უცხოელი ინდივიდუალური მეწარმისთვის საქართველო სამი ერთმანეთთან დაკავშირებულ სამართლებრივ ინსტრუმენტს სთავაზობს: სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების უფლებას, D1 კატეგორიის საიმიგრაციო ვიზას და შრომითი ბინადრობის ნებართვას. ამ გვერდზე ვხსნით, როგორ არის ეს სამი ელემენტი დაკავშირებული საქართველოს „უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი სტატუსის შესახებ" კანონით, რა შემოსავლის ზღვარები და ბრუნვის მოთხოვნები გამოიყენება და რაში განსხვავდება ეს მარშრუტი საინვესტიციო და კორპორატიული მარშრუტებისგან. მნიშვნელოვანია თავიდანვე ითქვას: აქ საქმე ეხება თვითდასაქმებულ პირს, რომელიც საკუთარი სამეწარმეო საქმიანობით ირჩენს თავს, და არა დამსაქმებელთან ხელშეკრულებით დასაქმებულ თანამშრომელს.
სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების უფლება
კანონის 28-ე მუხლი აღიარებს, რომ უცხოელს შეუძლია საქართველოში საინვესტიციო და სამეწარმეო საქმიანობა განახორციელოს საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად. ამ შემთხვევაში მას აქვს ისეთივე უფლებები და აკისრია ისეთივე მოვალეობები, როგორებიც საქართველოს მოქალაქეს, თუ კანონმდებლობით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. ეს ნიშნავს, რომ ინდივიდუალური მეწარმის სტატუსი უცხოელს სამეწარმეო გარემოში მოქალაქესთან თანასწორუფლებიან პოზიციაზე აყენებს — მიგრაციული სტატუსი კი ცალკე უნდა გაფორმდეს ვიზისა და ბინადრობის ნებართვის საფუძველზე.
D1 კატეგორიის საიმიგრაციო ვიზა მეწარმისთვის
მეწარმედ მომავალი უცხოელისთვის შესაბამისი ვიზითი ინსტრუმენტი D1 კატეგორიის საიმიგრაციო ვიზაა. კანონის მიხედვით, საქართველოს ვიზა იყოფა დიპლომატიურ, სპეციალურ, ორდინალურ, საიმიგრაციო და ტრანზიტულ კატეგორიებად და შეიძლება იყოს მოკლევადიანი ან გრძელვადიანი. D1 კატეგორია განკუთვნილია, მათ შორის, იმ პირებისთვის, რომლებიც „მეწარმეთა შესახებ" საქართველოს კანონის შესაბამისად ახორციელებენ სამეწარმეო საქმიანობას; ამასთან, 2026 წლის 1 მარტიდან ამოქმედებული რედაქციით D1 ვიზა გაიცემა უცხოელზე, რომელმაც მიიღო შრომითი საქმიანობის უფლება, ასევე მეწარმედ მომავალ უცხოელზე. საიმიგრაციო ვიზა სწორედ ის ხიდია, რომელიც საზღვარგარეთიდან დაგეგმილ სამეწარმეო პროექტს ქართულ სამართლებრივ ფორმატთან აკავშირებს.
შრომითი ბინადრობის ნებართვა და შემოსავლის ზღვარი
შრომითი ბინადრობის ნებართვა გაიცემა საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით სამეწარმეო საქმიანობის განმახორციელებელ უცხოელზე. ასეთი პირი სააგენტოს წარუდგენს საქართველოში სამეწარმეო ან შრომითი საქმიანობის განხორციელების დამადასტურებელ დოკუმენტს, აგრეთვე ცნობას, რომლითაც დასტურდება, რომ მის მიერ ამ საქმიანობიდან მიღებული ყოველთვიური შემოსავალი არ არის საქართველოში განსაზღვრული საშუალო მომხმარებლის საარსებო მინიმუმის ხუთმაგ ოდენობაზე ნაკლები. 2026 წლის 1 მარტიდან ამოქმედებული რედაქცია იმავე მოთხოვნებს ინარჩუნებს, ოღონდ ნებართვის საფუძვლად სახელდება შრომითი საქმიანობის უფლების მიღება. ამრიგად, შემოსავლის დოკუმენტირება ამ მარშრუტის ცენტრალური ელემენტია: მეწარმემ უნდა აჩვენოს სტაბილური ყოველთვიური შემოსავალი, რომელიც საარსებო მინიმუმის ხუთმაგ ოდენობას არ ჩამორჩება.
