სესხის დეფოლტის (გადაუხდელობის) სამართალწარმოება არის იურიდიული პროცესი, რომელიც იწყება მაშინ, როდესაც მსესხებელი არღვევს სასესხო ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ გადახდის გრაფიკს. საქართველოში, სადაც საკრედიტო ვალდებულებების მოცულობა მაღალია, ეს სერვისი სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია როგორც კრედიტორებისთვის (ბანკები, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციები, კერძო გამსესხებლები), ისე მსესხებლებისთვის (ფიზიკური და იურიდიული პირები). დავა შეიძლება ეხებოდეს იპოთეკით უზრუნველყოფილ სესხებს, ბიზნეს კრედიტებს ან სამომხმარებლო სესხებს. დეფოლტის შემთხვევაში კრედიტორი იწყებს იძულებითი აღსრულების პროცედურებს, რაც შეიძლება მოიცავდეს ქონების დაყადაღებას და რეალიზაციას. მეორე მხრივ, მსესხებელს სჭირდება დაცვა არაპროპორციული ჯარიმებისგან, ვალის რესტრუქტურიზაცია ან იძულებითი აღსრულების შეჩერება. ეს სერვისი გულისხმობს მხარეთა წარმომადგენლობას სასამართლოში, არბიტრაჟსა და აღსრულების ეროვნულ ბიუროში.
რას მოიცავს სესხის დეფოლტის სამართალწარმოების სერვისი?
მომსახურება ფარავს სესხის ამოღებასა და დაცვასთან დაკავშირებულ ყველა ეტაპს:
- სასამართლო დავა ვალის ამოღებაზე: კრედიტორის სარჩელის მომზადება ძირითადი თანხის, პროცენტისა და პირგასამტეხლოს დაკისრების მოთხოვნით.
- იპოთეკისა და გირავნობის აღსრულება: უძრავი ან მოძრავი ქონების რეალიზაციის სამართლებრივი უზრუნველყოფა დავალიანების დასაფარად.
- მსესხებლის დაცვა: წარმომადგენლობა მსესხებლის სახელით, რათა შემცირდეს არაგონივრულად მაღალი პირგასამტეხლოები ან გაბათილდეს ხელშეკრულების უსამართლო პირობები.
- მოლაპარაკებები რესტრუქტურიზაციაზე: შუამავლობა ბანკსა და კლიენტს შორის ახალი გადახდის გრაფიკის შესათანხმებლად და აღსრულების თავიდან ასაცილებლად.
- აუქციონის პროცედურები: მონაწილეობა აღსრულების ეროვნული ბიუროს აუქციონთან დაკავშირებულ დავებში, მაგალითად, ქონების არასწორი შეფასების გასაჩივრება.
ხშირი სცენარები და რეალური სიტუაციები
სესხის დეფოლტთან დაკავშირებული დავები ხშირად ვითარდება შემდეგი სცენარებით:
- იპოთეკური სესხის დეფოლტი: ოჯახმა დაკარგა შემოსავალი და ვერ იხდის ბინის სესხს. ბანკმა მოითხოვა ბინის აუქციონზე გაყიდვა. იურისტი ერთვება, რათა შეაჩეროს აუქციონი და მიაღწიოს საშეღავათო პერიოდს.
- ბიზნეს ხაზის გაჩერება: კომპანიამ დაარღვია ოვერდრაფტის პირობები. ბანკმა დააყადაღა კომპანიის ანგარიშები, რამაც ბიზნესი გააჩერა. საჭიროა ყადაღის მოხსნა ოპერირების გასაგრძელებლად.
- კერძო მევახშეობა: კერძო გამსესხებელი ითხოვს კანონით დაშვებულზე მაღალ პროცენტს და ემუქრება მსესხებელს გამოსახლებით. იურისტი ასაჩივრებს ხელშეკრულებას კანონთან შეუსაბამობის გამო.
- სოლიდარული პასუხისმგებლობა: თავდები პირი აღმოჩნდება ვალდებული გადაიხადოს სხვისი ვალი, რადგან ძირითადი მსესხებელი გაუჩინარდა.
საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო
სესხის დეფოლტის დავები რეგულირდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით. კოდექსი ადგენს სესხის, იპოთეკისა და გირავნობის წესებს, ასევე ზღუდავს პირგასამტეხლოს ოდენობას (მაგ. წლიური პროცენტის ზედა ზღვარი). პროცესუალური ნაწილი იმართება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით და „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონით. მნიშვნელოვანია ასევე საქართველოს ეროვნული ბანკის რეგულაციები სესხის გაცემის და ამოღების ეთიკის შესახებ. აღსრულების ეროვნული ბიურო არის მთავარი ორგანო, რომელიც აღასრულებს სასამართლოს გადაწყვეტილებებს, თუმცა ბანკებს ხშირად აქვთ უფლება მიმართონ „ნოტარიუსის სააღსრულებო ფურცელს“ გამარტივებული წესით.
მომსახურების პროცესი: რას უნდა ელოდოთ
თუ თქვენ კრედიტორი ხართ, იურისტი მოამზადებს გაფრთხილების წერილს, შემდეგ სარჩელს და უზრუნველყოფს ყადაღის დადებას მოვალის ქონებაზე. თუ მსესხებელი ხართ, იურისტი შეისწავლის სასესხო ხელშეკრულებას, დათვლის დარიცხული ჯარიმების სისწორეს და მოამზადებს შესაგებელს. სასამართლო პროცესი შეიძლება გაგრძელდეს რამდენიმე თვე. ხშირად, საუკეთესო გამოსავალი არის მორიგება, სადაც იურისტი დაგეხმარებათ ვალის ჩამოწერაზე ან განწილვადებაზე შეთანხმებაში.
რატომ უნდა აირჩიოთ Legal.ge?
სესხის დეფოლტის საქმეები სტრესული და რთულია. Legal.ge გაკავშირებთ გამოცდილ იურისტებთან, რომლებმაც იციან როგორც ბანკების სტრატეგია, ისე მოვალეთა დაცვის მექანიზმები. მათ შეუძლიათ აგარიდოთ ქონების დაკარგვა ან, პირიქით, დაგეხმარონ კუთვნილი თანხის დაბრუნებაში. ნუ დაელოდებით აღსრულების პოლიციას — მიმართეთ სპეციალისტს დროულად Legal.ge-ზე.
განახლდა: ...