"დავიწყების უფლება" (Right to be Forgotten) არის შედარებით ახალი, მაგრამ კრიტიკულად მნიშვნელოვანი კონცეფცია ციფრულ ეპოქაში, რომელიც ადამიანს აძლევს შესაძლებლობას, მოითხოვოს მოძველებული, არაადეკვატური ან ირელევანტური პერსონალური მონაცემების წაშლა ინტერნეტ სივრციდან. ეს უფლება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მათთვის, ვისი წარსული შეცდომები, ძველი სასამართლო საქმეები ან კომპრომატები წლების შემდეგაც იძებნება Google-ში და ხელს უშლის მათ დასაქმებაში, ბიზნეს საქმიანობასა თუ პირად ცხოვრებაში. საქართველოში, პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ახალი კანონმდებლობის შესაბამისად, რომელიც ევროპულ სტანდარტებს (GDPR) უახლოვდება, მოქალაქეებს აქვთ უფლება მოითხოვონ მონაცემების წაშლა, თუ მათი დამუშავება აღარ ემსახურება კანონიერ მიზანს. კვალიფიციური იურისტი დაგეხმარებათ ამ რთული ტექნიკურ-სამართლებრივი პროცესის გავლაში.
რას მოიცავს ეს მომსახურება?
დავიწყების უფლების მოთხოვნის სერვისი მოიცავს:
- ციფრული აუდიტი: ინტერნეტ სივრცის მონიტორინგი და იმ ბმულების (URL) იდენტიფიცირება, რომლებიც შეიცავს კლიენტის შესახებ არასასურველ ინფორმაციას.
- სამართლებრივი დასაბუთება: არგუმენტაციის მომზადება, თუ რატომ უნდა წაიშალოს კონკრეტული ინფორმაცია (მაგ. ინფორმაცია მოძველებულია, არაზუსტია ან ლახავს პირად ცხოვრებას).
- Google/საძიებო სისტემებთან კომუნიკაცია: ოფიციალური ფორმების შევსება და კომუნიკაცია საძიებო სისტემებთან კონტენტის დე-ინდექსაციის (ძიების შედეგებიდან ამოღების) მოთხოვნით.
- ვებ-გვერდებთან მოლაპარაკება: პირდაპირი კონტაქტი ვებ-გვერდის ადმინისტრატორებთან ან ჰოსტინგ პროვაიდერებთან კონტენტის წაშლის მოთხოვნით.
- პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურში გასაჩივრება: თუ მონაცემთა დამმუშავებელი უარს ამბობს წაშლაზე, საჩივრის შეტანა სახელმწიფო ინსპექტორთან.
ხშირი სიტუაციები (მაგალითები)
დავიწყების უფლება აქტუალურია შემდეგ შემთხვევებში:
- ძველი ნასამართლეობა: პირი 10 წლის წინ იყო ნასამართლევი, სასჯელი მოხდილია და ნასამართლეობა გაქარწყლებული, მაგრამ Google-ში ძებნისას კვლავ ამოდის ძველი სტატიები მის დაკავებაზე, რაც ხელს უშლის სამსახურის დაწყებაში.
- შურისძიების პორნოგრაფია (Revenge Porn): ყოფილმა პარტნიორმა გაავრცელა ინტიმური ფოტოები. აუცილებელია მათი სასწრაფო წაშლა ყველა პლატფორმიდან.
- მოძველებული ფინანსური ინფორმაცია: ინტერნეტში იძებნება ძველი ინფორმაცია პირის გაკოტრების შესახებ, თუმცა მისი ფინანსური მდგომარეობა გამოსწორებულია.
- არასრულწლოვანთა მონაცემები: ბავშვობაში გადაღებული უხერხული ფოტოები ან ვიდეოები, რომლებიც ზრდასრულ ასაკში დისკომფორტს იწვევს.
საქართველოს კანონმდებლობა
სფეროს არეგულირებს საქართველოს კანონი „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“. კანონი ანიჭებს მონაცემთა სუბიექტს უფლებას, მოსთხოვოს დამმუშავებელს მონაცემთა წაშლა, განადგურება ან დაბლოკვა, თუ ისინი არ არის საჭირო იმ მიზნისთვის, რისთვისაც მოხდა მათი შეგროვება, ან თუ ისინი შეგროვდა კანონის დარღვევით. აღსრულებას ზედამხედველობას უწევს პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახური. თუმცა, დავიწყების უფლება არ არის აბსოლუტური — ის იზღუდება საჯარო ინტერესით, გამოხატვის თავისუფლებითა და ისტორიული/სამეცნიერო მიზნებით.
პროცესი: როგორ მუშაობს სპეციალისტი?
იურისტი პირველ რიგში აანალიზებს, ექვემდებარება თუ არა კონკრეტული ინფორმაცია წაშლას (მაგ. საჯარო პირის კორუფციაზე სტატიას ვერ წაშლით). შემდეგ დგება სტრატეგია: მივმართოთ პირველწყაროს (საიტს) თუ შუამავალს (Google-ს). იურისტი ამზადებს იურიდიულად დასაბუთებულ მოთხოვნას, სადაც მითითებულია დარღვეული უფლებები. უარის შემთხვევაში, პროცესი გადადის სამართლებრივ დავაში პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურში ან სასამართლოში.
რატომ Legal.ge?
ინტერნეტიდან ინფორმაციის წაშლა რთული და შრომატევადი პროცესია, რომელიც მოითხოვს როგორც იურიდიულ, ისე ტექნიკურ ცოდნას. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით ციფრული სამართლისა და მონაცემთა დაცვის ექსპერტებს, რომლებმაც იციან გლობალური პლატფორმების (Google, Facebook) შიდა პროცედურები და ქართული კანონმდებლობა. ისინი დაგეხმარებიან ციფრული წარსულის გასუფთავებაში და ონლაინ რეპუტაციის მართვაში. დაიწყეთ ახალი ფურცლიდან Legal.ge-სთან ერთად.
განახლდა: ...