ჩინური კაპიტალი და პირები საქართველოს საგადასახადო სივრცეში
ჩინეთი საქართველოს მნიშვნელოვანი სავაჭრო პარტნიორია, და ჩინური კაპიტალის, საწარმოებისა და ფიზიკური პირების საქართველოში საქმიანობა ქართული საგადასახადო კოდექსის ზოგად წესებს ემორჩილება. საკითხის ბირთვი ორია: ვინ ჩაითვლება საქართველოს რეზიდენტად და როგორ აირიდება იგივე შემოსავლის ორმაგი დაბეგვრა. საქართველოსა და ჩინეთს შორის ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შესახებ შეთანხმება არსებობს, და მისი გამოყენება საგადასახადო კოდექსით დადგენილ წესებთან ერთად ხდება — ამიტომ სწორი დაგეგმვა ერთდროულად ორ ფენას მოითხოვს: შიდა წესებსა და შეთანხმების პირობებს.
183-დღიანი რეზიდენტობის ტესტი
საგადასახადო კოდექსის მუხლი 34 განსაზღვრავს: საქართველოს რეზიდენტად, მთელი მიმდინარე საგადასახადო წლის განმავლობაში, ითვლება ფიზიკური პირი, რომელიც ფაქტობრივად იმყოფება საქართველოს ტერიტორიაზე 183 დღე ან მეტ ხანს ნებისმიერი უწყვეტი 12 კალენდარული თვის პერიოდში, რომელიც მთავრდება ამ საგადასახადო წელს. ყოფნის დროდ ითვლება ისიც, რაც პირმა საზღვარგარეთ გავიდა საქართველოდან სპეციალურად სამკურნალოდ, დასასვენებლად, მივლინებით ან სასწავლებლად — ეს წესი ჩინელ მენეჯერებსა და სპეციალისტებს შეუძლიათ შეუმჩნევლად ჩაუვლოთ: სამკურნალო მივლინება დღეებს არ ამცირებს. არ მიეკუთვნება ყოფნის დროს დიპლომატიური ან საკონსულო სტატუსის მქონე პირთა და მათი ოჯახების, საერთაშორისო ორგანიზაციების თანამშრომლების, ტრანზიტული გადაადგილებისა და სამკურნალო-დასასვენებელი ვიზიტების დრო. ყოველი დღე, რომლის განმავლობაშიც პირი საქართველოში იმყოფებოდა, ყოფნის დღედ ითვლება ხანგრძლივობის მიუხედავად; რეზიდენტობის სტატუსი ყოველი საგადასახადო პერიოდისათვის ცალკე დგინდება, და წინა პერიოდში ჩათვლილი დღეები მომდევნოში ხელახლა აღარ განიხილება.
ჩინეთში გადახდილი გადასახადის ჩათვლა
ორმაგი დაბეგვრის შემსუბუქების ძირითადი ინსტრუმენტი მუხლი 124-ია: საწარმო უფლებამოსილია ჩაითვალოს საქართველოს ფარგლებს გარეთ გადახდილი მოგების გადასახადი შესაბამისი საგადასახადო წლისათვის ამ მოგებაზე საქართველოში გადასახადის გადახდისას იმ შემოსავალზე, რომელიც მიღებული არ არის საქართველოში არსებული წყაროდან. მოგების განაწილებისას დაბეგვრადი საწარმოსთვის ჩათვლა გაცემული დივიდენდის მიხედვით ხდება. თანხის მნიშვნელოვანი ზღვარი: ჩათვლილი თანხა არ უნდა აღემატებოდეს გადასახადს, რომელიც ამ მოგებაზე საქართველოში იქნებოდა დარიცხული საქართველოს წესითა და განაკვეთებით — ეს ნიშნავს, რომ ჩათვლა არაა ავტომატური და გაანგარიშება სათაურის სიზუსტეს მოითხოვს.
შეთანხმებით განსაზღვრული შეღავათები არარეზიდენტისთვის
მუხლი 125 შეთანხმებებით დადგენილ შეღავათებს უკავშირებს არარეზიდენტის სტატუსს: ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შესახებ შეთანხმებებით განსაზღვრული საგადასახადო შეღავათით სარგებლობისა და არარეზიდენტისთვის საქართველოში გადახდილი გადასახადის დაბრუნების წესი განისაზღვრება საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ბრძანებით. ჩინური მხარისთვის ეს ნიშნავს: თუ შეთანხმება კონკრეტულ შემოსავლით შეღავათს ითვალისწინებს, მისი გამოყენება და ზედმეტად გადახდილის დაბრუნება ამ წესით ხდება — დოკუმენტური დასაბუთების სრული პაკეტით. სწორად აწყობილი მოთხოვნა ზედმეტ გადასახადს რეალურად აბრუნებს. დავების უმრავლესობა წყაროს დაუდასტურებლობით იწყება — დოკუმენტაცია სწორედ ამ რგოლში იკეტება.
