გადასახადის დაკავება წყაროსთან (Employee Tax Withholding) არის დამსაქმებლის ერთ-ერთი უმთავრესი ფისკალური ვალდებულება საქართველოში. საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად, დამსაქმებელი გვევლინება საგადასახადო აგენტად, რაც ნიშნავს, რომ ის ვალდებულია დააკავოს გადასახადი დაქირავებულის ხელფასიდან მის გაცემამდე და გადარიცხოს ბიუჯეტში. ეს პროცესი ერთი შეხედვით მარტივი ჩანს, მაგრამ მოიცავს მრავალ ნიუანსს, განსაკუთრებით არარეზიდენტების, ბონუსების, სარგებლის (Benefit in Kind) და საპენსიო შენატანების ნაწილში. გადასახადის არასწორად დაკავება ან დაგვიანებით გადარიცხვა იწვევს სოლიდურ ჯარიმებს და საურავებს, რაც კომპანიისთვის ფინანსურ და რეპუტაციულ რისკს წარმოადგენს.
მომსახურება მოიცავს დაკავების პროცესის სრულ ციკლს და კონსულტაციას შემდეგ საკითხებზე:
- საშემოსავლო გადასახადის (20%) კალკულაცია: ხელფასების, პრემიების, დანამატების და შვებულების კომპენსაციების დაბეგვრა.
- საპენსიო შენატანების ადმინისტრირება: 2% დასაქმებულის, 2% დამსაქმებლის და 2% სახელმწიფოს წილის სწორი გამოთვლა და საპენსიო სააგენტოში გადარიცხვა.
- არაფულადი სარგებლის დაბეგვრა: კორპორატიული ავტომობილით, ბინის ქირით, დაზღვევით ან კვებით სარგებლობის დაბეგვრა საბაზრო ღირებულებით.
- საგადასახადო შეღავათების გამოყენება: 3000 ლარამდე ხელფასის მქონე პირებისთვის, მრავალშვილიანი მშობლებისთვის ან შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებისთვის კანონით გათვალისწინებული შეღავათების სწორი ასახვა.
- დეკლარირება: ყოველთვიური დეკლარაციის წარდგენა შემოსავლების სამსახურის ელექტრონულ პორტალზე (RS.ge) არაუგვიანეს საანგარიშო თვის მომდევნო თვის 15 რიცხვისა.
პრაქტიკაში ხშირია რთული სიტუაციები. მაგალითად: კომპანია უხდის თანამშრომელს ბინის ქირას. ეს თანხა კანონით ითვლება ხელფასად და უნდა დაიბეგროს, რაც ხშირად გამორჩებათ დამსაქმებლებს. მეორე სცენარი: უცხოელი თანამშრომელი, რომელიც მუშაობს დისტანციურად. უნდა დაუკავდეს თუ არა მას საშემოსავლო გადასახადი საქართველოში? პასუხი დამოკიდებულია რეზიდენტობის სტატუსზე და სამუშაოს შესრულების ადგილზე. მესამე შემთხვევა: დამსაქმებელი გასცემს სესხს თანამშრომელზე დაბალი პროცენტით. საბაზრო და ფაქტობრივ პროცენტს შორის სხვაობა ითვლება სარგებლად და იბეგრება. მეოთხე: "ნეტ" (ხელზე ასაღები) ხელფასზე შეთანხმება, რაც მოითხოვს "გროს" (დარიცხული) ხელფასის უკუღმა გამოთვლას (Gross-up), რათა გადასახადები სწორად დაკავდეს.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსი (თავი XI, საშემოსავლო გადასახადი) დეტალურად აღწერს გადასახადის წყაროსთან დაკავების წესებს. კოდექსის 154-ე მუხლი ავალდებულებს საგადასახადო აგენტს გადასახადის დაკავებას. გარდა ამისა, კანონი დაგროვებითი პენსიის შესახებ განსაზღვრავს საპენსიო შენატანების განხორციელების ვალდებულებას ყველა დასაქმებულისთვის (გარდა გამონაკლისებისა). შრომის კოდექსი არეგულირებს შრომით ურთიერთობებს, რაც საფუძველია ხელფასის გაცემისთვის, თუმცა საგადასახადო ვალდებულებები საგადასახადო კოდექსით რეგულირდება. მნიშვნელოვანია ასევე ფინანსთა მინისტრის ბრძანებები დეკლარაციის შევსების წესის შესახებ.
პროცესი იწყება სახელფასო უწყისის (Payroll) მომზადებით. ბუღალტერი ან აუთსორსინგ კომპანია ითვლის თითოეული თანამშრომლის დარიცხულ ხელფასს, აკლებს საპენსიო შენატანს და საშემოსავლო გადასახადს. მიღებული "ნეტ" თანხა ირიცხება თანამშრომლის ანგარიშზე, ხოლო გადასახადები — ხაზინის ერთიან ანგარიშზე. პარალელურად, მზადდება და იგზავნება ელექტრონული დეკლარაცია. სპეციალისტები უზრუნველყოფენ, რომ ყველა გაანგარიშება იყოს ზუსტი და შესაბამისობაში კანონმდებლობის უახლეს ცვლილებებთან.
Legal.ge გაძლევთ საშუალებას იპოვოთ კვალიფიციური ბუღალტრები და საგადასახადო სპეციალისტები, რომლებიც უზრუნველყოფენ გადასახადის დაკავების პროცესის უნაკლო მართვას. ჩვენი პლატფორმის ექსპერტები დაიცავენ თქვენს ბიზნესს ჯარიმებისგან და დაგეხმარებიან რთული სახელფასო სქემების სწორ ადმინისტრირებაში. ნუ გარისკავთ საგადასახადო აგენტის პასუხისმგებლობით — მიანდეთ ეს საქმე Legal.ge-ს პროფესიონალებს.
განახლდა: ...