საგამომცემლო სამართალი არის კომპლექსური დისციპლინა, რომელიც არეგულირებს ბეჭდური და ელექტრონული მედიის, წიგნების, ჟურნალებისა და სხვა პერიოდული გამოცემების წარმოებასა და გავრცელებას. განსხვავებით კონკრეტული ხელშეკრულების შედგენისგან, საგამომცემლო სამართლის სერვისი მოიცავს გამომცემლობის, როგორც ბიზნეს სუბიექტის, სრულ სამართლებრივ თანხლებას. ეს გულისხმობს არა მხოლოდ საავტორო უფლებებს, არამედ რეგულაციებს სავალდებულო ეგზემპლარების, ISBN/ISSN კოდების მინიჭების, ცენზურის აკრძალვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ. საქართველოში, სადაც საგამომცემლო სექტორი აქტიურად ვითარდება, გამომცემლობებს სჭირდებათ მუდმივი იურიდიული მხარდაჭერა, რათა დაიცვან თავი ჯარიმებისგან, სასამართლო დავებისა და ინტელექტუალური საკუთრების ქურდობისგან.
რას მოიცავს საგამომცემლო სამართლის სერვისი?
სერვისი განკუთვნილია როგორც დიდი გამომცემლობებისთვის, ასევე დამოუკიდებელი გამომცემლებისა (Self-publishers) და ლიტერატურული აგენტებისთვის. მომსახურება მოიცავს:
- გამომცემლობის კორპორატიულ სტრუქტურირებას: გამომცემლობის რეგისტრაციას, შინაგანაწესის შემუშავებას და საგადასახადო კონსულტაციას სპეციფიკური შეღავათების (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) შესახებ.
- ინტელექტუალური საკუთრების პორტფელის მართვას: გამომცემლობის საკუთრებაში არსებული ლიცენზიებისა და უფლებების აუდიტს, ვადების კონტროლს.
- სტანდარტებთან შესაბამისობას: ეროვნული ბიბლიოთეკისთვის სავალდებულო ეგზემპლარების მიწოდების კანონისმიერი ვალდებულების დაცვას და საერთაშორისო სტანდარტული ნომრების (ISBN, ISSN) მოპოვების პროცედურებს.
- ლიტერატურულ აგენტებთან ურთიერთობას: უცხოელ აგენტებთან მოლაპარაკებების წარმოებას უფლებების ყიდვა/გაყიდვაზე (Rights Management).
- პირადი ცხოვრებისა და ცილისწამების პრევენციას: ხელნაწერების წინასწარ შემოწმებას (Legal Read), რათა გამოირიცხოს რეალური პირების უფლებების დარღვევა მხატვრულ ან დოკუმენტურ ნაწარმოებებში.
- კონტრაფაქციასთან ბრძოლას: მეკობრული ასლების აღმოჩენასა და რეაგირებას (Take-down notices, სასამართლო დავები).
რეალური სიტუაციები, როდესაც გჭირდებათ ეს მომსახურება
საგამომცემლო სამართლის სპეციალისტები ჩართულნი არიან ისეთ პროცესებში, როგორიცაა:
- ბიოგრაფიული წიგნის გამოცემა: გამომცემლობა გეგმავს ცნობილი პოლიტიკოსის სკანდალური ბიოგრაფიის ბეჭდვას. იურისტი ამოწმებს ტექსტს, რათა თავიდან იქნას აცილებული სარჩელი პატივისა და ღირსების შელახვისთვის.
- მეკობრული PDF-ები: პოპულარული სახელმძღვანელოს მეკობრული ვერსიები ვრცელდება ინტერნეტში. იურისტი მუშაობს ჰოსტინგ პროვაიდერებთან და საძიებო სისტემებთან ბმულების წასაშლელად.
- ილუსტრაციების ლიცენზირება: საბავშვო წიგნისთვის გამოიყენეს უცხოელი მხატვრის ილუსტრაციები სათანადო ნებართვის გარეშე. საჭიროა სასწრაფო მოლაპარაკება დავის თავიდან ასაცილებლად.
- ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობა: ქართული გამომცემლობა ყიდის უფლებებს 10 ქვეყანაში. იურისტი ამზადებს სხვადასხვა იურისდიქციაზე მორგებულ ხელშეკრულებებს.
- გამომცემლობის შერწყმა: ერთი გამომცემლობა ყიდულობს მეორეს და საჭიროა ინტელექტუალური საკუთრების აქტივების (Backlist) დეტალური შემოწმება (Due Diligence).
საქართველოს საკანონმდებლო ჩარჩო
საგამომცემლო სამართალი ეყრდნობა „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ კანონს, ასევე „საქართველოს კანონს კულტურის შესახებ“ და „ეროვნული ბიბლიოთეკის შესახებ“ კანონს (სავალდებულო ეგზემპლარების ნაწილში). პერიოდული გამოცემებისთვის (ჟურნალ-გაზეთები) რელევანტურია „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ კანონი. ბიზნეს პროცესები რეგულირდება „მეწარმეთა შესახებ“ კანონით, ხოლო საგადასახადო ნაწილი (დღგ-სგან გათავისუფლება წიგნის რეალიზაციაზე) — „საქართველოს საგადასახადო კოდექსით“. ეს მრავალშრიანი საკანონმდებლო ბაზა მოითხოვს კომპლექსურ ცოდნას.
პროცესი: როგორ მუშაობს სპეციალისტი
საგამომცემლო სამართლის იურისტის მუშაობა სისტემური ხასიათისაა:
- სამართლებრივი დიაგნოსტიკა: გამომცემლობის არსებული დოკუმენტაციის, ავტორებთან გაფორმებული კონტრაქტებისა და ლიცენზიების შემოწმება.
- სისტემის შექმნა: სტანდარტული ხელშეკრულებების შაბლონების შექმნა (ავტორებთან, მთარგმნელებთან, რედაქტორებთან, დიზაინერებთან), რაც ამარტივებს ყოველდღიურ საქმიანობას.
- ოპერატიული რეაგირება: კრიზისული სიტუაციების (მეკობრობა, დავა ავტორთან) მართვა რეალურ დროში.
- საერთაშორისო მხარდაჭერა: უცხოურ პარტნიორებთან კომუნიკაციის სამართლებრივი უზრუნველყოფა.
რატომ Legal.ge?
Legal.ge-ზე წარმოდგენილი იურისტები ფლობენ უნიკალურ გამოცდილებას საგამომცემლო ინდუსტრიაში. მათ იციან, როგორ აქციონ წიგნი არა მხოლოდ კულტურულ, არამედ წარმატებულ და დაცულ ბიზნეს პროდუქტად. ჩვენი პლატფორმა დაგეხმარებათ იპოვოთ პარტნიორი, რომელიც დაიცავს თქვენს გამომცემლობას იურიდიული საფრთხეებისგან.
განახლდა: ...