რეზიდენტობის დამატებითი საფუძვლები და პრაქტიკული დეტალები
183-დღიანი ტესტი რეზიდენტობის ძირითადი, მაგრამ არა ერთადერთი გზაა. კანონით, რეზიდენტობა მნიშვნელოვანი ქონებით უზრუნველყოფილ პირსაც შეიძლება მიენიჭოს — ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ კანონით განსაზღვრულ პირს — ფინანსთა მინისტრის მიერ განსაზღვრული წესითა და პირობებით. გარდა ამისა, თუ ფიზიკური პირის რეზიდენტობა რომელიმე ქვეყნის მიმართ არ დგინდება, საგადასახადო ორგანოსთან მიმართვის შემთხვევაში იგი საქართველოს რეზიდენტად ჩაითვლება, თუ საქართველოს მოქალაქეა; უცხო ქვეყნის მოქალაქე ფიზიკურ პირსაც შეიძლება მიენიჭოს რეზიდენტობა მინისტრის მიერ განსაზღვრულ შემთხვევაში და დადგენილი წესით. პრაქტიკული დეტალებიც მნიშვნელოვანია: რეზიდენტის ან არარეზიდენტის სტატუსი ყოველი საგადასახადო პერიოდისთვის ცალკე დგინდება, ხოლო ის დღეები, რომლებითაც პირი წინა პერიოდში რეზიდენტად ჩაითვალა, მომდევნო პერიოდში ხელახლა არ განიხილება — ამიტომ წლების მანძილზე დაგეგმვა დღეების რეესტრის გარეშე შეუძლებელია. ასევე გახსოვდეთ: სამსახურებრივი მივლინებით თუ სასწავლებლად საზღვარგარეთ გატარებული დრო ყოფნად რჩება მაშინაც კი, როცა პირი ფიზიკურად საქართველოში არ არის — ეს წესი ხშირად გასაკვირია და ზუსტი აღრიცხვა სწორედ მის გამო კრიტიკულია.
ხშირად დასმული კითხვები
როგორ ვიცი, ვხდები თუ არა საქართველოს რეზიდენტი?
183-დღიანი ტესტით: თუ ნებისმიერი უწყვეტი 12 კალენდარული თვის პერიოდში, რომელიც მთავრდება ამ საგადასახადო წელს, საქართველოში 183 დღე ან მეტი ხანს იმყოფები — მთელი ეს წელი რეზიდენტად ითვლები.
შეიძლება თუ არა ჩინეთში გადახდილი გადასახადის ჩათვლა?
დიახ, მუხლი 124-ის შესაბამისად, მოგების გადასახადის სახით, არასაქართველოური წყაროს შემოსავალზე და იმ ზღვრამდე, რაც საქართველოში იქნებოდა დარიცხული.
როგორ ვსარგებლობ შეთანხმების შეღავათით?
მუხლი 125-ით დადგენილი წესით, ფინანსთა მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრული წესით — დოკუმენტური დასაბუთებით და საჭიროების შემთხვევაში ზედმეტად გადახდილის დაბრუნების მოთხოვნით.
რა დღეები არ ითვლება ყოფნად?
დიპლომატიურ-საკონსულო სტატუსის დრო, ტრანზიტი და საზღვარგარეთ სამკურნალო-დასასვენებელი ყოფნა — თუმცა საქართველოდან სამკურნალოდ გასვლა პირიქით, ითვლება.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ზე დაგეხმარებით საქართველო-ჩინეთის საგადასახადო კონსულტაციის სრულ ციკლში: გამოვთვლით ყოფნის დღეებს და რეზიდენტობის სტატუსს, მოვამზადებთ ჩათვლის გაანგარიშებას და შეთანხმებით გათვალისწინებულ შეღავათებზე მოთხოვნებს, ავაშენებთ სტრუქტურას ისე, რომ ორმაგი დაბეგვრა დაგეგმვის ეტაპზევე მოვიხსნათ. დაგვიკავშირდით საქმიანობის დაწყებამდე.