საგამომცემლო შეთანხმება — ავტორსა და გამომცემელს შორის დადებული ხელშეკრულებაა, რომლითაც წყდება, ვის რომელი უფლებები გადაეცემა ნაწარმოების გამოყენებაზე და რომელ პირობებში. საქართველოს საავტორო უფლებების კანონი ამ ხელშეკრულებებს სამი მიმართულებით აწესრიგებს: გამომცემლის განსაკუთრებული უფლებებით პერიოდული და ენციკლოპედიური გამოცემების მიმართ, სალიცენზიო ხელშეკრულების აუცილებელი შინაარსით და წერილობითი ფორმის მოთხოვნით. ქვემოთ განვმარტავთ ამ წესებს კანონის მეთოთხმეტე, მეორმოცე და ორმოცდამეორე მუხლების მიხედვით.
გამომცემლის განსაკუთრებული უფლებები
მეთოთხმეტე მუხლის თანახმად, ენციკლოპედიების, ენციკლოპედიური ლექსიკონების, მეცნიერული ნაშრომების, პერიოდული და ერთმანეთის გამგრძელებელი კრებულების, გაზეთების, ჟურნალებისა და სხვა პერიოდული გამოცემების გამომცემლებს ეკუთვნით ამ გამოცემებში შესულ ნაწარმოებთა გამოყენების განსაკუთრებული უფლება. გამომცემელს უფლება აქვს, ასეთ ნაწარმოებთა ნებისმიერი სახით გამოყენებისას მიუთითოს თავისი სახელი ან მოითხოვოს მისი მითითება. გამომცემლის უფლება საკუთარი სახელის მითითებაზე გამოყენების ყველა შემთხვევაში აქტიურია — ის პირად ინტერესთან ერთად გამომცემლის გაწეულ ინვესტიციასაც იცავს.
დაუშვებელია გაზეთში, ჟურნალში ან სხვა პერიოდულ გამოცემაში შესული ნაწარმოების გამოყენება სხვა პირის მიერ გამომცემლის ან ავტორის თანხმობის გარეშე, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. პრესაში გამოქვეყნებული ექსკლუზიური მასალის სხვა საინფორმაციო საშუალების მიერ გამოყენებისას აუცილებელია იმ საინფორმაციო საშუალების დამოწმება, რომელშიც მასალა პირველად გამოქვეყნდა. ამასთან, ამ გამოცემებში შესული ნაწარმოებების ავტორები ინარჩუნებენ თავიანთი ნაწარმოებების გამოყენების განსაკუთრებულ უფლებას, თუ საავტორო ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული — ეს ნიშნავს, რომ გამომცემლის უფლება და ავტორის შენარჩუნებული უფლება პარალელურად არსებობს.
სალიცენზიო ხელშეკრულების არსებითი პირობები
მეორმოცე მუხლი განსაზღვრავს, რომ სალიცენზიო ხელშეკრულება უნდა ითვალისწინებდეს გამოსაყენებელი ნაწარმოების ზუსტ აღწერას — სახელწოდებას, მოცულობას, ჟანრს — ნაწარმოების გამოყენების კონკრეტულ სახეს, ხელშეკრულების მოქმედების ვადას და ტერიტორიას, ჰონორარის ოდენობის განსაზღვრის წესს ან ჰონორარის ოდენობას გამოყენების ყოველი სახისთვის, მის გადახდის წესსა და ვადას, აგრეთვე სხვა პირობებს, რომლებსაც მხარეები არსებითად მიიჩნევენ. ეს ჩამონათვალი მინიმალური შინაარსობრივი ჩარჩოა: მისი იგნორირება ხელშეკრულებას სადავო ხდის.
ნაწარმოების ყველა იმ სახით გამოყენების უფლება, რომელიც სალიცენზიო ხელშეკრულებით პირდაპირ არ არის გათვალისწინებული, ეკუთვნის ავტორს ან საავტორო უფლების სხვა მფლობელს. თუ გამოყენების კონკრეტული სახი ხელშეკრულებაში მითითებული არ არის, ხელშეკრულება ითვლება დადებულად ნაწარმოების ისეთ გამოყენებაზე, რომელიც აუცილებელია მხარეთა ხელშეკრულების დადებისას განზრახული მიზნის შესასრულებლად.