პრევენციული ღონისძიებები: რას მოითხოვს კანონი
ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების პრევენციის შესახებ საქართველოს კანონი ანგარიშვალდებულ პირს ავალდებულებს დანერგოს და მუდმივად მართოს შესაბამისობის პროგრამები, რომელთა საფუძველსაც ამ კანონის მუხლები 10, 12 და 29 ქმნის. მუხლი 10 განსაზღვრავს პრევენციულ ღონისძიებებს, რომლებიც კანონით დადგენილ შემთხვევებში უნდა განხორციელდეს: კლიენტის იდენტიფიკაცია და სანდო და დამოუკიდებელ წყაროზე დაყრდნობით მისი ვერიფიკაცია; ბენეფიციარი მესაკუთრის იდენტიფიკაცია და გონივრული ზომების მიღება მისი ვერიფიკაციისთვის; საქმიანი ურთიერთობის მიზნისა და განზრახული ხასიათის დადგენა; აგრეთვე ამ ურთიერთობის მონიტორინგი.
ამ ჩამონათვალში თითოეული ელემენტი ცალკე ვალდებულებაა და არა ფორმალური ბიუროკრატია: იდენტიფიკაცია უპასუხებს კითხვას — ვინ არის კლიენტი; ბენეფიციარი მესაკუთრის გამოვლენა — ვინ დგას სტრუქტურის უკან; მიზნისა და ხასიათის დადგენა — რატომ და როგორ მიმდინარეობს ურთიერთობა; მონიტორინგი კი პროცესს ცოცხალს ხდის და არა შევსების ერთადერთი აქტით ამოიწურება.
იდენტიფიკაცია და ვერიფიკაცია სხვადასხვა სიტუაციაში
კანონი სხვადასხვა სიტუაციისთვის სხვადასხვა წესს აწესებს. თუ კლიენტის სახელით სხვა პირი მოქმედებს, ანგარიშვალდებული პირი უნდა ახორციელებდეს ამ პირის იდენტიფიკაციასა და ვერიფიკაციას და მოიპოვოს წარმომადგენლობის უფლებამოსილების დამადასტურებელი, სათანადო წესით დამოწმებული დოკუმენტი. იურიდიული პირის, არარეგისტრირებული ორგანიზაციული წარმონაქმნის, ტრასტის ან ტრასტის მსგავსი სამართლებრივი სტრუქტურის მიმართ სავალდებულოა კლიენტის მფლობელობისა და კონტროლის სტრუქტურის შესწავლა. საქმიანობის არსის დადგენისას კი მოიპოვება ინფორმაცია მოსალოდნელი გარიგებების ხასიათის, მოცულობისა და სიხშირის შესახებ.
მონიტორინგის დონეზე ანგარიშვალდებული პირი საქმიანი ურთიერთობის ფარგლებში მომზადებულ, დადებულ ან შესრულებულ გარიგებას სწავლობს, რათა დაადგინოს, რამდენად შეესაბამება ის ცნობილ ინფორმაციას კლიენტის შესახებ, კლიენტის კომერციულ ან პროფესიულ საქმიანობას და რისკის დონეს, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში — ქონებისა და ფულადი სახსრების წარმომავლობას. ამავდროულად, პრევენციული ღონისძიებებით მოპოვებული საიდენტიფიკაციო მონაცემები და სხვა ინფორმაცია სათანადო პერიოდულობით უნდა განახლდეს.