აკრედიტივი (Letter of Credit - L/C) არის საერთაშორისო ვაჭრობის ერთ-ერთი ყველაზე უსაფრთხო გადახდის ინსტრუმენტი, რომელიც ანაცვლებს მყიდველისა და გამყიდველის ურთიერთნდობას ბანკის გარანტიით. აკრედიტივის დროს ბანკი იღებს ვალდებულებას, გადაუხადოს გამყიდველს თანხა, თუ ის წარადგენს შეთანხმებულ დოკუმენტაციას. თუმცა, აკრედიტივი არის „მკაცრი შესაბამისობის“ (Strict Compliance) ინსტრუმენტი — მცირე უზუსტობაც დოკუმენტებში შეიძლება გახდეს გადახდაზე უარის თქმის საფუძველი. საქართველოში, სადაც იმპორტი და ექსპორტი ეკონომიკის დიდი ნაწილია, ბიზნესებს ხშირად ექმნებათ პრობლემები აკრედიტივის პირობების არასწორი ინტერპრეტაციის გამო. ეს სერვისი გულისხმობს კვალიფიციურ იურიდიულ დახმარებას აკრედიტივის გახსნის, დოკუმენტების შემოწმებისა და დავების გადაწყვეტის პროცესში, რათა დაცული იყოს როგორც იმპორტიორის (აპლიკანტის), ისე ექსპორტიორის (ბენეფიციარის) ინტერესები.
რას მოიცავს აკრედიტივის მომსახურება?
ჩვენი იურისტები გთავაზობენ სრულ მხარდაჭერას სავაჭრო დაფინანსების ტრანზაქციებში:
- აკრედიტივის პირობების დრაფტინგი: ნასყიდობის ხელშეკრულებასთან თანხვედრაში მყოფი აკრედიტივის ტექსტის მომზადება, რომელიც იცავს კლიენტის ინტერესებს.
- UCP 600 კონსულტაცია: საერთაშორისო სავაჭრო პალატის (ICC) წესების (UCP 600) გამოყენება და ინტერპრეტაცია კონკრეტულ ტრანზაქციაზე.
- დოკუმენტების შემოწმება: წარსადგენი დოკუმენტების (კონოსამენტი, ინვოისი, სერტიფიკატები) წინასწარი იურიდიული აუდიტი, რათა გამოირიცხოს შეუსაბამობები (Discrepancies).
- შეუსაბამობების მართვა: ბანკის მიერ დოკუმენტების უარყოფის შემთხვევაში მოლაპარაკებების წარმოება და ხარვეზების გამოსწორება.
- დავების გადაწყვეტა: წარმომადგენლობა ბანკთან ან კონტრაგენტთან დავის დროს, მათ შორის „აკრედიტივის თაღლითობის“ (Fraud Exception) საფუძვლით გადახდის შეჩერება.
ხშირი სცენარები და პრაქტიკული მაგალითები
აკრედიტივთან დაკავშირებული საკითხები აქტუალურია შემდეგ სიტუაციებში:
- დანადგარების იმპორტი: ქართული ქარხანა ყიდულობს ძვირადღირებულ დანადგარს ჩინეთიდან. მყიდველს სურს გადაიხადოს მხოლოდ მას შემდეგ, რაც დანადგარი გემზე დაიტვირთება. აკრედიტივი იდეალური გადაწყვეტაა.
- ღვინის ექსპორტი: ქართველი მეღვინე აგზავნის პროდუქციას აშშ-ში და სურს გარანტია, რომ მყიდველი გადაიხდის. ის ითხოვს დადასტურებულ აკრედიტივს (Confirmed L/C) სანდო ბანკისგან.
- დოკუმენტური შეუსაბამობა: ბანკმა უარი თქვა გადახდაზე, რადგან კონოსამენტში ტვირთის აღწერა მცირედით განსხვავდებოდა აკრედიტივის ტექსტისგან. საჭიროა სასწრაფო იურიდიული ჩარევა.
- სარეზერვო აკრედიტივი (Standby L/C): გამოიყენება როგორც საბანკო გარანტიის ალტერნატივა ვალდებულების შესრულების უზრუნველსაყოფად.
საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო
აკრედიტივი რეგულირდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით (მუხლები 876-885), თუმცა პრაქტიკაში გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს საერთაშორისო ჩვეულებებს — კერძოდ, ICC-ის „დოკუმენტური აკრედიტივების უნიფიცირებულ წესებსა და ჩვეულებებს“ (UCP 600). ქართული ბანკები თითქმის ყოველთვის უთითებენ UCP 600-ს აკრედიტივის ტექსტში, რაც მას სავალდებულო ძალას ანიჭებს. სასამართლო დავების დროს ქართული სასამართლოები ეყრდნობიან როგორც ეროვნულ კანონმდებლობას, ისე საერთაშორისო პრაქტიკას.
მომსახურების პროცესი: რას უნდა ელოდოთ
პროცესი იწყება სავაჭრო კონტრაქტის ანალიზით. იურისტი ურჩევს კლიენტს აკრედიტივის ოპტიმალურ სტრუქტურას (გადაცემადი, დადასტურებული, რევოლვერული). შემდეგ ხდება აკრედიტივის გახსნის განაცხადის შევსება ბანკთან ერთად. ექსპორტიორის შემთხვევაში, იურისტი ეხმარება დოკუმენტების პაკეტის მომზადებაში, რათა ბანკმა ვერ იპოვოს უზუსტობა. დავის შემთხვევაში, მზადდება დასაბუთებული პრეტენზია ბანკის წინააღმდეგ.
რატომ უნდა აირჩიოთ Legal.ge?
აკრედიტივი რთული საბანკო პროდუქტია, სადაც დეტალებს გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს. Legal.ge გაკავშირებთ სავაჭრო დაფინანსების ექსპერტებთან, რომლებმაც იციან როგორც საბანკო პროცედურები, ისე საერთაშორისო წესები. ჩვენი დახმარებით თქვენ მინიმუმამდე დაიყვანთ გადახდის რისკებს და უზრუნველყოფთ საერთაშორისო ვაჭრობის შეუფერხებელ წარმართვას.
განახლდა: ...