გარიგების ფორმები: აქტივები თუ წილები
სათამაშო აქტივების ყიდვა-გაყიდვა ორ სხვადასხვა იურიდიულ ტრაექტორიაზე შეიძლება აიგოს. პირველია წილობრივი გარიგება, როდესაც შეიძენება კომპანია, რომელიც ნებართვას ფლობს: „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 141-ე მუხლის მიხედვით, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების პარტნიორს შეუძლია გადასცეს — გაასხვისოს ან უფლებრივად დატვირთოს — თავისი წილი საზოგადოებისა და პარტნიორთა თანხმობის გარეშე. ასეთი შეზღუდვის დაწესება ან შეცვლა შესაძლებელია მხოლოდ ყოველი იმ პარტნიორის თანხმობით, რომელსაც ეს შეზღუდვა ეხება. წილის გადაცემის შესახებ შეთანხმება წერილობით უნდა გაფორმდეს, პარტნიორი ვალდებულია ამის თაობაზე საზოგადოებას გაფორმებისთანავე აცნობოს, და გადაცემა ძალაში შედის მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ ახალი პარტნიორის სახელზე რეგისტრაციისთანავე.
მეორე ტრაექტორიაა რეორგანიზაცია: 59-ე მუხლის მიხედვით, სამეწარმეო საზოგადოების რეორგანიზაცია დასაშვებია გარდაქმნით, შერწყმით — მიერთებით ან გაერთიანებით — ან გაყოფით, დაყოფით ან გამოყოფით. თითოეულ ფორმას საკუთარი გამოყენების არეალი აქვს, და არჩევანი განისაზღვრება იმით, რას ყიდით — მთლიან ბიზნესს თუ მის გამოყოფილ ნაწილს.
შერწყმა და გაყოფა: 65-ე მუხლის მექანიკა
65-ე მუხლი დეტალურად აწესრიგებს ამ ფორმებს. მიერთებისას ერთი ან ერთზე მეტი საზოგადოება ლიკვიდაციის პროცედურის დაწყების გარეშე მიუერთდება სხვა საზოგადოებას აქტივებისა და ვალდებულებების სრული გადაცემით, რის სანაცვლოდაც მიერთებული საზოგადოების პარტნიორები წილებს იღებენ შემძენ საზოგადოებაში. გაერთიანებისას ორი ან ორზე მეტი საზოგადოება ლიკვიდაციის გარეშე ერთიანდება ახალი საზოგადოების დაფუძნებით, რომელსაც კანონის ძალით სრულად გადაეცემა მათი აქტივები და ვალდებულებები.
გაყოფა ორ სახედ მუშაობს: დასაყოფი საზოგადოება თავისი აქტივებისა და ვალდებულებების ნაწილებს კანონის ძალით სრულად გადასცემს ახლად დაფუძნებულ ორ ან ორზე მეტ საზოგადოებას (დაყოფა დაფუძნებით) ან უკვე არსებულებს (დაყოფა შეძენით); გამოყოფისას კი საზოგადოება, საიდანაც გამოიყოფა ახალი, თავისი აქტივებისა და ვალდებულებების ნაწილს გადასცემს ერთ ან ერთზე მეტ საზოგადოებას. თუ წილების გადაცვლის თანაფარდობის დაცვა შეუძლებელია, პარტნიორებს შეიძლება ჰქონდეთ ფულადი ანაზღაურების მიღების უფლებაც — სააქციო საზოგადოების შემთხვევაში ის გასაცემი წილების ნომინალური ღირებულების 10 პროცენტს არ უნდა აღემატებოდეს. მემკვიდრეობით გადაცემის წესიც მკაფიოა: შერწყმისას გაერთიანებული ან შემძენი საზოგადოება პასუხს აგებს შერწყმულთა ყველა ვალდებულებაზე, გაყოფისას კი ახლად დაფუძნებული ან შემძენი საზოგადოება გაყოფილის ვალდებულებებზე სოლიდარულად პასუხობს — პასუხისმგებლობა იზღვრება გაყოფით მიკუთვნებული წმინდა აქტივით.


