კორპორაციული საგადასახადო ანგარიშგების არსი
მოგების გადასახადის დეკლარაცია საწარმოს წლიური საგადასახადო ანგარიშგების ცენტრალური ნაწილია: კანონი განსაზღვრავს, ვინ, როდის და როგორ წარადგენს დეკლარაციას, როგორ იანგარიშება თანხები და რა შედეგები აქვს ვადის დარღვევას. საშემოსავლო/მოგების გადასახადის დეკლარაციას წლიური ფორმით წარადგენენ რეზიდენტი ფიზიკური პირები, რომთა შემოსავალი არ იბეგრება გადახდის წყაროსთან, საწარმოები, ასევე არარეზიდენტი ფიზიკური პირი და მუდმივი დაწესებულების არმქონე არარეზიდენტი საწარმო, თუ მათ ქართული წყაროდან მიღებული შემოსავალი არ იბეგრება გადახდის წყაროსთან. ამ გვერდზე თავმოყრილია ის წესები, რომლებზედაც ყოველი საწარმო უნდა იყოს ორიენტირებული — წლიური და ყოველთვიური ანგარიშგებიდან მიმდინარე გადასახდელებამდე.
ვადები და წარდგენის წესი
საწარმო მოგების გადასახადის შესახებ წლიურ დეკლარაციას საგადასახადო ორგანოს წარუდგენს საანგარიშო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე. გარკვეული კატეგორიის გადამხდელები მოგების გადასახადის დეკლარაციას ყოველთვიურად წარადგენენ — არაუგვიანეს საანგარიშო თვის მომდევნო თვის 15 რიცხვისა; ეს ვალდებულება ეხება იმ საწარმოებს, რომლებიც მოგების გადასახადით კანონით განსაზღვრული დაბეგვრის ობიექტების მიხედვით იბეგრებიან, და არარეზიდენტი საწარმოს მუდმივ დაწესებულებას. ხელფასის გადახდის შემთხვევაში საწარმო და ორგანიზაცია ყოველთვიურად, იმავე ვადაში, წარადგენს დეკლარაციას გაცემული შრომის ანაზღაურებისა და დაკავებული გადასახადის შესახებ. დეკლარაციაში ჯამური საგადასახადო ვალდებულება სრულ ლარებში გაანგარიშდება და 1 ლარამდე თანხა ნულდება; დეკლარაციის ფორმებს და ელექტრონული დეკლარირების წესს ფინანსთა მინისტრი განსაზღვრავს, წარდგენა კი შესაძლებელია პირადად, დაზღვეული საფოსტო გზავნილით ან ელექტრონული ფორმით. წლიური დეკლარაციის წარდგენის ვადა შეიძლება გაგრძელდეს 3 თვით, თუ დასადეკლარირებელი პერიოდის მიმდინარე გადასახდელები გადახდილია (ან გადახდის ვალდებულება არ არსებობს) და ორგანოს ვადის გასვლამდე წერილობით მიმართავთ — გადახდის ვადა ამას არ იცვლის.
განსაკუთრებულ შემთხვევებში ვადები მკვეთრად იკვეცება: მეწარმე ფიზიკური პირი ეკონომიკური საქმიანობის შეწყვეტისას დეკლარაციას წარადგენს 30 სამუშაო დღის ვადაში და საქმიანობის განახლებამდე აღარ ანგარიშვებს; დაშლის პროცესში მყოფი პირი ლიკვიდაციის დაწყების რეგისტრაციიდან 5 სამუშაო დღეში წერილობით აცნობებს დაშლის შესახებ და იმავე ვადაში წარადგენს დეკლარაციას; გაკოტრების რეჟიმის გახსნისას წარუდგენელი დეკლარაციები შეიტანება განჩინების კანონიერ ძალაში შესვლიდან 15 დღის ვადაში, ხოლო რეჟიმის გახსნის შემდეგ პერიოდებზე საშემოსავლო/მოგების გადასახადის დეკლარაცია აღარ წარადგენენ. იმ ფიზიკურ პირებზე კი, რომლებიც III და IV რიგის მემკვიდრეობით ან ჩუქებით იღებენ საგადასახადო წლის განმავლობაში 150 000 ლარის ან მეტი ღირებულების ქონებას, გადასახადი 2 კალენდარული წლის განმავლობაში გადაიხდევნება. გაითვალისწინეთ მნიშვნელოვანი წესიც: თუ საწარმო დეკლარაციას არ წარადგენს, ითვლება, რომ მან წარადგინა დეკლარაცია, რომლის საფუძველზედაც გადასახდელად დასარიცხი გადასახადი ნულის ტოლია, და ამავე პერიოდზე მოგვიანებით წარდგენილი დეკლარაცია დაგვიანებულად ჩაითვლება — სწორედ ამიტომ არის ანგარიშგების კალენდრის წინასწარი დაგეგმვა აუცილებელი. თუ პირი დეკლარაციის წარდგენით არ არის ვალდებული, მას შეუძლია იგი ნებაყოფლობით წარადგინოს გადასახადის გადაანგარიშებისა და დაბრუნების მოთხოვნით.
