საიმიგრაციო წესებთან შესაბამისობ

შრომითი მიგრაციის კანონი და შრომის ინსპექცია

უცხოელთა დასაქმების წესებთან შესაბამისობა საქართველოში „შრომითი მიგრაციის შესახებ“ კანონით არის განსაზღვრული. ამ კანონის მე-14 მუხლის თანახმად, შრომითი მიგრაციის სფეროში მოთხოვნების დარღვევისთვის ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა განისაზღვრება ამ კანონით, ხოლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოება — ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსითა და „შრომის ინსპექციის შესახებ“ კანონით. კონტროლს ახორციელებს შრომის ინსპექცია, რომელიც უფლებამოსილია სამართალდამრღვევებს დააკისროს პასუხისმგებლობა და ადმინისტრაციული სახდელები.

დამსაქმებლისთვის ეს ნიშნავს, რომ აუდიტი არ არის თეორიული საფრთხე: ინსპექციის მიერ შედგენილი ოქმი რეალურად გადაიზრდება ჯარიმად, თუ ხელშეკრულების პირობები, სამუშაო უფლება ან დოკუმენტაცია წესით არ არის მოწყობილი.

ხელშეკრულების აუცილებელი პირობები

კანონის მუხლი 13-2 აწესებს, რომ შრომით იმიგრანტსა და ადგილობრივ დამსაქმებელს შორის შრომით ხელშეკრულებაში, შრომის კოდექსით გათვალისწინებულ არსებით პირობებთან ერთად, უნდა მიეთითოს: შრომითი იმიგრანტის სახელი, გვარი და პირადი ნომერი ან ბინადრობის მოწმობის ან პასპორტის ნომერი; დამსაქმებელი ორგანიზაციის დასახელება და საიდენტიფიკაციო ნომერი; მისამართები და საბანკო რეკვიზიტები; ხელშეკრულების ძალაში შესვლის თარიღი და მოქმედების ვადა; სამუშაო ადგილი სტრუქტურული ერთეულის ჩათვლით და მისი სრული მისამართი; მხარეთა ძირითადი უფლებები, მოვალეობები და პასუხისმგებლობა.

ფორმაც არის მკაცრად განსაზღვრული: ხელშეკრულება იდება მხოლოდ განსაზღვრული ვადით, წერილობით, ქართულ ენასა და შრომითი იმიგრანტის მშობლიურ ენაზე ან მისთვის გასაგებ სხვა ენაზე. ეს მოთხოვნა ხშირად რჩება დაუკმაყოფილებელი და სწორედ იგი ხდება პროტოკოლის საფუძველი.

უფლების გარეშე მუშაობა

მუხლი 16-1 აწესებს ყველაზე მძიმე სანქციას: შრომითი იმიგრანტის მიერ შრომითი საქმიანობის უფლების გარეშე ანაზღაურებადი საქმიანობის განხორციელება იწვევს ადგილობრივი დამსაქმებლის დაჯარიმებას 2 000 ლარის ოდენობით თითოეულ შრომით იმიგრანტზე ინდივიდუალურად, და ამავე დროს — თავად შრომითი იმიგრანტის დაჯარიმებასაც 2 000 ლარის ოდენობით. თვითდასაქმებული უცხოელის შემთხვევაშიც ჯარიმა 2 000 ლარს შეადგენს.

განმეორება ფასით იბერის იზრდება: იმავე დარღვევის განმეორებით ჩადენა იწვევს ჯარიმის ორმაგ ოდენობას, ხოლო სახდელის დაკისრებულ პირს შემდგომი დარღვევისას — სამმაგ ოდენობას. ანუ ერთი დაუსწორებელი ხარვეზი მოკლე დროში რამდენჯერმე გაზრდილ ჯარიმად იქცევა.