგნს ან არღვევს გადახდის პირობებს.
- საავტორო გარანტიებს: მუხლების ჩადებას, სადაც ავტორი ადასტურებს ნაწარმოების ორიგინალობას და იღებს პასუხისმგებლობას პლაგიატზე.
რეალური სიტუაციები, როდესაც გჭირდებათ ეს მომსახურება
საგამომცემლო სამართლის იურისტი აუცილებელია შემდეგ შემთხვევებში:
- პირველი წიგნის გამოცემა: დამწყები ავტორი აფორმებს ხელშეკრულებას დიდ გამომცემლობასთან და სჭირდება დაცვა, რომ არ დათმოს ყველა უფლება სამუდამოდ არაპროპორციულად დაბალი ჰონორარის სანაცვლოდ.
- თარგმანი უცხო ენაზე: ქართველი ავტორის წიგნი ითარგმნება და გამოიცემა საზღვარგარეთ. საჭიროა საერთაშორისო საგამომცემლო ხელშეკრულების გაფორმება უცხოურ გამომცემლობასთან.
- ანთოლოგიაში მონაწილეობა: როდესაც ავტორის მოთხრობა შედის კრებულში და საჭიროა განისაზღვროს, რჩება თუ არა მას უფლება იგივე მოთხრობა სხვაგანაც გამოაქვეყნოს.
- დავა ჰონორარზე: გამომცემელი არ იხდის შეთანხმებულ პროცენტს გაყიდვებიდან ან მალავს რეალურ ტირაჟს. იურისტი ითხოვს აუდიტს და თანხის ამოღებას.
- ციფრული გამოცემა: ძველი ხელშეკრულება არ ითვალისწინებდა ელ-წიგნებს, და გამომცემელმა ნებართვის გარეშე განათავსა წიგნი ონლაინ პლატფორმაზე.
საქართველოს საკანონმდებლო ჩარჩო
საგამომცემლო საქმიანობა რეგულირდება „საქართველოს კანონით საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“. ეს კანონი დეტალურად აღწერს ავტორის ქონებრივ და პირად არაქონებრივ უფლებებს. კანონის მიხედვით, საავტორო უფლებების გადაცემა უნდა მოხდეს წერილობითი ხელშეკრულებით, სადაც ზუსტად უნდა იყოს მითითებული გადაცემული უფლებების მოცულობა, გამოყენების გზები, ტერიტორია და ვადა. თუ ხელშეკრულებაში პირდაპირ არ არის მითითებული რომელიმე უფლების გადაცემა, ითვლება, რომ ეს უფლება ავტორს დარჩა. ასევე, მნიშვნელოვანია „საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი“ ვალდებულებითი სამართლის ნაწილში, რომელიც არეგულირებს ხელშეკრულების ზოგად პირობებსა და მხარეთა პასუხისმგებლობას.
პროცესი: როგორ მუშაობს სპეციალისტი
საგამომცემლო ხელშეკრულებაზე მუშაობა მოიცავს:
- ინტერესების იდენტიფიკაცია: იურისტი არკვევს, რა არის კლიენტის (ავტორი ან გამომცემელი) პრიორიტეტი — მაქსიმალური გავრცელება, ფინანსური სარგებელი თუ კონტროლი ნაწარმოებზე.
- დრაფტის მომზადება/რევიზია: მზადდება ხელშეკრულების პირველადი ვერსია ან ხდება მეორე მხარის მიერ მოწოდებული ვერსიის დეტალური ანალიზი და კომენტირება.
- მოლაპარაკება: იურისტი ერთვება მოლაპარაკებაში მეორე მხარესთან სადავო მუხლების (მაგ. ჰონორარის პროცენტი, ექსკლუზიურობის ვადა) შესაცვლელად.
- ხელმოწერა და აღსრულება: საბოლოო ტექსტის შეთანხმება და ხელმოწერის შემდგომი მონიტორინგი (მაგ. ვადების დაცვა).
რატომ Legal.ge?
Legal.ge გაძლევთ საშუალებას დაუკავშირდეთ იურისტებს, რომლებსაც აქვთ ვიწრო სპეციალიზაცია ინტელექტუალური საკუთრებისა და საგამომცემლო სამართალში. მათ კარგად ესმით ქართული წიგნის ბაზრის სპეციფიკა და საერთაშორისო სტანდარტები. Legal.ge-ს სპეციალისტები დაგეხმარებიან, რომ თქვენი შემოქმედებითი შრომა იყოს სათანადოდ დაფასებული და სამართლებრივად დაცული.
განახლდა: ...