საგადასახადო რეზიდენტობის სერტიფიკატი იმ დოკუმენტთაგანაა, რომლის მნიშვნელობაც მის შინაარსშია, და არა ფორმაში: იგი დასტურდება საქართველოს საგადასახადო კოდექსით დადგენილი რეზიდენტობის წესით და სწორედ ამ წესს ემსახურება მისი პრაქტიკული დანიშნულება — ქართული წყაროდან მიღებული შემოსავლის სწორი კლასიფიკაცია და ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილება. ამ გვერდზე ვხსნით, რას ადასტურებს სერტიფიკატი, როგორ ითვლება სარეზიდენტო დღეები, რა ითვლება ქართული წყაროს შემოსავლად და სად არის სერტიფიკატის გამოყენების რეალური ადგილი. აღვნიშნავთ წინასწარ: სხვა სახელმწიფოების რეზიდენტობის დამადასტურებელი მოდელები — მათ შორის აშშ-ს მწვანე ბარათზე აგებული ტესტები — საქართველოში გამოყენებადი არ არის; აქ მოქმედებს ქართული კოდექსის 183-დღიანი წესი.
რას ადასტურებს სერტიფიკატი — რეზიდენტობის წესი
სერტიფიკატის სამართლებრივი შინაარსი საგადასახადო კოდექსის რეზიდენტობის ნორმაა: საქართველოს რეზიდენტად, მთელი მიმდინარე საგადასახადო წლის განმავლობაში, ითვლება ფიზიკური პირი, რომელიც ფაქტობრივად იმყოფება საქართველოს ტერიტორიაზე 183 დღე ან მეტ ხანს ნებისმიერი უწყვეტი 12 კალენდარული თვის პერიოდში, რომელიც მთავრდება ამ საგადასახადო წელს. ამასთან, რეზიდენტად ითვლება ის პირიც, რომელიც საგადასახადო წლის განმავლობაში იმყოფებოდა უცხო ქვეყანაში საქართველოს სახელმწიფო სამსახურში. ვისაც ეს წესი არ აკმაყოფილებს, არარეზიდენტია — კოდექსი არარეზიდენტს განსაზღვრავს, როგორც პირს, რომელიც რეზიდენტი არ არის. სერტიფიკატის თითოეული დეტალი სწორედ ამა ტესტის შედეგს ეყრდნობა: თუ დღეები არასწორად არის დათვლილი, სერტიფიკატის მნიშვნელობა საერთოდ ეკლება.
რა ითვლება ფაქტობრივ ყოფნად
დღეების ათვლა იმაზე ნაკლებად მარტივია, ვინაიდან ჩანს. კოდექსის თანახმად, ფაქტობრივი ყოფნის დროდ ითვლება ის დრო, რომლის განმავლობაშიც პირი იმყოფებოდა საქართველოში, აგრეთვე დრო, რომლითაც იგი საზღვარგარეთ გავიდა სპეციალურად სამკურნალოდ, დასასვენებლად, მივლინებით ან სასწავლებლად — ეს დროც საქართველოში ყოფნად ჩაითვლება. პირიქით, არ მიეკუთვნება ფაქტობრივ ყოფნას: დიპლომატიური ან საკონსულო სტატუსის მქონე პირის და მისი ოჯახის წევრების ყოფნა; საერთაშორისო ორგანიზაციის თანამშრომლის ან უცხო ქვეყნის სახელმწიფო სამსახურში მყოფი პირის ყოფნა; ერთი უცხო ქვეყნიდან მეორეში ტრანზიტით გადაადგილება; და საქართველოში სპეციალურად სამკურნალოდ ან დასასვენებლად ყოფნა. ყოფნის დღედ კი ითვლება დღე, რომლის განმავლობაშიც პირი იმყოფებოდა საქართველოში, მიუხედავად ამ ყოფნის ხანგრძლივობისა — შესაბამისად, ერთი დღითაც კი ჩამოსული პირის ეს დღე აღირიცხება. სტატუსი ყოველი საგადასახადო პერიოდისთვის ცალკე დგინდება და წინა პერიოდში ჩათვლილი დღეები მომდევნოში აღარ ითვლება.