მიმდინარე გადასახდელები მოგების გადასახადში
საწარმო, რომლის საანგარიშო პერიოდიც კალენდარული წელია, მიმდინარე გადასახდელებს წინა პერიოდის წლიური გადასახადის მიხედვით იხდის: არაუგვიანეს 15 მაისისა — 25 პროცენტი; არაუგვიანეს 15 ივლისისა — 25 პროცენტი; არაუგვიანეს 15 სექტემბრისა — 25 პროცენტი; არაუგვიანეს 15 დეკემბრისა — 25 პროცენტი. გადახდილი თანხები ჩაითვლება საგადასახადო წლის გადასახადში. მიმდინარე გადასახდელებს არ იხდის ის, ვისაც გასულ წელს დასაბეგრი შემოსავალი/მოგება არ ჰქონია, ასევე პირი, რომელსაც მიმდინარე წელს გაუუქმდა მიკრო ბიზნესის ან ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსი და გასულ წელს ჰქონდა დასაბეგრი შემოსავალი. თუ მოსალოდნელი დასაბეგრი შემოსავალი (მოგება) არანაკლებ 50 პროცენტით მცირდება და ამის შესახებ ორგანოს ვადამდე აცნობებთ, გადასახდელის შემცირება ან არგადახდა შესაძლებელია; წინააღმდეგ შემთხვევაში დარჩენილი თანხა საურავით გადაიხდება. განაკვეთის ცვლილებისას მიმდინარე გადასახდელების გადახდა შეიძლება წინა წლის დასაბეგრი შემოსავლიდან გადაანგარიშებული თანხებით.
ვადის დარღვევის შედეგები
საგადასახადო დეკლარაციის წარდგენის ვადის დარღვევა იწვევს დაჯარიმებას: თუ ვადის გადაცილების პერიოდი 2 თვეს არ აღემატება — ჯარიმა არის ამ დეკლარაციის საფუძველზე გადასახდელად დასარიცხი გადასახადის თანხის 5 პროცენტის ოდენობით; თუ ვადის გადაცილების პერიოდი 2 თვეს აღემატება — 10 პროცენტის ოდენობით. თუ დეკლარაციის საფუძველზე გადასახდელად დასარიცხი თანხა ნულის ტოლია, ჯარიმა არ დაეკისრება. მიმდინარე გადასახდელების გადახდის ვალდებულების შეუსრულებლობისას კოდექსით გათვალისწინებული დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებები გამოიყენება — ამიტომ ჯარიმას ხშირად საურავიც ემატება.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ — კორპორატიულ ანგარიშგებასთან დაკავშირებული ყველაზე ხშირი კითხვების პასუხები.
როდის წარედგინება წლიური მოგების გადასახადის დეკლარაცია?
საანგარიშო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე; განსაზღვრული კატეგორიები ყოველთვიურად ანგარიშვებენ — მომდევნო თვის 15 რიცხვამდე.
რა ჯარიმა ემუქრება გვიან წარდგენას?
ვადის გადაცილებამდე 2 თვემდე — დასარიცხი გადასახადის 5 პროცენტი; 2 თვეზე მეტი — 10 პროცენტი; ნულოვანი დეკლარაციის შემთხვევაში ჯარიმა არ არსებობს.
როგორ ნაწილდება მიმდინარე გადასახდელები?
წინა წლიური გადასახადის ოთხ ტოლ ნაწილად — 25 პროცენტი შესაბამისად 15 მაისს, 15 ივლისს, 15 სექტემბერს და 15 დეკემბერს.
შეიძლება თუ არა ვადის გაგრძელება?
დიახ — 3 თვით, მიმდინარე გადასახდელების გადახდის პირობით და წერილობითი მიმართვით; გადახდის ვადა არ იცვლება.
რა ხდება ეკონომიკური საქმიანობის შეწყვეტისას?
მეწარმე ფიზიკური პირი დეკლარაციას წარადგენს შეწყვეტიდან 30 სამუშაო დღის ვადაში და საქმიანობის განახლებამდე დეკლარაციის წარდგენის ვალდებულება აღარ აქვს.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის სპეციალისტები მოგების გადასახადის ანგარიშგებას სრულად წაგიკითხავენ: მოვამზადებთ წლიურ და ყოველთვიურ დეკლარაციებს, გადავამოწმებთ მიმდინარე გადასახდელების გრაფიკს, დავგეგმავთ ვადების გაგრძელებას და დავგეგმავთ შეწყვეტისა თუ რეორგანიზაციის შემთხვევის ანგარიშგებას. დაგვიკავშირდით — სწორად აწყობილი ანგარიშგება ჯარიმებს და საურავს თავიდან აგარიდებთ.