დამსაქმებლის ან საწარმოს ბრუნვის მოთხოვნები
კანონი შრომითი ბინადრობის ნებართვას ასევე უკავშირებს ბრუნვის ზღვრებს. გამოიყენება შემდეგი წესი: დამსაქმებელი საწარმოს, გარდა საგანმანათლებლო ან სამედიცინო დაწესებულებისა, წლიური ბრუნვა შრომითი ბინადრობის ნებართვის მსურველ თითოეულ უცხოელზე არ უნდა იყოს 50 000 ლარზე ნაკლები. უცხოელის დამსაქმებელი ან დაფუძნებული საგანმანათლებლო ან სამედიცინო დაწესებულების წლიური ბრუნვა ამ მიზნებისთვის უნდა აღწევდეს არანაკლებ 35 000 ლარს თითოეული მსურველი უცხოელის მიმართ. ინდივიდუალური მეწარმის შემთხვევაში ეს ნორმები იმ სიტუაციებთან ერთად იკითხება, როდესაც საქმიანობა საწარმოს ფორმატში ან დაწესებულებასთან ურთიერთობაში განხორციელდება.
რაში განსხვავდება ეს მარშრუტი სხვა მარშრუტებისგან
სამეწარმეო მარშრუტი არ უნდა აირიოს საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვასთან, რომელიც გაცემულია არანაკლებ 300 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტის ინვესტიციის ან ამ ღირებულების უძრავი ნივთის საკუთრების საფუძველზე — ეს კაპიტალდაბანდებული პირების ცალკე ბილიკია. ცალკე ინსტრუმენტია ინფორმაციული ტექნოლოგიების სფეროში დასაქმებული პირის დროებითი ბინადრობის ნებართვაც, რომელიც 2025 წლის 1 სექტემბრიდან ამოქმედებული ცვლილებით გათვალისწინებულია მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე მეწარმე ფიზიკური პირებისთვის IT-სფეროში და ითვალისწინებს, მათ შორის, არანაკლებ 2 წლის გამოცდილებისა და წლიურად არანაკლებ 25 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტის ანაზღაურების დადასტურებას. აქვე შევნიშნავთ: ამერიკული სამუშაო ვიზის (ეიჩ-1ბ) ან მწვანე ბარათის ინსტიტუტები, ისევე როგორც შენგენის სივრცის წესები, საქართველოში არ ფუნქციონირებს — აქ გამოყენებადი მხოლოდ ქართული კანონმდებლობაა.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვპასუხობთ იმ კითხვებს, რომლებიც ინდივიდუალურ მეწარმეებს ყველაზე ხშირად უჩნდებათ.
რომელი ვიზა მჭირდება ინდივიდუალურ მეწარმედ საქმიანობისთვის?
D1 კატეგორიის საიმიგრაციო ვიზა — იგი განკუთვნილია, მათ შორის, „მეწარმეთა შესახებ" კანონის შესაბამისად სამეწარმეო საქმიანობისთვის მომავალი პირებისთვის; 2026 წლის 1 მარტიდან მოქმედი რედაქციით — აგრეთვე მათ, ვინც შრომითი საქმიანობის უფლება მიიღო.
რა შემოსავალი უნდა დავადასტურო?
სამეწარმეო ან შრომითი საქმიანობიდან მიღებული ყოველთვიური შემოსავალი არ უნდა იყოს საქართველოში განსაზღვრული საშუალო მომხმარებლის საარსებო მინიმუმის ხუთმაგ ოდენობაზე ნაკლები — ეს დასტურდება სააგენტოსთვის წარდგენილი ცნობით.
როგორი ბრუნვა უნდა ჰქონდეს დამსაქმებელ საწარმოს?
საწარმოს (გარდა საგანმანათლებლო ან სამედიცინო დაწესებულებისა) წლიური ბრუნვა თითოეული ნებართვის მსურველი უცხოელის მიმართ არ უნდა იყოს 50 000 ლარზე ნაკლები; საგანმანათლებო და სამედიცინო დაწესებულებისთვის ეს ზღვარი 35 000 ლარია.
განსხვავდება თუ არა ეს საინვესტიციო ნებართვისგან?
დიახ. საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა ეყრდნობა არანაკლებ 300 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტის ინვესტიციას ან ამაზე მეტი ღირებულების უძრავ ნივთს, ხოლო შრომითი ნებართვა — რეალურ სამეწარმეო საქმიანობას და მისგან მიღებულ შემოსავალს.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის გუნდი დაგეხმარებით მეწარმის სტატუსის მიგრაციულ გაფორმებაში: შევაფასებთ, რომელი ვიზისა და ნებართვის კატეგორია შეესაბამება თქვენს საქმიანობას, დაგეგმავთ დოკუმენტების პაკეტს — შემოსავლისა და ბრუნვის ცნობების ჩათვლით — და წერილობითი კონსულტაციის ფორმატში განვმარტავთ ყველა პრაქტიკულ ნაბიჯს. მოგვმართეთ Legal.ge-ის საიტზე, სანამ განაცხადს წარადგენდეთ.