განაკვეთები: ზოგადი და შეღავათიანი
საშემოსავლო გადასახადის დაგეგმვა ზუსტ განაკვეთებიდან იწყება: ფიზიკური პირის დასაბეგრი შემოსავალი იბეგრება 20 პროცენტით, თუ საგადასახადო კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. ეს ზოგადი წესია, მაგრამ კანონი რამდენიმე შეღავათიან განაკვეთსაც ითვალისწინებს: საცხოვრებელი ფართობის ორგანიზაციაზე, იურიდიულ პირზე ან ფიზიკურ პირზე საცხოვრებელი მიზნით გაქირავების შედეგად მიღებული იმ ფიზიკური პირის შემოსავალი, რომელიც ამ შემოსავლიდან გამოქვითვებს არ ახორციელებს, 5 პროცენტით იბეგრება; ასევე ფიზიკური პირის მიერ საცხოვრებელი ბინის (სახლის) და მასზე დამაგრებული მიწის ნაკვეთის, აგრეთვე ავტოსატრანსპორტო საშუალების მიწოდებით მიღებული ნამეტი შემოსავალი 5 პროცენტით იბეგრება.
განმასხვავებელი განაკვეთები დაგეგმვის პირველი ინსტრუმენტია: ერთი და იგივე ეკონომიკური შედეგი — მაგალითად, ქონებიდან მიღებული შემოსავალი — სხვადასხვა სამართლებრივი ფორმით მნიშვნელოვნად ნაკლებ გადასახადს შეიძლება იწვევდეს, და სწორედ ამიტომ ხდება ფორმის შერჩევა გადასახადის დაგეგმვის ცენტრალური საკითხი. ნამეტი შემოსავლის გამოთვლის წესი კოდექსის შესაბამისი ნორმით განისაზღვრება, ამიტომ გაყიდვის განზრახვის დროსვე ღირს ციფრების წინასწარი გამოთვლა.
სოციალური დანიშნულების თავისუფალი შემოსავლები
საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრისგან თავისუფლდება მთელი რიგი სოციალური კატეგორიის შემოსავალი: მიღებული გრანტი, სახელმწიფო პენსია, სახელმწიფო კომპენსაცია, სახელმწიფო აკადემიური სტიპენდია და სახელმწიფო სტიპენდია; სახელმწიფოს მიერ დაფუძნებული არასამეწარმეო იურიდიული პირიდან საქველმოქმედო საქმიანობის ფარგლებში მიღებული სარგებელი და მკურნალობის ხარჯების დასაფინანსებლად საქველმოქმედო ორგანიზაციიდან მიღებული სარგებელი; ალიმენტი; განქორწინების საფუძველზე მიღებული ქონების ღირებულება; ოლიმპიურ თამაშებში, საჭადრაკო ოლიმპიადებსა და სხვა მსგავს ტურნირებში გამარჯვებისთვის სპორტსმენების, მწვრთნელებისა და საექიმო პერსონალის მიერ მიღებული ჯილდოები.
ამ ჩამონათვალის არსი მკაფიოა: სოციალური დანიშნულების შემოსავლები და სპორტული მიღწევის ჯილდოები დაბეგვრის ბაზიდან საერთოდ ამოიღება. დაგეგმვის თვალსაზრისით მნიშვნელოვანია, რომ გამოქვითვა ავტომატურია — მას არ სჭირდება ცალკე განაცხადი თუ პირობა, ის კანონით თავადაა დადგენილი.
ქონების გასხვისებისა და ჩუქების შეღავათები
ქონების მიწოდებით მიღებული ნამეტი ხშირად საერთოდ არ იბეგრება: თავისუფალია 2 წელზე მეტი ვადით საკუთრებაში არსებული საცხოვრებელი ბინის (სახლის) მასზე დამაგრებული მიწით რეალიზაციით მიღებული ნამეტი; საკუთრების უფლების რეგისტრაციიდან 6 თვეზე მეტი ვადით საკუთრებაში არსებული ავტოსატრანსპორტო საშუალების რეალიზაციით მიღებული ნამეტი; და 2 წელზე მეტი ვადით საკუთრებაში არსებული სხვა აქტივის მიწოდებით მიღებული ნამეტი, თუ ის აქტივად აქტივად ეკონომიკურ საქმიანობაში არ იყო გამოყენებული.
ჩუქებისა და მემკვიდრეობის შეღავათებიც ფენებად არის აგებული: საგადასახადო წლის განმავლობაში პირველი და მეორე რიგის მემკვიდრეების მიერ ჩუქებით ან მემკვიდრეობით მიღებული ქონების ღირებულება საერთოდ არ იბეგრება; სხვა წყაროებიდან ჩუქებით მიღებული ქონება თავისუფლდება 1000 ლარამდე ღირებულების ფარგლებში (გარდა დამქირავებლისგან მიღებულისა); ხოლო მესამე და მეოთხე რიგის მემკვიდრეებისთვის შეღავათის ზღვარი საგადასახადო წლის განმავლობაში 150 000 ლარამდეა. ანუ ახლო ნათესავების წრე და ქონების ფასი გადაწყვეტილების ორი მთავარი ცვლადია.